Một số cổng thanh toán trong tầm ngắm
Bản luận tội của Viện Kiểm sát nhân dân TP.Hà Nội tuần qua đưa ra mức án đề nghị với 188 bị cáo, cao nhất là tù chung thân với Phó Đức Nam (Mr Pips) và Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter). Bên cạnh mức án, đại diện Viện Kiểm sát cho biết do thời hạn tố tụng, nhiều nội dung của vụ án chưa được làm rõ và sẽ được giải quyết ở giai đoạn 2; Bộ Công an tiếp tục điều tra. Cùng ngày, trong phần tự bào chữa, Nam đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ thu hồi tài sản của mình tại Campuchia và Thổ Nhĩ Kỳ để khắc phục hậu quả.
Theo Viện Kiểm sát, Nam là người chủ mưu, cầm đầu, trực tiếp chỉ đạo hệ thống và hưởng lợi lớn nhất; Ngọ giữ vai trò cao thứ hai, quản lý 20 văn phòng, chịu trách nhiệm 287 vụ lừa đảo, chiếm đoạt khoảng 339 tỷ đồng. Bộ máy này có khoảng 40 văn phòng, hơn 1.700 nhân viên, 36 trang web giả mạo sàn giao dịch và 81 công ty bình phong. Các văn phòng đặt tại Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương, TPHCM và Campuchia .
Trong số bị cáo đang bị xét xử, 19 người giữ vai trò quản lý văn phòng và 58 người là trưởng nhóm, trưởng phòng. Mức án đề nghị trải dài theo vai trò, từ 20 năm tù với 2 quản lý văn phòng Nguyễn Đức Tuyến và Đinh Thị Dung; từ 5 - 6 năm đến 7 - 8 năm tù với 3 bị cáo trong nhóm an ninh, bảo vệ. Hai cấp dưới của Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) được đề nghị cho hưởng án treo. Dù vậy, 188 bị cáo mới chỉ là một phần của bộ máy hơn 1.700 người này.
Mr Pips được dẫn giải đến phiên tòa
Theo Viện Kiểm sát, giai đoạn 2 của vụ án sẽ làm rõ hành vi của hơn 1.400 người khác trong bộ máy do Nam điều hành. Đây là những người từng làm việc trong hệ thống của Nam. Ngoài 188 bị cáo bị truy tố, Cơ quan điều tra đã tách hồ sơ để làm rõ hành vi của 1.587 người từng làm việc tại các văn phòng, gồm nhân viên kinh doanh và các bộ phận hỗ trợ.
Cùng với họ là 8 đối tượng bỏ trốn được tách ra để tiếp tục điều tra và xử lý sau, gồm Isik Uran (quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ), Vương Phương Anh, Đặng Hoàng Liên Anh, Trịnh Văn Thái, Trần Văn Lam, Lê Hà Trang, Vũ Thị Phương Hằng và Nghiêm Quốc Chính. Theo cáo trạng, Nam bàn bạc, thống nhất với Uran tạo ra 36 trang web giao dịch được lập trình sẵn. Nam khai các bộ phận công nghệ, kế toán, tài vụ đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ do Uran quản lý.
Ví Ngân Lượng không phải cổng thanh toán duy nhất được đường dây sử dụng. Viện Kiểm sát kiến nghị làm rõ ở giai đoạn 2 hoạt động của các cổng trung gian thanh toán BigPay, ApotaPay, CPay, HTP. Bộ phận tài vụ của đường dây đã lập tài khoản tại các cổng này để nhận tiền của nhà đầu tư. Nam khai từng gặp giám đốc một số cổng để thỏa thuận, còn phía doanh nghiệp phủ nhận quen biết Nam; một số người liên quan chưa xác định được lai lịch. Phần này được tách ra để tiếp tục thu thập chứng cứ, xác định trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân.
Một hướng khác của giai đoạn 2 là dấu hiệu rửa tiền của người thân các bị cáo Nam, Ngọ và Ngô Thị Thêu (vợ Ngọ), những người đứng tên nhiều tài sản có giá trị lớn nhưng chưa làm rõ nguồn tiền. Ngay tại phiên tòa, câu chuyện tài sản của người thân đã được tranh luận. Luật sư của ông Phó Đức Thắng và bà Lê Thị Liễu, bố mẹ Nam, cho rằng hơn 40 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi, 34 cây vàng SJC và 9 bất động sản là tài sản riêng tích lũy hợp pháp, đề nghị gỡ phong tỏa. Viện Kiểm sát bác đề nghị này, cho rằng tổng thu nhập dưới 1 tỷ đồng mỗi năm của hai người không đủ để tích lũy khối tài sản hàng trăm tỷ đồng.
Một phần tài sản nằm ngoài lãnh thổ. Nguyễn Thanh Tâm, bạn gái Nam, khai có 3 tài khoản ở Úc, Thái Lan và Campuchia; Cơ quan điều tra thông báo tài khoản ở Campuchia còn số dư 400.000 USD; ngoài ra có một căn hộ ở Campuchia trị giá 700.000 USD do Tâm đứng tên.
Hồ sơ của Nam cũng chưa dừng ở Hà Nội. Công an TP.Cần Thơ đang điều tra một vụ lừa đảo xảy ra năm 2021 liên quan sàn Swissmes.com, được xác định do bị can Phó Đức Nam cùng đồng bọn thực hiện, và đã thông báo tìm người bị hại. Tại tòa, luật sư của Nam đề nghị trả hồ sơ để nhập vụ án này. Viện Kiểm sát cho rằng đề nghị không có cơ sở: vụ án ở Hà Nội khởi tố ngày 30/10/2024, còn vụ án ở Cần Thơ đến ngày 11/5/2026 mới khởi tố bị can và ngày 01/10/2026 mới có kết luận điều tra; việc nhập vụ án theo Điều 170 Bộ luật Tố tụng hình sự là tùy nghi, trong khi cần bảo đảm thời hạn tố tụng.
Mr Hunter trước vành móng ngựa
Những kiến nghị vượt ra ngoài phòng xử án
Với hơn 900 bị hại, việc lấy lại tiền phụ thuộc vào phần dân sự của vụ án. Viện Kiểm sát buộc Nam bồi thường hơn 1.196 tỷ đồng, Ngọ hơn 335 tỷ đồng; cả hai tự nguyện dùng toàn bộ tài sản bị thu giữ để bồi thường. Theo Viện Kiểm sát, phần tiền còn thừa sẽ tiếp tục được tạm giữ cho giai đoạn 2 và các vụ kiện dân sự, nếu vẫn thừa thì sung công quỹ.
Phía bị hại có yêu cầu riêng. Luật sư Lê Văn Thiên cho biết, 8 bị hại ông bảo vệ bị chiếm đoạt tổng cộng hơn 13 tỷ đồng, đã nộp đơn chung đề nghị buộc các bị cáo bồi thường thêm 20% mỗi năm trên số tiền bị chiếm đoạt, đồng thời xác định rõ trách nhiệm bồi thường của từng bị cáo theo vai trò và trách nhiệm liên đới. Theo Thi hành án dân sự Hà Nội, 118 bị cáo đã nộp thêm 36,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.
Tài sản khủng mà Mr Pips khoe khoang có được từ lừa đảo
Bản luận tội còn kiến nghị tới nhiều cơ quan: đề nghị Bộ Tài chính đẩy mạnh tuyên truyền về rủi ro giao dịch chứng khoán quốc tế, Forex trên các sàn chưa được cấp phép; đề nghị Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng rà soát việc mở, sử dụng tài khoản của công ty TNHH và kiểm tra việc tuân thủ quy định phòng, chống rửa tiền của các tổ chức trung gian thanh toán được cấp phép. Viện Kiểm sát cũng đề nghị nâng cao quy trình xác thực khách hàng điện tử khi mở tài khoản trực tuyến, phát hiện sớm tài khoản nhận tiền từ nhiều nguồn, giao dịch dày đặc hoặc chuyển tiền nhanh qua nhiều tài khoản; thực hiện Luật Giao dịch điện tử, Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 59/2022/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử; tăng cường xác thực sinh trắc học khi thanh toán trực tuyến, đẩy mạnh sử dụng VNeID. Một kiến nghị khác liên quan tốc độ xử lý. Viện Kiểm sát đề nghị xây dựng cơ chế phối hợp nhanh, kể cả trong trường hợp khẩn cấp, để truy vết dòng tiền và tạm khóa, phong tỏa các tài khoản có dấu hiệu lừa đảo.
Ở cấp chính sách, một số bước đã được triển khai trước phiên tòa. Chỉ thị 30/CT-TTg ngày 30/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, đề xuất sửa đổi pháp luật để ngăn chặn việc sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử, mobile money không đúng thông tin chủ thể. Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu các tổ chức trung gian thanh toán thẩm định cơ sở pháp lý, năng lực, uy tín của đối tác trước khi hợp tác và cảnh báo rủi ro lừa đảo cho khách hàng. Tính đến ngày 23/3/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của Ngân hàng Nhà nước đã triển khai tại 50 tổ chức trung gian thanh toán cùng các tổ chức tín dụng; hơn 1,1 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, tương ứng hơn 3.990 tỷ đồng.
Những ngày tới, Hội đồng xét xử sẽ nghị án và tuyên phán quyết với 188 bị cáo, nhưng vụ án chưa thể khép lại. Sau khi bản án sơ thẩm được tuyên, vụ án vẫn còn tiếp diễn ở giai đoạn 2.
(CATP) Sàn ảo không tự đứng vững chỉ nhờ những cuộc gọi chèo kéo. Theo cáo buộc, đường dây này còn dựa vào ba lớp che chắn: cổng thanh toán để nhận tiền, nhóm người am hiểu pháp lý để đối phó khiếu kiện và những cá nhân làm bình phong đứng tên tài sản. Phiên tòa ở Hà Nội đang lần lượt làm rõ từng lớp, trong khi khối tài sản thu giữ hơn 5.200 tỷ đồng đặt ra bài toán trả lại tiền cho bị hại.