Nhật Bản: Động đất và cháy rừng diễn biến đáng lo ngại

Sáng 27/4/2026, trận ĐĐ mạnh 6,2 độ richter đã xảy ra tại Hokkaido (miền Bắc NB), đánh dấu thêm rung chấn lớn trong chuỗi trận ĐĐ mạnh liên tiếp xảy ra tại quốc gia này. Cơn địa chấn lúc 5 giờ 23 sáng cùng ngày (giờ địa phương) đạt cường độ 5 trên thang đo cường độ địa chấn 7 của Nhật tại khu vực (KV) Tokachi, phía Bắc đảo Hokkaido với độ sâu hơn 80km. Cơ quan này cho biết không phát cảnh báo sóng thần và tính đến chiều tối cùng ngày vẫn chưa có báo cáo về thương vong.

Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ dự báo, thiệt hại về tài sản và nguy cơ liên quan đến tính mạng không đáng kể do KV này thưa dân cư, nằm cách TP. Sapporo khoảng 200km về phía Đông. Tuy nhiên, một quan chức của Cơ quan Khí tượng Nhật cảnh báo "tại những KV rung lắc mạnh, nguy cơ đá rơi và sạt lở đất tiếp tục gia tăng". Cơ quan này cũng lưu ý khả năng cao xuất hiện thêm các trận ĐĐ có cường độ tương tự trong KV vào tuần tới.

Công ty Điện lực Hokkaido báo cáo, chưa ghi nhận bất thường nào tại Nhà máy điện hạt nhân Tomari. Còn theo Công ty Đường sắt tỉnh này, một số tuyến tàu địa phương ở Hokkaido dọc theo bờ Thái Bình Dương đã tạm dừng hoạt động, nhưng các tàu cao tốc Shinkansen Hokkaido vẫn hoạt động bình thường.

Sau trận ĐĐ, Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi viết trên mạng xã hội X: "Chúng tôi đang làm mọi cách để thu thập thông tin về mức độ thiệt hại và cung cấp cập nhật kịp thời cho người dân". Chính phủ NB đã thành lập văn phòng liên lạc để ứng phó với trận ĐĐ mới nhất.

Lực lượng cứu hỏa dập đám cháy rừng bùng phát từ ngày 22/4/2026 tại thị trấn Otsuchi, tỉnh Iwate, Nhật Bản

Vài tiếng trước đó, trận ĐĐ 5 độ richter đã xảy ra ngoài khơi, cách Hokkaido vài trăm ki-lô-mét về phía Nam. Các rung chấn này xảy ra chưa đầy 1 tuần sau khi Cơ quan Khí tượng Nhật cảnh báo nguy cơ gia tăng về trận "siêu động đất" từ 8 độ richter trở lên, sau trận 7,7 độ richter xảy ra ở tỉnh Aomori, Đông Bắc nước Nhật ngày 20/4. Hokkaido nằm trong số 7 KV được khuyến cáo nên thận trọng.

Ngoài các đợt rung chấn, NB cũng đang đối mặt với nạn cháy rừng kéo dài nhiều ngày tại miền Bắc khiến hàng ngàn người phải sơ tán, diện tích thiệt hại tiếp tục tăng. Cuối tuần qua, 1.400 lính cứu hỏa cùng 100 binh sĩ Lực lượng Phòng vệ đã được triển khai để đối phó với các đám cháy rừng tại miền Bắc nước này, khi hỏa hoạn bước sang ngày thứ 5 liên tiếp và chưa có dấu hiệu được khống chế. Diện tích bị thiêu rụi đã tăng lên 1.373 ha, cao hơn 7% so với trước đó. Đám cháy đang đe dọa các khu dân cư của thị trấn ven biển Otsuchi, tỉnh Iwate - nơi từng chịu thiệt hại nặng nề trong thảm họa ĐĐ và sóng thần năm 2011. Lệnh sơ tán được ban hành đối với 1.541 gia đình, gồm 3.233 người, chiếm khoảng 1/3 dân số thị trấn.

Ông Yoshinori Komatsu (cư dân địa phương 74 tuổi) bày tỏ lo ngại về mức độ tàn phá của cháy rừng, cho rằng hỏa hoạn có thể thiêu rụi mọi thứ, khác với sóng thần có thể để lại một phần tài sản. Trực thăng từ nhiều tỉnh và Lực lượng Phòng vệ NB đang hỗ trợ lực lượng chữa cháy trên mặt đất bằng cách thả nước từ trên không để ngăn ngọn lửa lan rộng do đất quá khô. Điều kiện khí hậu bất lợi làm gia tăng khó khăn trong công tác kiểm soát hỏa hoạn.

Theo Cơ quan Phòng cháy, chữa cháy và Quản lý thiên tai NB, đến nay 8 công trình - trong đó có 1 nhà dân - đã hư hại hoặc bị thiêu rụi. Chính quyền địa phương chưa ghi nhận thương vong, chỉ có 1 trường hợp bị thương nhẹ do ngã tại trung tâm sơ tán. Nguyên nhân gây ra các đám cháy vẫn đang được điều tra.

Thị trấn Otsuchi vẫn còn mang ký ức nặng nề về thảm họa ĐĐ - sóng thần xảy ra tháng 3/2011, khi thị trấn mất gần 1/10 dân số. "Tôi không thể để người dân mất nơi ở thêm lần nữa sau khi họ đã mất nhà vì sóng thần" - Thị trưởng Otsuchi - Kozo Hirano nhấn mạnh đồng thời cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm sự hỗ trợ từ các cơ quan khác và cung cấp dịch vụ tắm nước nóng để giúp người dân giảm căng thẳng. Dù NB ghi nhận tương đối ít vụ cháy rừng so với nhiều nơi trên thế giới, nhưng biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất các vụ cháy - đặc biệt vào đầu mùa Xuân, trước mùa mưa ẩm, khi thời tiết nóng, khô và gió mạnh khiến lửa dễ lan nhanh.