Sáng 24/9/2026, Công an TPHCM (CATP) phối hợp Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) và các đơn vị chuyên môn tổ chức khai mạc chương trình "Diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng TPHCM năm 2026", kéo dài đến ngày 28/9. Sáu đội tấn công gồm cán bộ, chuyên gia đến từ lực lượng công an, các doanh nghiệp an ninh mạng và cơ sở đào tạo công nghệ. Đội phòng thủ duy nhất là đội ngũ kỹ thuật, quản trị vận hành Trung tâm dữ liệu TPHCM cùng lực lượng chuyên trách của các cơ quan chủ quản hệ thống. Cuộc diễn tập diễn ra đúng lúc Chiến dịch 100 ngày đêm xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số bước vào nửa sau hành trình. Khi hạ tầng, dữ liệu và nền tảng số được đẩy nhanh để kịp về đích đúng hạn, mức độ an toàn của những hệ thống ấy cũng trở thành câu hỏi cấp bách.
Trong mười nhóm điểm nghẽn mà CATP xác định tại Kế hoạch số 6080/KH-CATP, được liệt kê, gồm: an ninh, an toàn thông tin đứng cạnh thể chế, hạ tầng số, dữ liệu số, ứng dụng số, xã hội số, thủ tục hành chính, nguồn nhân lực, kinh phí và kỷ luật thực thi. Ở cấp quốc gia, tại buổi họp báo Chính phủ diễn ra vào chiều 03/9/2026, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an, cho biết qua triển khai vẫn còn một số điểm nghẽn có tính liên ngành chưa được xử lý dứt điểm, nhất là các vấn đề về dữ liệu mang tính hệ thống, an ninh, an toàn mạng và nguồn lực.
Ở cấp Thành phố, hội nghị đánh giá tiến độ kế hoạch 100 ngày diễn ra vào sáng 18/9/2026 ghi nhận một số văn bản về an toàn, an ninh thông tin mạng và chữ ký số chuyên dùng còn trễ hạn. Tại hội nghị này, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Đặng Minh Thông giao CATP tham mưu ban hành hướng dẫn về bảo đảm an ninh mạng trước ngày 30/9, đồng thời phối hợp các cơ quan, ban ngành theo dõi, đôn đốc tất cả nhiệm vụ theo kế hoạch, trường hợp chậm trễ phải cảnh báo sớm. Trả lời truyền thông vào cuối tháng 9, đại diện lãnh đạo Thành ủy tiếp tục nêu rõ một số phần việc về thể chế, hạ tầng, số hóa tài liệu, an ninh mạng vẫn chậm tiến độ và yêu cầu rà soát ngay từng khâu, vướng ở đâu tháo gỡ ở đó.
Như vậy, trong chiến dịch này CATP giữ hai vai, vừa tự gỡ điểm nghẽn an toàn thông tin trong hệ thống của mình, vừa được giao phần việc giúp cả hệ thống chính trị Thành phố vận hành an toàn trên môi trường số.
Trung tâm Tác chiến an ninh mạng đi vào vận hành
Xây dựng lực lượng chuyên gia an ninh mạng
Khác với những buổi tập huấn trên mô hình giả lập, chương trình diễn tập năm 2026 được tổ chức trên các hệ thống thông tin đang vận hành. Ba hệ thống được chọn đều thuộc lĩnh vực thiết yếu: Hệ thống thông tin dịch vụ Cấp nước Sài Gòn, Cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục và Đào tạo TPHCM và Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng.
Chiều 28/9/2026, CATP cùng QTSC và các đơn vị chuyên môn tổng kết chương trình. Qua các hoạt động tấn công và phòng thủ, các đơn vị đã nhận diện những điểm yếu của hệ thống để triển khai biện pháp khắc phục; các lực lượng tham gia được rèn kỹ năng phát hiện, ứng phó, xử lý sự cố và chuẩn hóa quy trình phối hợp ứng cứu sự cố liên ngành. Tại buổi tổng kết, Đại tá Lê Công Anh đề nghị các sở, ngành, doanh nghiệp rà soát lại hệ thống, quy trình để vận hành an toàn, đồng thời xây dựng lực lượng chuyên gia an ninh mạng.
Sức ép về an ninh mạng tăng lên cùng với chính những kết quả của chuyển đổi số. Tại buổi họp báo quý 3/2026 của Bộ Công an diễn ra vào chiều 01/10, cơ quan này cho biết đã có 8/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 69/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trên ứng dụng VNeID đã tích hợp 8 nhóm thông tin, giấy tờ, trong đó có 18,9 triệu tài khoản hưởng an sinh xã hội và 25,8 triệu giấy phép lái xe.
Mỗi cơ sở dữ liệu được kết nối giúp người dân bớt một lần khai lại thông tin, nhưng cũng làm tăng giá trị của khối dữ liệu cần được bảo vệ. Trong khi đó, môi trường mạng ngày càng phức tạp. Dẫn báo cáo của hãng bảo mật Fortinet, PGS.TS Phạm Văn Hậu, Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Đại học Quốc gia TPHCM, cho biết năm 2025 ghi nhận 640 tỉ lượt dò quét mạng và gần 122 tỉ lượt khai thác lỗ hổng.
Bảo đảm an toàn dữ liệu
Cuộc diễn tập vừa qua là một mắt xích trong chuỗi việc CATP đã triển khai từ đầu năm. Trong năm 2026, lực lượng Công an xây dựng và đưa vào vận hành Trung tâm Giám sát an ninh mạng để giám sát, phát hiện, phân tích và ứng phó với các mối đe dọa, bảo vệ an toàn dữ liệu của người dân, doanh nghiệp. Đầu tháng 3/2026, CATP ra mắt và đưa vào vận hành Trung tâm Tác chiến an ninh mạng. Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc CATP đến dự và phát biểu chỉ đạo. Trung tâm được tổ chức theo mô hình giám sát và phản ứng an ninh mạng tập trung, gồm các bộ phận Chỉ huy tác chiến, Tác chiến an ninh mạng, Ứng cứu sự cố và Tham mưu tác chiến, khi đó phục vụ trước hết cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp.
Về thể chế, chương trình hành động của Thành ủy TPHCM thực hiện Chỉ thị 57-CT/TW của Ban Bí thư, xác định dữ liệu số là tài nguyên chiến lược đặc biệt của Thành phố; yêu cầu trong năm 2026 xây dựng Trung tâm An ninh mạng Thành phố có chức năng giám sát, phân tích, cảnh báo sớm và điều phối xử lý sự cố, do Đảng ủy CATP chủ trì vận hành; bảo đảm 100% văn bản mật truyền nhận trên mạng diện rộng được mã hóa. Các phường, xã, đặc khu được yêu cầu thành lập Tiểu ban An ninh mạng do Bí thư Đảng ủy làm Trưởng tiểu ban; mục tiêu trong năm 2026 là tất cả cơ quan, đơn vị thuộc hệ thống chính trị Thành phố ban hành quy định nội bộ về bảo đảm an toàn, an ninh mạng và phương án ứng cứu sự cố.
Công an xã Đông Thạnh hướng dẫn người dân tương tác với robot lễ tân
An ninh mạng không chỉ là chuyện của những trung tâm dữ liệu lớn. Ở cấp cơ sở, dữ liệu số đang đi vào công việc hằng ngày của Công an phường, xã. Tại Công an xã Đông Thạnh, nơi trước đây mỗi ngày tiếp 400 - 500 lượt người. Theo Thượng tá Lê Đức Túy, Trưởng Công an xã cho biết, robot lễ tân được tích hợp dữ liệu để giải đáp các nội dung phổ biến, giúp cán bộ có thêm thời gian xử lý những trường hợp phức tạp. Công an phường Tân Sơn Nhất khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cùng các phần mềm nghiệp vụ để quản lý cư trú, tiếp nhận phản ánh qua VNeID. Tại phường Hòa Hưng, việc kết nối cơ sở dữ liệu dân cư với hệ thống camera và ứng dụng VNeID giúp rút ngắn thời gian tiếp nhận, xác minh và xử lý tin báo.
Người dân cũng là một lớp phòng thủ. Sáng 03/10/2026, tại ngày hội chuyển đổi số của phường An Đông, bên cạnh việc hướng dẫn sử dụng VNeID, ứng dụng Công dân số, dịch vụ công trực tuyến và chữ ký số, phường ra mắt mô hình "Đội hình Dân quân xung kích hỗ trợ chuyển đổi số" để hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Hoạt động này hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10, năm nay mang chủ đề "Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia".
Với khoảng thời gian còn lại đến ngày 30/11/2026, yêu cầu của Thành phố đã được nêu rõ. Việc ban hành văn bản, mua sắm thiết bị hay cài đặt phần mềm không thể xem là hoàn thành nhiệm vụ; kết quả phải là sản phẩm thật, sử dụng được và kiểm chứng được, thể hiện ở hệ thống vận hành ổn định, cán bộ sử dụng thường xuyên, công việc giảm thao tác thủ công và lãnh đạo theo dõi được tiến độ dựa trên dữ liệu. Người đứng đầu các cơ quan phải rà soát toàn bộ nhiệm vụ được giao, không để phát sinh thêm nhiệm vụ quá hạn.
Chuyển đổi số tạo ra tiện ích, còn an ninh mạng giữ cho tiện ích ấy đáng tin cậy. Khi người dân giao dữ liệu của mình cho các hệ thống số, từ thông tin cư trú, sức khỏe đến hóa đơn tiền nước, điều họ cần không chỉ là thủ tục nhanh hơn, mà còn là sự bảo đảm rằng dữ liệu ấy được bảo mật an toàn.