(CATP) Từ dựng cảnh bị cướp 1,65 tỷ đồng đến bịa chuyện bị 4 đối tượng lạ mặt cướp 26 triệu đồng, hai vụ việc xảy ra trên địa bàn tỉnh Tây Ninh gần đây cho thấy thủ đoạn đáng cảnh báo: tạo dựng "kịch bản" giả rồi trình báo cơ quan Công an nhằm che giấu sự thật, hoặc giải thích cho người thân về số tiền đã mất. Những tin báo gian dối không chỉ khiến cơ quan chức năng phải mất thời gian xác minh, mà còn khiến người báo tin có thể phải đối diện với chế tài của pháp luật.
Dựng cảnh bị cướp
Ngày 22/9, Công an phường Long An (tỉnh Tây Ninh) cho biết vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông C.V.N và con trai C.V.T (cùng ngụ xã Tân Tây) về hành vi cố ý báo tin giả, không đúng sự thật đến cơ quan có thẩm quyền, vi phạm điểm c khoản 3 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP (ngày 30/10/2025) của Chính phủ, với số tiền mỗi cá nhân là 3,5 triệu đồng.
Trước đó, ngày 10/9, ông N. cùng con trai đến Công an phường Long An trình báo bị chiếm đoạt 1,65 tỷ đồng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (phường Long An). Vụ việc xảy ra tại ngân hàng, liên quan số tiền lớn lại được trình báo với nội dung có dấu hiệu cướp tài sản nên Công an phường Long An khẩn trương triển khai các biện pháp nghiệp vụ để xác minh.
Kết quả xác minh cho thấy, ông N. thực chất đã vay tạm của người quen tên Đ. số tiền 1,7 tỷ đồng để đáo hạn ngân hàng. Sau đó, ông N. cùng con trai nảy sinh ý định chiếm đoạt số tiền này nên khi rút tiền tại ngân hàng, hai cha con dựng lên cảnh giả. Ông N. cầm túi nylon chứa 1,65 tỷ đồng bước ra khỏi cửa ngân hàng thì con trai chạy đến chiếm đoạt rồi nhanh chóng tẩu thoát. Ngay sau đó, ông N. giả vờ hoảng loạn, hô hoán bị mất tiền nhằm che giấu hành vi, rồi đến Công an phường trình báo sai sự thật.
Hai cha con ông C.V.N làm việc với cơ quan Công an
Trước những chứng cứ thuyết phục của cơ quan Công an, cha con ông N. buộc phải thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm của mình. Công an phường Long An đã lập biên bản và ra quyết định xử phạt hành chính ông C.V.N và C.V.T. Sự vào cuộc kịp thời, chính xác của lực lượng Công an không chỉ làm rõ bản chất vụ việc mà còn ngăn chặn hành vi gian dối, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.
Không phải tin báo giả nào cũng xuất phát từ một ý định chiếm đoạt tài sản. Có trường hợp, người báo tin dựng lên câu chuyện để giải thích với gia đình về số tiền đã tiêu xài. Như Chuyên đề CATP đã đưa tin, ngày 06/9, Công an xã Tân Thạnh tiếp nhận trình báo từ N.Q.D (SN 2006, ngụ Đồng Tháp) về việc bị 4 đối tượng lạ mặt dùng vũ lực cướp 26 triệu đồng khi di chuyển trên đường Cà Nhíp (ấp Hiệp Thành, xã Tân Thạnh, Tây Ninh).
Lập tức Công an xã Tân Thạnh rà soát, sàng lọc, tiến hành các biện pháp nghiệp vụ để nhanh chóng làm rõ. Kết quả xác minh cho thấy, không có việc D. bị cướp tài sản như trình báo. Làm việc với cơ quan Công an, D. thừa nhận nội dung trình báo là giả. Trước đó, D. từng kể với gia đình là đi làm có để dành được một số tiền sẽ đem về nhà. Tuy nhiên, thực tế D. đã tiêu xài hết số tiền này. Vì vậy, D. nảy sinh ý định dựng lên việc bị cướp tài sản để giải thích, sau đó trình báo với gia đình và cơ quan Công an.
Từ câu chuyện cá nhân, D. đã biến thành vụ cướp không có thật với 4 đối tượng lạ mặt được cho là đã dùng vũ lực cướp 26 triệu đồng. Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 07/9, Công an xã Tân Thạnh đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với N.Q.D về hành vi "cố ý tố giác, báo tin tội phạm sai sự thật".
Tin giả nhưng phạt thật
Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ, tại điểm c khoản 3 Điều 8, hành vi "cố ý báo thông tin giả, không đúng sự thật đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền" bị phạt tiền từ 3 - 4 triệu đồng đối với cá nhân. Nghị định quy định mức phạt tiền tại chương II là mức áp dụng đối với cá nhân; trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền gấp 2 lần mức phạt đối với cá nhân.
N.Q.D
Như vậy, việc cố ý dựng chuyện, bịa đặt rồi trình báo cơ quan có thẩm quyền không thể xem đơn thuần là một lời nói dối để giải quyết chuyện cá nhân. Khi thông tin giả được đưa đến cơ quan chức năng, lực lượng Công an phải tiếp nhận, đánh giá và tiến hành xác minh theo quy định.
Một tin báo giả có thể làm phát sinh nhiều hoạt động xác minh không cần thiết, ảnh hưởng đến việc tập trung lực lượng giải quyết những vụ việc thực tế đang xảy ra. Đáng lưu ý, trong những trường hợp dựng chuyện về các vụ cướp, người báo tin không chỉ cung cấp thông tin sai sự thật mà còn có thể tạo ra nguy cơ làm sai lệch hướng xác minh ban đầu, gây hoang mang trong gia đình và cộng đồng nếu thông tin được lan truyền.
Vì vậy, việc trình báo cơ quan Công an cần được thực hiện trên tinh thần trung thực, trách nhiệm. Người dân khi phát hiện hoặc là người liên quan đến vụ việc cần cung cấp những thông tin mình biết rõ; không tự ý thêm thắt tình tiết, không dựng hiện trường giả, không tạo ra đối tượng hoặc sự việc không có thật nhằm che giấu hành vi khác.
Công an phường Long An và Công an xã Tân Thạnh khuyến cáo, người dân tuyệt đối không báo tin giả, không cung cấp thông tin sai sự thật đến cơ quan chức năng, gây ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương. Đồng thời, không lợi dụng việc trình báo để che giấu hành vi vi phạm hoặc trục lợi cá nhân.
Quyền trình báo của công dân là cần thiết để cơ quan chức năng kịp thời tiếp nhận, xác minh và xử lý các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự. Nhưng quyền ấy luôn đi cùng trách nhiệm cung cấp thông tin trung thực. Bởi một tin báo đúng có thể mở đầu cho việc bảo vệ một người, một gia đình, một tài sản. Ngược lại, một tin báo giả nếu được dựng lên để che giấu sự thật có thể trở thành căn cứ để chính người dựng chuyện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.