Hiện thực hóa hợp tác y tế Việt - Anh, vắc xin RSV thế hệ mới bảo vệ hệ hô hấp cho người lớn, người có bệnh nền

Vắc xin RSV thế hệ mới được đưa về Việt Nam chỉ hai tháng sau lễ ký kết nâng tầm hợp tác chiến lược giữa Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Tập đoàn Dược phẩm GSK của Anh tại London, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và Đặc phái viên Thương mại Chính phủ Anh Matt Western, qua đó triển khai tiêm chủng rộng rãi và hiện thực hóa hợp tác y tế chiến lược giữa hai quốc gia.

Những lô vắc xin RSV của GSK đầu tiên đã về đến hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP theo tiêu chuẩn quốc tế của VNVC. Ảnh: Mộc Thảo

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, GSK là hãng dược phẩm nổi tiếng hàng đầu thế giới về nghiên cứu và sản xuất vắc xin và liên tục đổi mới các công nghệ giúp tăng hiệu quả và độ an toàn của các vắc xin thế hệ mới. Vắc xin RSV của GSK được nghiên cứu phát triển chuyên biệt cho người cao tuổi dựa trên nền tảng vắc xin protein tái tổ hợp kết hợp hệ bổ trợ tiên tiến. Vắc xin sử dụng thành phần protein đặc hiệu của virus RSV đã được thiết kế ở dạng “hoạt động hiệu quả nhất” hỗ trợ cơ thể có thể tạo đáp ứng miễn dịch ở mức cao tối đa, giúp nhận diện virus sớm và chính xác hơn, từ đó phòng bệnh hiệu quả và bền vững ngay cả ở người có sức khoẻ yếu, cao tuổi hoặc có bệnh nền.

Vắc xin RSV có lịch tiêm một liều cho người từ 60 tuổi trở lên với hiệu lực bảo vệ cao tối đa và kéo dài, do đó có thể được xem là giải pháp đơn giản và hiệu quả, tiết kiệm nhất cho người cao tuổi trước virus rất mạnh, nguy hiểm và phổ biến như RSV. Theo dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên 25.000 người cho thấy vắc xin này đạt hiệu lực bảo vệ 82,6% trước nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên và lên đến 94,6% ở người có ít nhất một bệnh nền.

Hiện vắc xin đã được phê duyệt tại gần 70 quốc gia với hơn 10 triệu liều sử dụng trên toàn thế giới. Vắc xin đã được nhiều tổ chức y khoa trên thế giới khuyến cáo tiêm phòng cho người từ 60 tuổi trở lên hoặc người từ 50-59 tuổi có nguy cơ cao.

Ông Nguyễn Thái Hiệp, ở TP HCM, tiêm vắc xin RSV của GSK tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC ngay trong ngày đầu tiên ra mắt. Ảnh: Nhân Lê

Ông Nguyễn Thái Hiệp, 63 tuổi, ở phường Tân Quý, TP.HCM đến tiêm vắc xin RSV cho người lớn ngày 14/12. Ông cho biết bản thân mắc đái tháo đường, tăng huyết áp và từng bị viêm phổi nên thuộc nhóm nguy cơ cao khi nhiễm RSV. “Là người làm trong lĩnh vực y tế, tôi luôn quan niệm phòng bệnh hơn chữa bệnh. Việc Việt Nam có vắc xin RSV cho người cao tuổi và người có bệnh nền là rất ý nghĩa và cần thiết”, ông Hiệp chia sẻ.

Không riêng ông Hiệp, hơn 250 trung tâm VNVC trên toàn quốc cũng ghi nhận nhiều người lớn, người có bệnh nền đến tiêm phòng RSV, cho biết cảm thấy yên tâm vì đã có thêm giải pháp phòng bệnh hô hấp.

Những người dân đầu tiên được tiêm vắc xin phòng RSV của GSK tại Trung tâm tiêm chủng vắc xin VNVC Hoàng Văn Thụ, TP HCM. Ảnh: Nhân Lê

RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và nhập viện ở tất cả lứa tuổi nhưng đặc biệt ở trẻ em và người cao tuổi. Với người cao tuổi, RSV đặc biệt nguy hiểm khi có thể nhanh chóng tấn công hệ hô hấp, đồng thời kích hoạt cơ chế tăng nặng, gây biến chứng, bùng phát đợt cấp bệnh mạn tính đang mắc như tim mạch, huyết áp, tiểu đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh thận mạn, ung thư hoặc suy giảm miễn dịch gặp nhiều khó khăn. Tháng 7/2025, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tiếp nhận nữ bệnh nhân 71 tuổi nhập viện trong tình trạng khó thở tăng dần, mệt nhiều sau khoảng một tuần điều trị ngoại trú nhưng không cải thiện. Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhân nhiễm virus RSV kèm bội nhiễm vi khuẩn, phải hỗ trợ thở oxy dòng cao và điều trị tích cực trong nhiều ngày.

Không chỉ gây biến chứng hô hấp, nhiễm RSV còn làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng như suy tim, đột quỵ, nhồi máu cơ tim dẫn đến tử vong tăng cao. Ước tính năm 2019, RSV khiến hơn 470.000 ca nhập viện và khoảng 33.000 ca tử vong nội viện ở nhóm từ 60 tuổi trở lên tại các quốc gia có thu nhập cao. Tại Việt Nam, trong vòng 5 năm, RSV được ước tính gây khoảng 4,6 triệu ca nhiễm, 200.000 ca nhập viện và 18.000 trường hợp tử vong ở người trên 60 tuổi.

Tại VNVC, vắc xin RSV được bảo quản trong hệ thống kho lạnh, dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP theo tiêu chuẩn quốc tế, giám sát nhiệt độ tự động 24/24. Ảnh: Mộc Thảo

GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc chuyên môn, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội - đơn vị thuộc hệ sinh thái với VNVC cũng bắt đầu triển khai tiêm vắc xin RSV, cho biết rất nhiều trường hợp bác sĩ và người bệnh đều bị virus “đánh úp” khi gây ra biến chứng rất nhanh chóng, từ tình trạng bệnh nhẹ khi nhập viện, có thể diễn tiến rất nặng đến tử vong chỉ sau 1 vài ngày. “Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc phòng ngừa chủ động bằng vắc xin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo vệ sức khỏe người cao tuổi, đặc biệt là người bệnh nền, bệnh mạn tính khi có thể hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng khó lường”, GS Châu kỳ vọng.

Từ đầu năm đến nay, VNVC đã phối hợp cùng các hãng vắc xin và dược phẩm hàng đầu thế giới đưa về Việt Nam 5 loại vắc xin và sinh phẩm thế hệ mới, bao gồm vắc xin phế cầu 15, phế cầu 20 phòng viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết; các vắc xin phòng viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết… do não mô cầu; vắc xin virus hợp bào hô hấp RSV của Pfizer tiêm cho thai phụ nhằm bảo vệ mẹ và truyền kháng thể cho trẻ trong 6 tháng đầu đời, đồng thời chỉ định cho người từ 60 tuổi trở lên; kháng thể đơn dòng RSV của Sanofi dành cho trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi.