(CAO) Reuters dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm 9/10 (giờ địa phương) rằng Nga đã đồng ý cung cấp dầu diesel cho thị trường toàn cầu và thị trường Mỹ nhằm nỗ lực giảm giá nhiên liệu; đồng thời chính quyền của ông cũng tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với nhiên liệu Nga để khơi thông dòng chảy dầu.
Giá dầu diesel – loại nhiên liệu được sử dụng trong nông nghiệp, sưởi ấm và vận tải đường bộ – đang ở mức gần kỷ lục, gây rủi ro cho các thành viên Đảng Cộng hòa cùng phe với ông Trump trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội ngày 3 tháng 11, sự kiện sẽ quyết định liệu họ có giữ được thế kiểm soát mong manh tại Quốc hội hay không. Giá dầu diesel đã giảm sau thông báo này, nhưng các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận đó có thể không đủ để duy trì mức giá thấp.
Trên mạng xã hội, ông Trump cho biết ông đã có cuộc thảo luận "rất thành công" với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Hai bên nhất trí rằng Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, tương đương khoảng 2,25 triệu thùng nhiên liệu. Mỹ hiện xuất khẩu khoảng 1,5 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày.
Sau cuộc điện đàm, ông Kirill Dmitriev – đặc phái viên của Tổng thống Nga Putin đã ca ngợi sự hợp tác giữa Nga và Mỹ trong một bài đăng trên nền tảng X. Theo các nguồn thạo tin, trong chuyến thăm Washington tháng trước, ông Dmitriev đã đề nghị giới chức Mỹ cấp giấy phép xuất khẩu dầu diesel sang thị trường Mỹ cho tất cả các công ty dầu khí lớn của Nga.
Vào tháng 10 năm 2025, Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt lên các công ty dầu khí Nga do xung đột tại Ukraine. Việc xuất khẩu dầu diesel có thể mang lại cho Moscow nguồn thu hàng tỷ đô la.
Tài xế xe tải thao tác bơm dầu tại một trạm xăng ở Mỹ - Ảnh: Reuters
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã chỉ trích thỏa thuận này – vốn được công bố khi phái đoàn Ukraine đang ở Mỹ để thảo luận về giải pháp chấm dứt chiến tranh – và gọi đây là "quyết định yếu kém từ phía các đối tác mạnh".
Thỏa thuận này cũng bị các nhà lập pháp Mỹ chỉ trích, trong đó có Hạ nghị sĩ Don Bacon – một thành viên cùng đảng Cộng hòa với ông Trump. Ông Bacon cho rằng đây là lúc cần áp dụng thêm các biện pháp trừng phạt mà Quốc hội mới thông qua gần đây, thay vì dỡ bỏ chúng.
Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép cho phép nhập khẩu dầu diesel của Nga cho đến ngày 7 tháng 4 năm sau.
Ông Trump cho biết Nga sẽ cung cấp thêm 500.000 tấn vào tháng 11 và thêm 1 triệu tấn nữa "ngay sau đó". Ông Trump nói rằng sẽ còn có thêm các đợt cung cấp khác "tùy thuộc vào tình trạng các nhà máy lọc dầu của họ" – những cơ sở vốn đã bị hư hại do các cuộc tấn công của Ukraine.
Các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận này khó có thể dẫn đến việc giá nhiên liệu giảm bền vững. "Thật khó để diễn tả hết mức độ về (tác động) không đáng kể của chuyện này" - Rory Johnston, một nhà nghiên cứu thị trường dầu mỏ kiêm người sáng lập CommodityContext.com, chia sẻ trên nền tảng mạng xã hội X. Ông nói thêm rằng Nga thường xuất khẩu lượng dầu diesel lớn hơn nhiều so với khối lượng trong thỏa thuận khi hệ thống nhà máy lọc dầu của họ không bị tấn công.
"Rõ ràng đây không phải là giải pháp triệt để, nhưng là một nguồn cung bổ sung giúp ích cho thị trường dầu diesel đang rất khan hiếm" - Jim Mitchell, chuyên gia phân tích tại công ty tư vấn Wood Mackenzie, nhận định.
Giá dầu diesel – yếu tố thường thúc đẩy lạm phát mạnh – đã tăng 70% kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến với Iran vào ngày 28 tháng 2. Các cuộc xung đột tại Iran và Ukraine đã gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu toàn cầu nghiêm trọng, đẩy giá dầu diesel trung bình tại Mỹ lên mức 6,28 USD/gallon vào ngày 8/10, theo số liệu từ hiệp hội lái xe AAA.
Giá vẫn duy trì ở mức cao bất chấp hai động thái gần đây của ông Trump nhằm tăng nguồn cung nhiên liệu: gây sức ép buộc các đồng minh giải phóng kho dự trữ khẩn cấp và mở rộng quyền tiếp cận loại dầu diesel nhuộm đỏ (được miễn thuế), vốn thường dùng cho máy móc nông nghiệp.
Giá dầu diesel kỳ hạn tại Mỹ đã giảm gần 5% sau tin tức về thỏa thuận này và giao dịch ở mức 4,64 USD/gallon.
"Mang lại mức giá thấp hơn cho người dân Mỹ, đặc biệt là những người nông dân, chủ trang trại và tài xế xe tải tuyệt vời của chúng ta, là ưu tiên hàng đầu của tôi" - Tổng thống Trump tuyên bố.