Trễ hẹn, đội vốn
Năm 2016, Hội đồng Nhân dân TPHCM phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng (XD) NG Mỹ Thủy với tổng vốn đầu tư ban đầu 1.998 tỷ đồng, do Ban quản lý đầu tư XD các công trình giao thông TPHCM (gọi tắt Ban Giao thông) làm chủ đầu tư. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2016 - 2021. Dự án (DA) ảnh hưởng đến 195 hộ dân. Tổng diện tích đất thu hồi 166.277 m², trong đó hơn 112.644 m² là đất giao thông (GT) và đất sông, rạch.
Nút giao Mỹ Thủy được thiết kế 4 tầng phức hợp, gồm tầng 1: Hệ thống hầm chui rẽ trái từ đường Vành đai (VĐ) 2 vào Cảng Cát Lái; tầng 2: Các đường nhánh và cầu Kỳ Hà 3, cầu Kỳ Hà 4 phục vụ lưu thông mặt đất; tầng 3: Cầu vượt trên trục đường VĐ 2; tầng 4: Cầu vượt rẽ trái từ phà Cát Lái đi cầu Phú Mỹ, quy mô 2 làn ôtô. Dự án được chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 và 2 được triển khai từ năm 2019, tuy nhiên đến năm 2021 - thời điểm dự kiến hoàn thành dự án, NG Mỹ Thủy mới chỉ hoàn tất một số hạng mục thuộc giai đoạn 1 và 2, gồm: cầu Kỳ Hà 3 (nhánh trái), quy mô 4 làn xe; hầm chui rẽ trái từ đường VĐ 2 vào Cảng Cát Lái, 2 làn xe; cầu vượt trên đường VĐ 2 với 4 làn xe; cầu Mỹ Thủy 3, quy mô 6 làn xe. Sau đó, DA buộc phải tạm dừng thi công.
Sơ đồ Nút giao Mỹ Thủy. Ảnh: Ban Giao thông TPHCM
Tháng 7/2022, Hội đồng Nhân dân TPHCM điều chỉnh tổng vốn đầu tư DA lên 3.622 tỷ đồng, tăng hơn 1.624 tỷ so với ban đầu. Ban Giao thông TPHCM cho biết, dự án NG Mỹ Thủy chậm tiến độ và đội vốn chủ yếu do công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) kéo dài. Riêng phần bồi thường (BT), GPMB và tái định cư (TĐC) của DA có tổng mức đầu tư ban đầu là 504 tỷ đồng đã tăng lên 1.624 tỷ (cao hơn gấp 3 lần so với dự kiến) buộc DA phải điều chỉnh chủ trương đầu tư. Bên cạnh đó, thời gian thực hiện cũng được điều chỉnh từ giai đoạn 2016 - 2021 sang 2016 - 2025. Tháng 4/2024, một số hạng mục thuộc giai đoạn 2 của DA, như: cầu Kỳ Hà 4 và cầu vượt rẽ trái từ Cảng Cát Lái đi Phú Mỹ được thi công trở lại.
Phải đến tháng 3/2025, giai đoạn 3 của DA mới được khởi công. Các hạng mục thuộc giai đoạn 3 gồm: Cầu vượt trên đường VĐ 2 và nhánh phải cầu Kỳ Hà 3 được triển khai. Việc thi công giai đoạn 3 được yêu cầu hạn chế tối đa ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân. Tuy nhiên, mặt bằng phục vụ giai đoạn 3 được bàn giao theo kiểu "da beo" khiến nhà thầu khó tổ chức thi công liên tục. Công trường lại nằm giữa khu vực có mật độ phương tiện lưu thông rất lớn, vừa thi công vừa phải duy trì GT khiến tiến độ công trình bị chậm. Theo kế hoạch trước đây, DA dự kiến hoàn thành vào dịp 30/4/2026. Nhưng sau đó, thời gian hoàn thành được dời đến hết quý III/2026.
Không chỉ điều chỉnh mốc về đích các công trình GT, UBND TPHCM (UBNDTP) còn ban hành quyết định điều chỉnh thời gian thực hiện việc BT, GPMB và TĐC dự án NG Mỹ Thủy. Theo đó, thời gian thực hiện GPMB và TĐC được điều chỉnh từ giai đoạn 2022 - 2025 sang 2022 - 2028, tức kéo dài thêm 3 năm. Việc điều chỉnh nhằm tạo điều kiện hoàn tất công tác BT, GPMB, TĐC và triển khai các thủ tục liên quan, bảo đảm tiến độ thực hiện DA. Các nội dung khác của quyết định phê duyệt DA ban hành năm 2023 tiếp tục được giữ nguyên.
UBNDTP giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm về cơ sở pháp lý, tính chính xác và đầy đủ của hồ sơ thẩm định, trình điều chỉnh DA đúng quy định. Sở cũng chủ trì theo dõi, đôn đốc các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện, bảo đảm hoàn thành DA theo tiến độ mới và không tiếp tục đề xuất gia hạn thời gian thực hiện. UBND P.Cát Lái được giao chủ trì, phối hợp với Ban BT, GPMB Thành phố (TP) và Ban quản lý DA đầu tư xây dựng P. Cát Lái đẩy nhanh công tác vận động, thuyết phục người dân bàn giao mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện thanh toán, quyết toán DA đúng quy định. Đối với các trường hợp không chấp hành, địa phương thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục cưỡng chế thu hồi đất theo quy định pháp luật.
Đầu tháng 7/2026, khối lượng thi công toàn DA được công bố đạt khoảng 80%. Tuy nhiên, 80% khối lượng công việc đã hoàn thành không đồng nghĩa với việc đã giải quyết được 80% vấn đề ùn tắc GT, bởi một số cầu đã xong, một số đường dẫn đã hình thành, nhưng mạch máu GT bị "đứt" do chưa kết nối thông suốt, tình trạng ùn tắc vẫn diễn ra như cơm bữa.
Theo Sở Xây dựng TPHCM, trong thời gian chờ hoàn thành toàn bộ NG Mỹ Thủy vào quý I/2027, TP đang triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm áp lực GT, hạn chế xung đột giữa xe container và xe máy, đẩy nhanh tiến độ các hạng mục công trình. Chủ đầu tư đang phối hợp với các đơn vị liên quan bám sát tiến độ từng hạng mục, phấn đấu hoàn thành theo kế hoạch.
Sau hơn 1 thập kỷ thi công, Nút giao Mỹ Thủy chưa thể về đích, nhiều hạng mục vẫn còn dang dở, công trường ngổn ngang
Sở XD sẽ phối hợp với Công an TPHCM tăng cường lực lượng điều hòa GT tại NG Mỹ Thủy trong thời gian thi công. Bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ công trình, sở sẽ phối hợp các đơn vị quản lý cảng phân bổ lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường thủy, qua đó giảm áp lực cho GT đường bộ tại khu vực Cảng Cát Lái.
Tiến độ vẫn ì ạch
Là một trong những công trình trọng điểm của TP, lẽ ra nhịp thi công tại NG Mỹ Thủy phải diễn ra nhộn nhịp; máy móc hoạt động hết công suất, xe chở vật liệu nối nhau ra vào tấp nập, công nhân (CN) khẩn trương bám công trường, triển khai đồng loạt các hạng mục; không khí lao động sôi động bao trùm công trường, nơi từng phần việc được gấp rút thực hiện nhằm đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, trái ngược với kỳ vọng về sự hối hả ở một công trình GT trọng điểm, không khí thi công tại công trường NG Mỹ Thủy khá trầm lắng.
Ghi nhận thực tế tại công trường vào các ngày 15 và 21/10/2026 cho thấy, hình hài NG Mỹ Thủy dần lộ diện. Cầu vượt trên đường VĐ 2 đang được hoàn tất các kết cấu chính ở 2 đầu. Hệ thống đường gom cũng dần hình thành. Tuyến số 2, chạy từ phà Cát Lái, đi dưới các cầu Kỳ Hà 3, Mỹ Thủy 1, 2, 3 và hướng về cầu Kỳ Hà 2 được đẩy mạnh thi công. Tuyến số 3, kết nối về phía cầu Phú Mỹ, hiện đã bước vào giai đoạn hoàn thiện những công đoạn cuối cùng để chuẩn bị thảm nhựa. Cầu Kỳ Hà 4 đang được đẩy nhanh tiến độ để đưa vào khai thác trong tháng 10/2026.
Mặc dù vậy, nhiều khu vực thi công khác đang thưa bóng CN, máy móc hoạt động cầm chừng, không khí lao động thiếu khẩn trương. Nhà thầu tập kết vật liệu khá lộn xộn, thiết bị nằm rải rác, việc thi công không được tổ chức dây chuyền, đồng bộ, liền mạch. Nhiều hạng mục còn dang dở nằm phơi mình giữa nắng mưa. Điển hình, các tuyến số 2, số 4 và đường chui Nguyễn Thị Định đang bị đào bới nham nhở, CN, máy móc thi công khá ít. Trên đường xuất hiện nhiều hào, hố sâu hoắm, bùn đất vương vãi, nắng bụi, mưa sình, bê-tông, ống cống... nằm ngổn ngang.
Phía trên 2 đầu cầu vượt trên đường VĐ 2 thì thi công dang dở: có đoạn đã lắp dầm, có đoạn đang bỏ giữa chừng; bê-tông, ống cống nằm ngổn ngang; đất đá, nhựa đường nhộm nhoạm. Dưới gầm cây cầu này có đoạn bị rào chắn kín mít, vật liệu XD, máy móc "trùm mền"! Có đoạn đang được thi công chậm chạp, CN thưa thớt. Cầu này mới được làm ở 2 đầu, đoạn giữa bị "hở mỏ” chờ lắp dầm để hợp long. Cầu vượt số 2 từ Cảng Cát Lái đi cầu Mỹ Thủy thì thi công đứt quãng, đoạn làm, đoạn chưa.
Cụ thể, 10 trụ cầu trên đường Nguyễn Thị Định đã lộ diện, nhưng dầm cầu chưa được lắp đặt. Dưới mặt đường của cầu này có đoạn bị đào bới nham nhở, mặt đường xuất hiện nhiều hào, hố, "lô cốt", bùn đất vương vãi. Tại đoạn gần hầm chui rẽ trái từ đường VĐ 2 đi Cảng Cát Lái và đoạn bắc qua rạch Mỹ Thủy, cầu vượt số 2 đã đúc xong nhiều trụ cầu, phần dầm đang được đóng khung nhưng chưa đổ bê-tông. Trên công trường, CN, máy móc thưa thớt.
Sự vắng vẻ trên công trường càng làm nổi lên nghịch lý: Một nút giao đóng vai trò quan trọng trong giải tỏa ùn tắc cửa ngõ Cảng Cát Lái lại được thi công kiểu "rùa bò”, nhiều lần bị "delay" khiến kỳ vọng giảm áp lực GT của người dân và doanh nghiệp thêm mong manh. Mỗi giờ trôi qua, đặc biệt là lúc cao điểm, người dân và doanh nghiệp lại phải gồng mình đánh vật với vấn nạn ùn tắc, bụi bặm, mất thời gian, tốn chi phí vận tải...
(CATP) Được kỳ vọng gỡ nút thắt giao thông (GT) trước "mũi" Cảng Cát Lái, kết nối thông suốt các tuyến đường huyết mạch: Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Võ Chí Công (Vành đai 2)..., nút giao (NG) Mỹ Thủy (P.Cát Lái, TPHCM) không chỉ góp phần giải bài toán ùn tắc kéo dài tại cửa ngõ phía Đông TPHCM, mà còn khơi thông dòng chảy vận tải hàng hóa cho mạng lưới cảng biển và logistics. Mặc dù vậy, sau gần thập kỷ triển khai, NG Mỹ Thủy liên tục trễ hẹn khiến nguồn vốn đầu tư đội lên hơn ngàn tỷ. "Cục máu đông" GT tiếp tục nghẽn, gây ùn tắc triền miên, khiến người dân và doanh nghiệp vận tải kêu trời…