Lấy phục vụ người dân làm trung tâm
báo cáo kết quả triển khai chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh quý I/2026 của UBND TPHCM cho thấy thành phố đã hoàn thành 18/34 chỉ tiêu chuyển đổi số và triển khai 123 nhiệm vụ trọng tâm trong quý I. Những kết quả này phản ánh quyết tâm của chính quyền thành phố trong việc hiện đại hóa bộ máy quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo và công nghệ số.
Ngay từ đầu năm 2026, TPHCM đã ban hành hàng loạt kế hoạch, chiến lược và đề án quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Thành phố cũng thành lập Ban Chỉ đạo về dữ liệu, ban hành Khung kiến trúc dữ liệu và Chiến lược phát triển dữ liệu số giai đoạn 2026-2030, hướng đến xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ và hiện đại.
Công an TPHCM khánh thành mô hình "Trạm công dân số" tại khu đô thị Cityland Park Hill
Một trong những điểm nổi bật trong quá trình chuyển đổi số của TPHCM là việc đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng công nghệ. Hiện nay, mạng cáp quang băng rộng đã phủ đến 100% khu phố, ấp trên toàn địa bàn thành phố, sẵn sàng cung cấp dịch vụ Internet tốc độ cao trên 1 Gbps cho người dân và doanh nghiệp. Tỷ lệ phủ sóng 5G cũng đã đạt 95%, với hơn 8.500 trạm BTS được triển khai trên toàn thành phố. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy các ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây và Internet vạn vật (IoT).
Không chỉ đầu tư cho mạng viễn thông, TPHCM còn dành hơn 2.900 tỷ đồng để nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin tại các cơ quan Nhà nước, khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Trung tâm dữ liệu của thành phố hiện vận hành hơn 1.272 máy chủ phục vụ các hệ thống dùng chung, đồng thời kết nối tốc độ cao với các trung tâm dữ liệu lớn của Viettel, VNPT, FPT và CMC.
Song song với đầu tư hạ tầng, TPHCM đang đẩy mạnh phát triển chính quyền số nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ người dân. Hệ thống quản lý văn bản điện tử hiện đã được triển khai tại 100% cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố. Chỉ trong quý I/2026, hơn 459.000 văn bản điện tử đã được gửi đi và hơn 1,4 triệu văn bản được tiếp nhận thông qua môi trường số.
Đặc biệt, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Từ đầu năm đến nay, thành phố đã tiếp nhận hơn 1,2 triệu hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó hơn 1 triệu hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt trên 91%, tỷ lệ khai thác và tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt gần 90%. Điều này giúp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, tiết kiệm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Hệ thống phản ánh kiến nghị 1022 tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc kết nối chính quyền với người dân. Trong quý I/2026, hệ thống đã tiếp nhận hơn 42.000 phản ánh, trong đó phần lớn được xử lý đúng hạn. Thành phố cũng triển khai đồng bộ hệ thống họp trực tuyến từ cấp Trung ương đến 168 phường, xã và đặc khu, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Người dân được hướng dẫn thực hiện các thủ tục trên "Trạm Công dân số"
Ngoài ra, TPHCM còn tập trung đào tạo nguồn nhân lực số cho khu vực công. Hơn 4.500 lượt cán bộ, công chức đã được tập huấn kỹ năng AI và kỹ năng số nhằm nâng cao năng lực phân tích dữ liệu, tự động hóa quy trình nghiệp vụ và hỗ trợ ra quyết định. Thành phố cũng tăng cường nhân sự hỗ trợ công nghệ thông tin cho các phường, xã đang thiếu nguồn lực kỹ thuật.
Trong lĩnh vực dữ liệu số, TPHCM đã tích hợp 30/45 cơ sở dữ liệu dùng chung và 70/91 cơ sở dữ liệu lên cổng dữ liệu mở của thành phố. Dữ liệu được chia sẻ phục vụ nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, quy hoạch xây dựng và giao thông. Thành phố cũng đang xây dựng Đề án thí điểm Sàn giao dịch dữ liệu nhằm thúc đẩy khai thác và phát huy giá trị dữ liệu trong phát triển kinh tế - xã hội.
TPHCM tiếp tục đẩy mạnh triển khai các mô hình trọng điểm thuộc Đề án 06 nhằm thúc đẩy xây dựng chính quyền số và xã hội số trên địa bàn. Trong đó, thành phố tập trung ứng dụng công nghệ sinh trắc học tại tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên để hỗ trợ nhận diện hành khách, tăng tốc độ kiểm soát và nâng cao trải nghiệm giao thông công cộng hiện đại. Đồng thời, TPHCM phối hợp với các đơn vị ETC, VETC triển khai hệ thống thu phí không dừng tại các bãi giữ xe đủ điều kiện, giúp người dân thanh toán nhanh chóng, giảm ùn tắc và minh bạch hóa hoạt động quản lý.
Bên cạnh đó, mô hình "Trạm công dân số" tiếp tục được mở rộng tại nhiều địa phương nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, cài đặt ứng dụng số, sử dụng định danh điện tử và thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường mạng. Hiện TPHCM đã đưa vào hoạt động 5 "Trạm công dân số" tại các phường Sài Gòn, Bình Trưng, Tân Sơn Nhì và Gò Vấp..., góp phần hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận công nghệ số và nâng cao kỹ năng số trong đời sống hằng ngày.
Động lực mới cho kinh tế số
không chỉ tập trung vào quản lý nhà nước, TPHCM còn xem chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Thành phố đã ban hành Chương trình thúc đẩy phát triển kinh tế số giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu đưa kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP trong những năm tới. Các lĩnh vực được ưu tiên bao gồm fintech, logistics số, thương mại điện tử, công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Đáng chú ý, TPHCM đang triển khai Đề án phát triển "Đô thị khoa học công nghệ - Bắc TPHCM", định hướng hình thành không gian phát triển công nghệ quy mô lớn gắn với hành lang sản xuất công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng xúc tiến xây dựng khoảng 12 khu công nghệ số tập trung với quy mô khoảng 1.000 ha đến năm 2030 nhằm thu hút đầu tư vào các lĩnh vực AI, trung tâm dữ liệu và bán dẫn.
Trong quý I/2026, thành phố đã thu hút hơn 1,28 tỷ USD vốn đầu tư trong và ngoài nước vào các khu công nghiệp và khu chế xuất, trong đó vốn FDI đạt hơn 543 triệu USD. Nhiều dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn của các tập đoàn công nghệ như Viettel, CMC hay các dự án AI hyperscale đang được xúc tiến đầu tư.
Sắp tới, TPHCM cũng bắt đầu thử nghiệm nhiều mô hình công nghệ mới như giao hàng bằng thiết bị bay không người lái (UAV) tại khu vực Cần Giờ - Vũng Tàu, triển khai sinh trắc học tại ga Metro Bến Thành - Suối Tiên và mở rộng mô hình "Trạm công dân số" tại nhiều địa phương. Những mô hình này không chỉ tạo thuận lợi cho người dân mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái đô thị thông minh, hiện đại.
Trong xây dựng xã hội số, thành phố đã cấp hơn 12,7 triệu căn cước công dân gắn chip và hơn 8,6 triệu tài khoản định danh điện tử. Hơn 40% người dân trưởng thành đã có chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân. Thành phố cũng duy trì hơn 5.800 tổ công nghệ số cộng đồng với gần 29.000 thành viên để hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số và nâng cao kỹ năng công nghệ.
An ninh mạng cũng là một trong những ưu tiên hàng đầu trong quá trình chuyển đổi số. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, giám sát an ninh mạng 24/7 và xây dựng Trung tâm An ninh mạng (SOC). Đồng thời, các chiến dịch tuyên truyền về an toàn số cho thanh thiếu niên và người dân được triển khai rộng rãi nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng trước các nguy cơ trên không gian mạng.
Trong quý II/2026, TPHCM đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, mở rộng cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển các nền tảng số phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời triển khai Đề án phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Thành phố cũng sẽ thúc đẩy mô hình chuyển đổi số cấp xã để tạo nền tảng phát triển kinh tế số và xã hội số tại cộng đồng dân cư.
Chuyển đổi số tại TPHCM không còn dừng ở các khẩu hiệu hay định hướng chiến lược mà đang được triển khai mạnh mẽ bằng những chương trình, dự án và chỉ tiêu cụ thể. Với sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và thể chế, TPHCM đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị thông minh, trung tâm công nghệ số và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á trong tương lai gần.