(CAO) Hôm 19/6, đài CNN dẫn báo cáo của công ty phân tích Kpler cho biết tổng cộng đã có khoảng 1,15 tỷ thùng dầu không vận chuyển được ra khỏi khu vực Trung Đông để phân phối đến các nơi trên khắp Thế giới trong gần bốn tháng cuộc chiến giữa Iran và liên minh Mỹ/Israel diễn ra.
Điều đó đã khiến thị trường dầu mỏ rơi vào tình trạng bấp bênh và đang nhanh chóng tiến đến điểm sụp đổ. Dự trữ dầu chiến lược của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1990. Dự trữ dầu khẩn cấp của Mỹ cũng đang ở mức thấp nhất trong vòng 43 năm.
Giới chuyên gia nhận định việc mở lại eo biển Hormuz trong tuần này nhờ vào thoả thuận đình chiến tạm thời giữa Mỹ và Iran có thể không giúp đưa dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư đủ nhanh để ngăn chặn lượng tồn kho dầu thô đang cạn kiệt ở nhiều nơi trên Thế giới.
Giá dầu thô Brent bắt đầu giảm sau thông báo ngừng bắn vào giữa tháng 4, giảm từ mức cao nhất thời chiến là 126,41 USD/thùng xuống dưới 80 USD/thùng vào hôm 19/6. Tuy nhiên, tình trạng dư cung dầu đã bốc hơi và nhanh chóng chuyển thành tình trạng thâm hụt đáng lo ngại.
Một cơ sở dự trữ dầu thô ở Cushing, bang Oklahoma (Mỹ) - Ảnh: CNN
Các kho dự trữ dầu của thế giới đã giảm mạnh trữ lượng đến 190 triệu thùng trong vài tháng qua. Một trung tâm dầu mỏ quan trọng ở Cushing, bang Oklahoma (Mỹ), nơi vận chuyển nhiên liệu đi khắp nước Mỹ vừa chạm mức căng thẳng trong hoạt động, khi dầu dự trữ đã gần hết để lại những đáy thùng dầu là thứ cặn không thể sử dụng được, khiến việc duy trì áp suất trong đường ống để bơm dầu ra khách hàng trở nên khó khăn.
Điều này không chỉ xảy ra ở Cushing mà các cơ sở lưu trữ trên khắp thế giới đang gần đạt đến đỉnh điểm giới hạn ảnh hưởng đến hoạt động.
Chính Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thừa nhận điều này. “Sẽ có lúc bạn không thể lấy được (dầu)” - ông Trump nói hôm 17/6 khi cảnh báo về một “thảm họa kinh tế” sắp xảy ra nếu eo biển Hormuz – nơi 20% lượng dầu, khí tiêu thụ của thế giới được vận chuyển qua, không được mở cửa trở lại.
Cần thời gian để để nguồn cung trở lại mức “gần như bình thường”
Tuy nhiên, việc mở lại eo biển Hormuz nhờ vào thoả thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran sẽ không giải quyết được ngay vấn đề thiếu dầu tồn kho của thế giới. Nó sẽ chỉ bắt đầu quá trình làm cho dầu chảy bình thường trở lại.
Eo biển Hormuz sẽ cần phải được khai thác, các tàu chở dầu trống sẽ cần bắt đầu quay trở lại khu vực, hoạt động sản xuất sẽ cần phải khởi động lại và dầu sẽ cần bắt đầu hành trình chậm rãi để đi từ điểm phân phối đến đích. Điều đó sẽ không xảy ra nhanh chóng - đó là một quá trình mà ngành dầu mỏ tin rằng có thể mất vài tháng trước khi dòng dầu quay trở lại mức gần “bình thường”.
Cho đến khi thị trường dầu thực sự trở lại trạng thái bình thường, hệ thống sẽ tiếp tục dựa vào những kho dự trữ dầu trên khắp Thế giới.
Đó là lý do tại sao một số nhà phân tích trong ngành tin rằng giá dầu đã xuống quá thấp và thị trường đang đánh giá thấp nguy cơ cạn kiệt dầu trước khi các thùng chứa có thể được bổ sung.
Một tài xế đang đổ xăng thường vào xe tại trạm xăng của hãng Shell ở Hercules, bang California (Mỹ) - Ảnh: Getty
Helima Croft - người đứng đầu bộ phận hoạch định chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets nhận định: “Thị trường đã tăng 7 bước so với hiện tại. Mọi người đều nói: Chuyện này đã kết thúc!. Nhưng có một thách thức lớn về mặt hậu cần để quay trở lại vị trí hiện tại”.
Một khi niềm hưng phấn khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại giảm bớt, các nguyên tắc cơ bản của thị trường cuối cùng sẽ chiếm ưu thế, khiến giá dầu tăng cao trở lại.
Ngay cả khi thị trường dầu toàn cầu bắt đầu sản xuất nhiều hơn gần 5 triệu thùng so với nhu cầu của khách hàng - như Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự đoán - thì sẽ mất khoảng một năm để lấp đầy lại nguồn cung đã mất đi 1,15 tỷ thùng vào thời chiến.