(CAO) Sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng tạo ra lỗ hổng lớn để các đối tượng xấu lợi dụng phát tán tin giả. Nhằm nâng cao sức đề kháng cho thanh niên trên không gian mạng, chiều 28/9/2026, một chương trình tập huấn quy mô về kỹ năng phòng vệ số đã được tổ chức tại TPHCM.
Chương trình mang tên “Chiến dịch Tin AI?: Kiểm chứng tin giả - Nhận diện bẫy nhận thức và kỹ năng phòng vệ số” diễn ra tại Trường Đại học Văn Lang. Đây là sự kiện do nhà trường phối hợp cùng Media AI Lab, Liên minh Niềm tin số (DTA) và Tập đoàn Tài chính Công nghệ MoMo tổ chức, thu hút đông đảo sinh viên từ các trường như Văn Lang, HUTECH, UEF và Đại học FPT tham gia.
Theo các chuyên gia tại chương trình, sự phát triển của công nghệ tạo sinh đang khiến việc phân biệt thông tin thật - giả trở thành một thách thức lớn. Các đối tượng lan truyền tin giả thường thiết kế nội dung tinh vi nhằm khai thác sự tò mò, lo lắng và các “bẫy tư duy” của người dùng, đặc biệt là giới trẻ. Những bẫy tâm lý phổ biến bao gồm: thiên kiến xác nhận (chỉ tin thông tin hợp ý mình), hiệu ứng người nổi tiếng (tin vì người nổi tiếng chia sẻ), tâm lý đám đông và bẫy "chưa ai bảo sai nghĩa là đúng".
Các cáo cáo viên chia sẻ tại chương trình.
Để giúp giới trẻ không bị cuốn vào "ma trận" lừa đảo và tin giả, chương trình đã trang bị cho các bạn sinh viên một “la bàn để kiểm chứng”. Cụ thể, trước khi ấn nút chia sẻ bất kỳ thông tin nào, người dùng cần tự vấn 4 câu hỏi: Ai được lợi khi chia sẻ thông tin này; Hậu quả của việc chia sẻ là gì; Có nguồn chính thức nào xác nhận chưa; và Có nhất thiết phải chia sẻ ngay hay không. Bên cạnh đó, Ban tổ chức cũng giới thiệu “Cẩm nang kiểm chứng tin giả”, hướng dẫn cách nhận diện thông tin thuộc vùng an toàn (rõ nguồn gốc, nội dung chất lượng, minh bạch, không thao túng cảm xúc).
Tại sự kiện, đại diện Ban Thanh niên Công an TP.HCM cùng các đối tác đã đi sâu phân tích những hình thức lừa đảo và tác động tiêu cực của tin giả đối với an ninh trật tự xã hội. Các đại biểu nhấn mạnh vai trò nòng cốt của thanh niên, nhà trường và đoàn thể trong việc làm sạch môi trường số.
Phát biểu tại chương trình, TS. Võ Văn Tuấn - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành thói quen ‘Kiểm trước - Tin sau’ nhằm giúp công dân số tự bảo vệ mình trước những thông tin gây kích động. Đồng quan điểm, TS. Tạ Bích Loan, Đại diện Media AI Lab cho rằng tư duy phản biện và thói quen không vội tin, không vội chia sẻ là bước đầu tiên để chặn đứng sự lan truyền của tin giả.
Các đại biểu tham dự và chia sẻ tại chương trình.
Thông qua các hoạt động thực hành xử lý tình huống trực tiếp, sinh viên đã rút ra được nhiều bài học quý giá. Sinh viên Phạm Công Việt (ĐH Văn Lang) chia sẻ, bài học lớn nhất là phải biết "chậm lại" để đối chiếu thông tin, rèn luyện phản xạ kiểm chứng trước những nội dung do AI tạo ra.
Được biết, sau đợt tập huấn đầu tiên tại Hà Nội vào tháng 8/2026, đây là hoạt động thứ hai dành cho sinh viên TP.HCM nằm trong khuôn khổ "Chiến dịch Tin AI?" do Liên minh niềm tin số (DTA) phát động. Chương trình được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn, minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Diễn giả chia sẻ một số nội dung tại chương trình.