(CAO) Hôm 14/10, Reuters dẫn nguồn từ hai quan chức cấp cao của Iran cho biết nước này đang triển khai các chiến thuật mới nhằm vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, trong nỗ lực duy trì giá dầu ở mức cao và gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.
Chính quyền Tehran đã tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào Iran vào ngày 28/2. Nước này đã hạn chế việc đi lại qua tuyến đường thủy vốn vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trong thương mại toàn cầu trước khi chiến tranh nổ ra, nhằm tạo lợi thế gây sức ép lên Washington.
Các lời đe dọa và hành động tấn công của Iran đã làm giảm đáng kể lưu lượng tàu thuyền qua eo biển này và đẩy giá dầu tăng cao, mặc dù một lượng dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển qua đây. Hai quan chức này từ chối cung cấp chi tiết về chiến lược mới, nhưng một người cho biết Iran đã bắt đầu sử dụng các chiến thuật tấn công khác nhau nhắm vào những tàu bị coi là vi phạm các hạn chế của họ từ khoảng 10 ngày trước. Người này nói thêm rằng động thái đó đã dẫn đến sự gia tăng các vụ tấn công vào đội ngũ tàu. Họ cho biết chiến lược này bao gồm sự thay đổi cả về loại hình lẫn tần suất tấn công, với một trong những mục tiêu là gây ảnh hưởng đến kết quả cuộc bỏ phiếu tại Mỹ.
"Mục tiêu là cản trở nỗ lực của Mỹ và các đồng minh nhằm hạ giá dầu toàn cầu" - một trong hai quan chức cho biết. Họ cũng cho biết quyết định áp dụng chiến lược mới đã được đưa ra ở cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và được phối hợp chặt chẽ trong toàn bộ hệ thống cầm quyền của đất nước.
Tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - Ảnh: Reuters
Một quan chức quân sự Mỹ, phát biểu với điều kiện giấu tên, xác nhận với Reuters rằng Iran đã thay đổi chiến thuật một cách đáng kể: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bắt đầu sử dụng các trinh sát không vũ trang trên những chiếc thuyền nhỏ để xác định các mục tiêu tiềm năng, bao gồm cả tàu hải quân Mỹ. Quan chức này cho biết, vào tuần trước, trong một sự việc chưa từng được công bố trước đó, quân đội Mỹ đã phát hiện các trinh sát Iran hoạt động trên một chiếc thuyền buồm truyền thống và báo cáo mục tiêu về cho IRGC. Lực lượng Mỹ đã tiếp cận chiếc thuyền, yêu cầu những người trên tàu rời bỏ tàu và sau đó phá hủy nó. Quan chức Mỹ cho biết không có thương vong nào xảy ra.
Cuộc xung đột — với chi phí lên tới 3 tỷ USD mỗi tháng — đã trở thành vấn đề trọng tâm trong chiến dịch tranh cử tại Mỹ cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, sự kiện sẽ quyết định đảng nào nắm quyền kiểm soát Quốc hội. Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc các bước đi tiếp theo đối với Iran, nhưng khẳng định sẽ không thực hiện thêm cuộc tấn công nào trước khi cuộc bầu cử diễn ra.
Trong khi đó, Mỹ vẫn đang duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm gia tăng áp lực kinh tế lên Tehran, qua đó thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Tình trạng căng thẳng tại eo biển Hormuz khiến thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt với nguy cơ gián đoạn cao hơn; các mối đe dọa tấn công cùng chi phí vận chuyển và bảo hiểm đắt đỏ đang gây trở ngại cho nỗ lực khôi phục hoạt động lưu thông bình thường.
Theo các dữ liệu độc lập, trong những ngày gần đây, số vụ tấn công nhắm vào các tàu thương mại di chuyển qua eo biển này đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu. Dữ liệu phân tích từ các nguồn tin an ninh hàng hải và các báo cáo gửi tới Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho thấy đã có ít nhất năm sự cố liên quan đến tàu chở dầu và tàu thương mại tại khu vực Hormuz trong vòng 48 giờ qua, bao gồm cả các vụ tấn công bằng máy bay không người lái.
Theo dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) — cơ quan chuyên trách về hàng hải của Liên Hợp quốc — tần suất này tương đương với các vụ tấn công diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 3 đến ngày 5/10, cho thấy một sự leo thang căng thẳng mới. Một nguồn tin an ninh hàng hải nhận định: "Tần suất các cuộc tấn công đang gia tăng và dường như đây là hành động có chủ đích".