Cần thay thế những người không đáp ứng được nhiệm vụ

Cán bộ không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống gương mẫu, mà còn phải có tư duy chiến lược, năng lực quản trị hiện đại, năng lực chuyển đổi số, năng lực tổ chức thực hiện, năng lực xử lý vấn đề khó, năng lực đối thoại với Nhân dân và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Người đứng đầu phải chủ động nhận trách nhiệm

Sáng 16/10, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.

Đổi mới cách lãnh đạo cần đi cùng việc chuẩn bị cán bộ đủ năng lực, trách nhiệm. Khi công việc trì trệ hoặc không phát triển phải xem xét chất lượng tổ chức Đảng, cách lãnh đạo và cán bộ phụ trách. Đánh giá tổ chức Đảng phải căn cứ kết quả thực hiện nhiệm vụ, làm rõ trách nhiệm lãnh đạo đối với những yếu kém chưa được khắc phục. Đấu tranh với suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải gắn với xây dựng môi trường liêm chính, khuyến khích cống hiến.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu người đứng đầu phải chủ động nhận trách nhiệm, tiếp thu góp ý và sửa chữa, không để kiểm điểm năm sau vẫn lặp lại hạn chế của năm trước, và nhấn mạnh: "Cần phải xem xét thay thế những người không đáp ứng được nhiệm vụ, không chờ có vi phạm thì mới thay thế. Nhiều nhiệm vụ bố trí, nhiều năm, nhiều thời gian rồi, vẫn cứ như thế thôi, không thấy sự phát triển".

Tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu thể chế hóa kịp thời các quyết sách, phân định rõ trách nhiệm và bảo đảm điều kiện thực hiện. Yêu cầu cán bộ lãnh đạo cần chủ động nhận diện sự thay đổi của điểm nghẽn trong quá trình phát triển. Khi vướng mắc về thể chế, cơ chế đã được tháo gỡ mà công việc vẫn chậm phải xem lại năng lực thực hiện, sự phối hợp và trách nhiệm của cán bộ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu kết luận tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương ngày 03/6/2026. Ảnh: TTXVN

Thực tế, lấy ví dụ về giải ngân đầu tư công năm 2025, nhiều địa phương giải ngân thấp, Thủ tướng nhiều lần lên tiếng phê bình rất gay gắt, đặt câu hỏi vì sao có tiền mà không tiêu được. Khi đó Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tập trung thực hiện các biện pháp, giải pháp linh hoạt, sáng tạo, kịp thời, hiệu quả để quyết liệt đẩy mạnh thực hiện phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, đường cao tốc, các dự án liên vùng, có tác động lan tỏa... Đẩy mạnh giải ngân gắn với bảo đảm chất lượng công trình, dự án, không để xảy ra tiêu cực, thất thoát, lãng phí. Phê bình rất gay gắt nhưng thực tế năm 2025 một số địa phương vẫn không hoàn thành nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công.

Không để người thiếu năng lực giữ những vị trí quan trọng

Tại TPHCM, từ tháng 9/2025, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang rất quyết tâm về đổi mới công tác cán bộ. Bí thư Trần Lưu Quang phát biểu rất mạnh mẽ: "Sẽ có sự thay đổi. TPHCM trước đây có thể vẫn phải điều chỉnh một số vị trí. Hiện nay, nguồn lực của TPHCM rất đông, chúng tôi sẽ cân nhắc lựa chọn sao cho hợp lý, thời điểm thì phải tính toán. Đứng đây với tư cách Bí thư Thành ủy, tôi cam kết với các đồng chí tôi không hề chịu áp lực của bất kỳ ai và bất cứ việc gì. Tất cả sẽ theo 4 nguyên tắc như tôi nói".

Mới đây, ngày 26/10/2026, tại Hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhấn mạnh: Thành phố chọn người cho đúng việc và sẵn sàng thay thế nếu cán bộ không đảm đương được công việc. Không để người làm tốt và người làm kém được đánh giá như nhau; không để người có năng lực thiếu cơ hội; không để người thiếu năng lực giữ những vị trí quan trọng".

Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cũng yêu cầu nhận diện, đánh giá, thu hút, trọng dụng và phát huy nguồn lực nhân tài, bởi đây là lực lượng quan trọng để TPHCM phát triển vượt bậc.

Quan điểm này như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: "Lấy phát hiện, đào tạo nhân tài trong nước làm nền tảng lâu dài. Cơ quan sử dụng phải giao việc xứng tầm, tạo điều kiện làm chủ công nghệ, xây dựng đội ngũ, chuyển giao tri thức; ghi nhận, đãi ngộ công bằng giữa người được thu hút và người đang cống hiến. Tôn trọng chuyên môn, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có kiểm soát".

Cứng nhắc, cơ học, máy móc

Vấn đề năng lực cán bộ cũng lộ ra khi thực hiện chủ trương sáp nhập các trường học trên cả nước như vừa qua. Tình trạng "chạy theo chỉ tiêu", sáp nhập cơ học đã xảy ra. Một số địa phương ép sáp nhập quá nhanh để đạt chỉ tiêu giảm đầu mối mà thiếu nghiên cứu kỹ lưỡng về địa hình, dân số và điều kiện thực tế, dẫn đến hình thành những "siêu trường" với số lượng học sinh lên tới hàng nghìn em, có trường hơn một vạn em, gây áp lực vượt ngưỡng cho hệ thống quản lý. Giải thể các điểm trường lẻ khiến quãng đường đi học của học sinh (nhất là mầm non, tiểu học ở vùng cao, vùng sâu) trở nên quá xa, đi lại rất khó khăn và mất an toàn, để cuối cùng một số trường phải tổ chức xe đưa đón học sinh, gây tốn kém vô lý. Học sinh nhỏ tuổi phải đi học từ quá sớm hoặc ở lại bán trú trong điều kiện cơ sở vật chất chưa hoàn thiện. Gây bất cập trong quản trị và điều hành nhà trường, hiệu trưởng một trường phải quản lý nhiều cơ sở nằm cách xa nhau hoặc điều hành cả bậc mầm non, tiểu học, THCS với chuyên môn và quy chế hoàn toàn khác nhau.

Đặc biệt việc sắp xếp lại hàng chục nghìn hiệu trưởng, phó hiệu trưởng gây dư luận không tốt về công tác cán bộ, buộc Thủ tướng Chính phủ phải yêu cầu rà soát lại toàn bộ việc bổ nhiệm ban giám hiệu các trường.

Những tồn tại ấy xuất phát từ năng lực của cán bộ tổ chức địa phương, sắp xếp máy móc, cứng nhắc, không hình dung được quy mô trường lớp sau sáp nhập, đặc biệt không đánh giá đúng cán bộ ban giám hiệu các trường, nhiều địa phương phải mang tiếng đánh giá không chính xác, gây thắc mắc trong dư luận.

Phải "đúng người, đúng việc, đúng năng lực, đúng sở trường"

Chiều 03/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về trọng tâm công tác tổ chức xây dựng Đảng theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, phát biểu nhấn mạnh: Đổi mới căn bản công tác cán bộ là công việc cấp bách. Trong giai đoạn mới, cán bộ không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống gương mẫu, mà còn phải có tư duy chiến lược, năng lực quản trị hiện đại, năng lực chuyển đổi số, năng lực tổ chức thực hiện, năng lực xử lý vấn đề khó, năng lực đối thoại với Nhân dân và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Công tác cán bộ phải đổi mới từ "đúng quy trình" sang "đúng người, đúng việc, đúng năng lực, đúng sở trường, đúng sản phẩm". Quy trình rất quan trọng, nhưng quy trình không thay thế được chất lượng cán bộ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu: Đánh giá cán bộ phải là khâu đột phá. Đánh giá đúng thì bố trí đúng, sử dụng đúng, đào tạo đúng, bảo vệ đúng, sàng lọc đúng. Đánh giá sai thì người tốt không được phát huy, người yếu không bị thay thế, người cơ hội có thể chui sâu, leo cao, làm hỏng việc, hỏng tổ chức, hỏng niềm tin; cần chuyển mạnh sang đánh giá cán bộ bằng phẩm chất, năng lực, uy tín, sản phẩm cụ thể, kết quả thực hiện nhiệm vụ, dữ liệu công việc và sự tín nhiệm của Nhân dân.

"Thực hiện thực chất chủ trương "có vào, có ra", "có lên, có xuống"; phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số, cán bộ khoa học kỹ thuật, cán bộ có năng lực nổi trội, cán bộ trưởng thành từ thực tiễn cơ sở" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.