Thông thoáng nhưng không sơ hở
Một CKQT càng phát triển thì yêu cầu quản lý càng cao. Khi dòng người, phương tiện và hàng hóa qua lại ngày càng lớn, bên cạnh cơ hội mở rộng giao thương, đầu tư, du lịch (DL) và giao lưu Nhân dân, nguy cơ về buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy, vũ khí, xuất nhập cảnh trái phép và các loại tội phạm xuyên quốc gia khả năng cũng gia tăng.
Vấn đề đặt ra với Khánh Bình không phải là lựa chọn giữa phát triển và kiểm soát, CK phải thông thoáng đối với những hoạt động hợp pháp nhưng đồng thời cũng phải đủ năng lực nhận diện, kiểm soát, ngăn chặn những hành vi lợi dụng hoạt động qua lại biên giới để vi phạm pháp luật. Ngày 30/9/2026, Đoàn công tác của Bộ đội Biên phòng (BĐBP) do Thiếu tướng Trần Ngọc Hữu - Phó Tư lệnh BĐBP - phụ trách đã khảo sát hệ thống cơ sở vật chất, khu vực kiểm soát và các công trình phục vụ quản lý, bảo vệ biên giới tại Khánh Bình. Qua đó, đoàn đặt ra yêu cầu kiện toàn lực lượng phù hợp với chức năng, nhiệm vụ mới của CKQT. Thiếu tướng Trần Ngọc Hữu yêu cầu cùng với kiện toàn tổ chức, lực lượng BĐBP đóng chân trên địa bàn phải chú trọng XD đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có nghiệp vụ chuyên sâu, nắm chắc pháp luật và kỹ năng công tác CK. Lực lượng tại CK phải đẩy mạnh ứng dụng KH-CN, CĐS trong quản lý, kiểm soát biên giới đồng thời cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp (DN) nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định. Một trong những phương án đang được nghiên cứu là đổi tên Đồn Biên phòng CK Long Bình thành Đồn Biên phòng CKQT Khánh Bình, bảo đảm phù hợp với tên gọi và tính chất mới của CK.
Ông Nguyễn Hoàng Hải - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Biên giới quốc gia - trao Nghị quyết phê duyệt nâng cấp Cửa khẩu chính Khánh Bình lên Cửa khẩu quốc tế đường bộ Khánh Bình cho ông Lê Văn Phước - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang
Chủ tịch UBND xã Khánh Bình - Tạ Văn Khương cho rằng, địa phương xác định phát triển CK phải đi cùng giữ vững ANTT và XD đời sống ổn định cho người dân vùng biên. Người dân địa phương kỳ vọng CKQT sẽ tạo thêm cơ hội phát triển, nhưng sự phát triển ấy phải được đặt trong môi trường an toàn, ổn định. Khi người dân có việc làm và điều kiện kinh doanh đồng thời nhận được lợi ích thiết thực từ kinh tế CK, họ sẽ có thêm động lực cùng chính quyền và các lực lượng chức năng giữ gìn ANTT ở địa bàn biên giới.
Đó là mối quan hệ rất quan trọng. Biên giới được giữ vững không chỉ bằng lực lượng chuyên trách mà còn bởi thế trận lòng dân. Một vùng biên phát triển, người dân có cuộc sống ổn định, có niềm tin và ý thức chấp hành pháp luật chính là nền tảng để XD biên giới hòa bình, hữu nghị, an toàn.
Hiện đại hóa để phát triển bền vững
Nếu yêu cầu thứ nhất là kiểm soát chặt nhưng không tạo rào cản cho giao thương thì yêu cầu tiếp theo là thay đổi phương thức quản lý.
Phó trưởng Ban Thường trực Ban quản lý Khu kinh tế (BQLKKT) tỉnh An Giang - Nguyễn Hữu Sương cho biết, những năm gần đây hoạt động xuất nhập khẩu qua CK Khánh Bình có nhiều chuyển biến tích cực. Để tạo thêm động lực phát triển kinh tế khu vực biên giới, BQLKKT tỉnh sẽ tham mưu đầu tư, nâng cấp QL91C, ĐT957, tuyến đường vào CK; đồng thời nghiên cứu các giải pháp tổ chức giao thông, vận tải và kết nối logistics nhằm tạo thuận lợi cho hàng hóa, giảm thời gian, chi phí cho DN.
Những yêu cầu về giao thông và logistics cho thấy hiện đại hóa CK không thể tách rời hiện đại hóa toàn bộ hệ sinh thái phía sau. Một thủ tục được giải quyết nhanh hơn nhưng xe phải chờ trên đường, hàng hóa thiếu kho bãi hoặc DN phải chịu chi phí logistics cao thì lợi thế của CK vẫn chưa được phát huy đầy đủ. Vì vậy, CĐS phải được đặt trong tổng thể vận hành CK. Theo Chủ tịch UBND tỉnh An Giang - Hồ Văn Mừng: "Thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung hiện đại hóa công tác quản lý CK như: ứng dụng KH-CN, CĐS; hướng tới xây dựng CK số, CK thông minh, nâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát và thông quan".
Đích đến của CĐS không chỉ là giảm giấy tờ. Quan trọng hơn, dữ liệu phải được kết nối, quy trình phải minh bạch, hoạt động kiểm tra, kiểm soát chính xác hơn và thời gian thông quan được rút ngắn. Khi đó, công nghệ vừa tạo thuận lợi cho DN vừa giúp lực lượng chức năng nâng cao khả năng nhận diện rủi ro trong một không gian giao thương ngày càng rộng.
Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng xác định, cùng với hiện đại hóa công tác quản lý, An Giang sẽ mở rộng không gian phát triển kinh tế CK, thu hút DN đầu tư vào thương mại, dịch vụ và logistics, kết nối các khu, cụm công nghiệp, vùng SX hàng hóa của An Giang và ĐBSCL với thị trường Campuchia đồng thời tạo thuận lợi cho du khách và Nhân dân 2 nước qua lại, giao lưu...
Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang - Lê Văn Phước đón tiếp Tỉnh trưởng tỉnh Kandal - Kuoch Chamroeun
Từ cửa khẩu đến không gian phát triển
Việc nâng cấp Khánh Bình - Chrey Thom thành cặp CKQT đường bộ mở thêm điều kiện để An Giang tăng kết nối với Campuchia và ASEAN. Tỉnh đặt mục tiêu kim ngạch xuất nhập khẩu qua cặp CK đạt khoảng 1,2 tỷ USD vào năm 2030. Nhưng con số ấy chỉ là một đích đến định lượng, điều quan trọng hơn là XD được hệ sinh thái đủ sức biến lợi thế vị trí thành năng lực phát triển lâu dài.
Khánh Bình nằm ở điểm cuối QL91C, nơi sông Bình Di gặp biên giới. Phía bên kia là Chrey Thom, Kandal và Phnom Penh, phía sau là An Giang cùng vùng SX lớn của ĐBSCL, xa hơn nữa là không gian thương mại ASEAN. Những không gian ấy không tự nhiên kết nối với nhau chỉ bằng một quyết định nâng cấp CK. Để hàng hóa đi xa hơn, phải có hạ tầng tốt hơn. Để DN đi cùng dòng hàng hóa, phải có logistics cạnh tranh. Để vùng SX hưởng lợi, phải tổ chức lại chuỗi từ SX đến thị trường. Để người dân vùng biên cùng tham gia, phải tạo việc làm, dịch vụ và cơ hội kinh doanh. Và để tất cả những dòng chảy ấy vận hành lâu dài, biên giới phải được giữ vững trong môi trường hòa bình, hữu nghị, an toàn. Đó chính là lý do để Khánh Bình cần được nhìn nhận như một mắt xích trong không gian phát triển của An Giang, ĐBSCL và hành lang kinh tế với Campuchia.
Một CKQT có thể được hình thành bằng một quyết định, nhưng phải được tạo dựng bằng tầm nhìn, hạ tầng, DN, công nghệ, con người, năng lực quản trị. Cửa khẩu đã được nâng cấp, nhưng giá trị không nằm ở việc nó rộng bao nhiêu, mà vấn đề nằm phía sau nó, An Giang có kiến tạo được một không gian phát triển đủ rộng, đủ mạnh và đủ an toàn hay không. Từ Khánh Bình, một dòng hàng có thể đi qua biên giới. Nhưng nếu giao thông được nối thông, logistics được tổ chức tốt, SX gắn với thị trường, DN có thêm cơ hội, người dân có thêm việc làm và biên giới được giữ vững thì hành lang phát triển kinh tế sẽ được mở ra.
Và khi hành lang ấy được kết nối từ vùng SX của ĐBSCL qua Khánh Bình, sang Campuchia và rộng hơn vào ASEAN, cánh cửa biên giới sẽ không còn là điểm cuối của một con đường, mà trở thành điểm khởi đầu của một không gian phát triển mới.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang - Lê Văn Phước, hiện đại hóa cửa khẩu phải tạo ra giá trị ở cả hai phía. Với doanh nghiệp, đó là thủ tục thuận lợi và chi phí cạnh tranh. Với lực lượng chức năng, đó là năng lực kiểm soát tốt hơn. Với người dân, đó là môi trường giao thương an toàn, minh bạch và thêm cơ hội việc làm, kinh doanh. Nhưng trên hết, hiện đại hóa phải gắn với bảo vệ biên giới. Lực lượng chức năng tại khu vực cửa khẩu được yêu cầu chủ động nắm tình hình, tăng cường tuần tra, kiểm soát, quản lý chặt người, phương tiện và hàng hóa xuất nhập khẩu; đồng thời phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy, vũ khí và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Đây chính là điểm gặp nhau giữa phát triển và bảo vệ biên giới. Một cửa khẩu càng mở rộng thì càng cần hệ thống quản lý hiện đại. Một nền kinh tế biên giới càng sôi động thì càng cần một thế trận an ninh - quốc phòng vững chắc. Nhìn từ Khánh Bình, bài toán phát triển chính là khả năng kết nối hạ tầng với logistics, logistics với sản xuất, sản xuất với thị trường, thị trường với doanh nghiệp và người dân; đồng thời kết nối phát triển kinh tế với giữ vững quốc phòng, an ninh. Đó cũng chính là logic xuyên suốt của hành trình biến lợi thế cửa khẩu thành động lực tăng trưởng. Lợi thế vị trí là điểm khởi đầu, dòng chảy hàng hóa là động lực, giá trị tạo ra cho doanh nghiệp và người dân là thước đo, còn quản trị hiện đại và biên giới an toàn là điều kiện để dòng chảy ấy đi xa.
(CATP) Việc nâng cấp cửa khẩu (CK) chính Khánh Bình thành Cửa khẩu quốc tế (CKQT) đường bộ không chỉ thêm tuyến giao thương giữa An Giang với Campuchia, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho vùng biên. Khi hàng hóa, doanh nghiệp (DN), dịch vụ (DV), du khách và người dân qua lại ngày càng nhiều, yêu cầu đặt ra là làm sao để sự phát triển ấy tạo thêm việc làm, cơ hội kinh doanh, thị trường cho nông sản và những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân.