Những nhành cúc trắng tiễn các Anh về bên đồng đội

Trang nghiêm lễ truy điệu 731 liệt sĩ

Sáng 14/10/2026, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS TPHCM và Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 long trọng tổ chức Lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 hài cốt các Anh hùng Liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại khu vực Công viên văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM). Tham dự lễ viếng có Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh.

Cùng dự có các đồng chí: Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam; Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS; Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết tiễn đưa các Anh hùng Liệt sĩ về nơi an nghỉ

Về phía lãnh đạo TPHCM, tham dự lễ viếng có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang; ông Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TPHCM; ông Nguyễn Văn Nên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TPHCM; ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM; ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM cùng lãnh đạo HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM...

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), bằng tất cả trách nhiệm và mệnh lệnh từ trái tim của người lính, các lực lượng tìm kiếm, quy tập HCLS thuộc Quân khu 7, Bộ Tư lệnh TPHCM sau hơn 3 tháng triển khai thực hiện tìm kiếm Liệt sĩ của các đơn vị hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 được chôn cất tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành, nay là Công viên Lê Thị Riêng đã tìm kiếm, quy tập được 731 HCLS.

Trong không khí trang nghiêm, xúc động của buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đại biểu thành kính dâng hoa, dâng hương, dành phút tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ tại Tượng đài Tổng Bí thư Trần Phú; Bia tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ Quận 10; nơi thờ Anh hùng Liệt sĩ Lê Thị Riêng và Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Kiểu. Các đại biểu bày tỏ lòng biết ơn những người con ưu tú của dân tộc đã hiến dâng tuổi thanh xuân, anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân.

Đọc diễn văn truy điệu, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết từ ngày 23/6 đến tháng 10/2026, Đội K74 cùng các lực lượng tham gia đã tìm kiếm, quy tập được 731 HCLS tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng. Đây là kết quả của quá trình tìm kiếm bền bỉ, trách nhiệm và đầy xúc động, thể hiện quyết tâm đưa các Anh hùng Liệt sĩ trở về với đồng đội, với đất mẹ sau nhiều thập kỷ.

Đoàn đại biểu Bộ Công an do Thượng tướng Đặng Hồng Đức, Thứ trưởng Bộ Công an làm trưởng đoàn, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ

Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM, trong những đoàn quân tiến vào Sài Gòn năm 1968, các chiến sĩ đến từ nhiều vùng quê khác nhau, có người là nông dân, công nhân, giáo viên, sinh viên; có người đến từ miền Bắc, có người sinh ra và lớn lên trên mảnh đất phương Nam. Dù xuất thân từ những hoàn cảnh sống khác nhau, nhưng ở lứa tuổi hai mươi, các anh, các chị đều trào dâng một lý tưởng cách mạng cao đẹp, cháy bỏng một khát vọng: độc lập dân tộc, non sông thu về một mối, Tổ quốc Việt Nam hòa bình, thống nhất, tự do và hạnh phúc.

Trong đoàn quân ấy, nhiều người đã anh dũng ngã xuống, nằm lại giữa lòng Nghĩa trang Đô Thành năm xưa, không kịp chứng kiến ngày đất nước thống nhất. Để rồi gần sáu thập kỷ sau, hài cốt của các Anh hùng Liệt sĩ mới được tìm thấy trong sự hướng về của muôn triệu trái tim trên khắp cả nước. "Gần 60 năm cho một cuộc trở về! Chúng ta nghẹn lòng khi nhìn thấy những di vật mà các Anh hùng Liệt sĩ để lại. Đó là bức ảnh đã nhạt nhòa theo năm tháng; là chai dầu gió, chiếc lược chải tóc, chiếc kẹp tóc, sợi dây chuyền, chiếc nhẫn, chiếc thắt lưng, chiếc bình tông, đôi dép cao su, cùng tăng và vũ khí. Phần lớn hài cốt đã hòa vào cỏ cây, quyện vào hồn thiêng sông núi", ông Nguyễn Mạnh Cường xúc động.

Trong giờ phút tiễn biệt, ông Nguyễn Mạnh Cường xúc động bày tỏ kính xin hương hồn các Liệt sĩ hãy xem quê hương TPHCM là nơi đất lành để các anh, các chị yên nghỉ. Thay mặt Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố, ông Nguyễn Mạnh Cường khẳng định sẽ tiếp tục phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa", nỗ lực xây dựng và bảo vệ đất nước, xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ đi trước.

Ông Huỳnh Bá Tấn ngồi xe lăn đến tiễn biệt đồng đội

TPHCM sẽ tiếp tục tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính Liệt sĩ bằng các phương pháp khoa học, trong đó có phân tích ADN, với mong muốn đưa các Liệt sĩ trở về với gia đình. Đặc biệt, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS sẽ tiếp tục được thành phố quan tâm, triển khai thường xuyên, bền bỉ và hiệu quả. Theo đó, phạm vi tìm kiếm sẽ không chỉ dừng lại tại Công viên Lê Thị Riêng mà còn được mở rộng đến những khu vực từng diễn ra các trận đánh ác liệt trong chiến tranh, những địa điểm có thông tin, dấu tích hoặc khả năng còn HCLS trên địa bàn thành phố.

Triệu trái tim thổn thức, tri ân!

Sau nghi thức dâng hương, dâng hoa, lễ viếng và truy điệu trong không khí trang nghiêm, xúc động, 731 hài cốt Anh hùng Liệt sĩ đã được di quan về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM. Trong niềm tiếc thương vô hạn, hàng triệu người dân với cành hoa trắng trên tay đã có mặt, đứng chật kín dọc hai bên những tuyến đường đoàn xe chở hài cốt các Liệt sĩ đi qua. Giữa dòng người đứng lặng lẽ hướng về phía đoàn xe chở hài cốt các Anh hùng Liệt sĩ, có những mái đầu bạc trắng, những cựu chiến binh từng đi qua khói lửa chiến tranh, có cả những người trẻ sinh ra khi đất nước đã hòa bình.

Các Liệt sĩ được án táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM

Trời chưa sáng, quanh Công viên văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng) đã có người đứng chờ. Có vợ chồng người cựu chiến binh ngoài 80 tuổi dậy từ 3 giờ sáng để đón chuyến xe buýt sớm. Có người phụ nữ một mình chạy xe máy từ Đồng Tháp lên, khởi hành từ hơn 2 giờ sáng. Đến 6 giờ 30 phút, đường Trường Sơn đã kín người; trên đường Cách Mạng Tháng Tám, sinh viên Học viện Cán bộ TPHCM đứng thành hàng dài, ai cũng cầm hoa. Họ đến để tiễn 731 Liệt sĩ đã nằm dưới mảnh đất này từ năm 1968. Trước ngày lễ viếng, truy điệu và an táng, Ban tổ chức đã trân trọng mời người dân trên các tuyến đường đoàn xe đi qua cầm nhành hoa trắng tiễn đưa các Liệt sĩ. Lời mời ấy được đáp lại bằng những dòng người đứng kín hai bên đường suốt lộ trình.

Bà Nguyễn Thị Hoa (66 tuổi, ngụ khu vực Quận 10 cũ) là một trong những người đến tiễn đưa các Liệt sĩ sáng nay. Bà chia sẻ: "Tôi đến công viên này không biết bao nhiêu lần, vậy mà chưa bao giờ nghĩ ngay dưới những lối đi mình bước qua lại là nơi các Liệt sĩ đã nằm xuống vì đất nước. Hay tin, tôi thương các anh lắm. Sáng nay tôi cầm nhành hoa trắng đến đây, chỉ mong được tiễn các anh một đoạn đường về nơi an nghỉ. Các anh đã nằm lặng lẽ ở chốn này quá lâu rồi, không ai biết tên, cũng chưa có được một nơi hương khói cho đàng hoàng. Các anh xứng đáng được trả lại tên tuổi, được về nơi có người thăm viếng, thắp nhang. Đảng và Nhà nước đưa các anh về như vậy, tôi thấy thật sự rất nhân văn, rất có tình có nghĩa".

Người dân cầm hoa trắng đứng chật kín hai bên đường tiễn đưa các Liệt sĩ

Khi đoàn xe chở hài cốt 731 Liệt sĩ chầm chậm đi qua, những cánh tay nâng cao nhành hoa trắng, những bàn tay đặt lên ngực trái, những giọt nước mắt lặng lẽ lăn dài trên gương mặt. Không cần lời nói, tất cả cùng nghiêng mình thành kính, gửi lời tiễn biệt đến những người con ưu tú của đất nước đã nằm lại gần 60 năm giữa lòng TPHCM thân yêu. Những nhành hoa trắng nối dài hai bên đường như một dòng sông thương nhớ, tiễn các Liệt sĩ về nơi an nghỉ cuối cùng.

Cầm trên tay nhành hoa trắng có mặt tại Công viên Lê Thị Riêng từ 5 giờ sáng, chị Bùi Nữ Hoàng Anh đến từ Thái Nguyên cho biết suốt đêm bồn chồn không ngủ được, chỉ mong trời nhanh sáng để được một lần đến cúi đầu thành kính trước anh linh 731 Anh hùng Liệt sĩ. Có chuyến công tác tại TPHCM đúng dịp buổi lễ diễn ra, chị xem đó là một cơ duyên đặc biệt. Dù lịch công tác còn nhiều việc phải thực hiện nhưng chị vẫn quyết định gác lại tất cả để đến tiễn đưa những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Ông Huỳnh Bá Tấn (94 tuổi, ngụ phường Hòa Hưng) ngồi trên chiếc xe lăn, lặng lẽ dõi mắt theo đoàn xe chở hài cốt đồng đội khiến nhiều người không khỏi nghẹn ngào. Nhập ngũ năm 1950, chiến đấu ở miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến chống Pháp, rồi tập kết ra Bắc sau năm 1954. Đến năm 1962, ông trở lại miền Nam, tiếp tục chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ. Cả một thời tuổi trẻ gắn với những cuộc hành quân, những trận đánh và tình đồng chí, đồng đội vào sinh ra tử. Dù tuổi cao, sức yếu không thể đi lại nhưng khi biết tin những người đồng đội năm xưa được đưa về nơi an nghỉ, ông nhất quyết nhờ người thân đưa ra Công viên Lê Thị Riêng để đưa tiễn những người đồng đội "một đoạn đường" như một lời chào, một tình nghĩa thủy chung không bao giờ phai nhạt.

Bà Ngô Thị Ánh Tuyết rướm lệ nhớ về người cha Liệt sĩ anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968

Giữa dòng người thành kính tiễn đưa 731 Anh hùng Liệt sĩ về nơi an nghỉ, bà Ngô Thị Ánh Tuyết (67 tuổi, con gái Liệt sĩ Ngô Văn Cáng, Trung đội trưởng lực lượng Biệt động Sài Gòn), không giấu được những giọt nước mắt. Cha bà đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 khi bà còn là một đứa trẻ chưa tròn 9 tuổi. Gần 60 năm qua, bà cùng người thân rong ruổi qua biết bao Nghĩa trang Liệt sĩ trên khắp cả nước nhưng đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt ông.

Ngày hôm nay, chứng kiến dòng người có mặt từ sớm, tay nâng những nhành hoa trắng, lặng lẽ nghiêng mình tiễn đưa các Anh hùng Liệt sĩ, bà Tuyết càng thêm nghẹn ngào, xúc động. Chính sự sẻ chia, lòng biết ơn và tình nghĩa đồng bào đã khiến những mất mát riêng hòa vào niềm xúc động chung của cả dân tộc. "Tôi rất xúc động trước tình cảm của Nhân dân dành cho các Anh hùng Liệt sĩ. Điều đó cho thấy dân tộc ta luôn gắn bó, đoàn kết. Tôi rất tự hào vì có cha, có mẹ đã hy sinh vì đất nước, vì Tổ quốc", bà Tuyết bày tỏ.

Không ai bảo ai, sự tri ân của thành phố được góp lại từ những điều rất nhỏ. Tiểu thương chợ Hòa Hưng chuẩn bị hoa phát miễn phí; gia đình chị Thu Trang (phường Phú Thạnh) mang theo hơn 700 nhành cúc tặng người đến viếng. Từ Đà Lạt, vợ chồng anh Trần Văn Định và chị Lê Thị Thu Ngọc tự tay thu hoạch 4.000 cành cúc trắng trong vườn nhà, chia thành 800 bó, thuê xe chở xuống và bàn giao cho Bộ Tư lệnh TPHCM để phát miễn phí cho người dân.

Dọc các con phố, người tiễn đưa đủ mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề. Học sinh mặc đồng phục, tay cầm cờ đỏ sao vàng và hoa trắng đứng chờ trên đường Điện Biên Phủ. Tại vòng xoay Dân Chủ, các tài xế xe công nghệ cùng căng lá cờ Tổ quốc chờ đoàn xe đi qua. Những hình ảnh ấy cũng lan đi trên mạng xã hội ngay trong buổi sáng. Dưới đoạn video ghi lại lễ cầu nguyện ở công viên, anh Văn Phúc cho biết: "Cầu nguyện các anh sớm siêu thoát". Tài khoản "Chuyên La Cà” gọi đó là "những hình ảnh đẹp và xúc động"; tài khoản "Phạm Thanh Hiển" thì đăng đoạn video tự quay bằng điện thoại cảnh "mọi người tập trung 2 bên đường tiễn đưa 731 Liệt sĩ”.

Gần sáu thập kỷ đã trôi qua, TPHCM hôm nay đã có nhiều đổi thay, phát triển, nhưng lòng biết ơn dành cho những người con ưu tú của đất nước đã ngã xuống vẫn vẹn nguyên, sâu nặng. Đó không chỉ là cuộc tiễn đưa 731 Liệt sĩ, mà còn là cuộc hội ngộ thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã hy sinh cho độc lập, tự do và sự tri ân của những thế hệ đang được sống trong hòa bình.