(CAO) Hãng tin Reuters đưa tin Iran đã tạm thời mở lại eo biển Hormuz vào ngày 17/4 (giờ địa phương) sau một thỏa thuận ngừng bắn ở Li-băng, làm dấy lên lạc quan về các cuộc đàm phán hòa bình. Tuy nhiên Iran cảnh báo rằng họ có thể đóng cửa eo biển quan trọng này một lần nữa nếu hành động phong tỏa các cảng của Iran gần đây của Hải quân Mỹ vẫn tiếp tục.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran - Abbas Araqchi đã thông báo trên mạng xã hội rằng eo biển Hormuz đã mở cửa cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Li-băng - quốc gia bị Israel tấn công sau khi nhóm phiến quân Hezbollah liên minh với Iran tại đây tham gia vào cuộc chiến.
Chính quyền Mỹ cùng với Israel đã phát động cuộc chiến chống Iran vào ngày 28/2 khiến hàng nghìn người thiệt mạng và dẫn đến việc eo biển Hormuz bị phong toả trên thực tế. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói với những người ủng hộ tại một cuộc mít tinh ở bang Arizona rằng thông báo của Ngoại trưởng Araqchi về việc mở lại eo Hormuz đánh dấu "một ngày tuyệt vời và rực rỡ cho thế giới".
Tuy nhiên, những tuyên bố và lời giải thích sau đó từ cả hai phía đã khiến cộng đồng quốc tế không chắc chắn về việc vận tải biển có thể trở lại bình thường nhanh đến mức nào.
Ông Trump cho biết lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu đi đến các cảng của Iran, được công bố sau khi các cuộc đàm phán với Iran cuối tuần trước kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, sẽ được duy trì cho đến khi "giao dịch của chúng ta (Mỹ) với Iran hoàn tất 100%".
Iran đã phản ứng gay gắt, với việc Chủ tịch Quốc hội kiêm nhà đàm phán cấp cao của Iran - Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố trên mạng xã hội rằng eo biển Hormuz - nơi cho đến gần đây vẫn vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ của thế giới "sẽ không còn mở cửa" nếu lệnh phong tỏa của Mỹ tiếp tục. Ông cũng nói rằng ông Trump đã đưa ra nhiều tuyên bố sai sự thật về các cuộc đàm phán hòa bình.
Một tàu chở hàng ở Vịnh Ba Tư, gần eo biển Hormuz trong bối cảnh
xung đột Mỹ - Iran leo thang - Ảnh: Reuters
Iran cho biết tất cả các tàu phải phối hợp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, điều mà trước chiến tranh không hề có. Bộ Quốc phòng Iran cho biết trong một tuyên bố được truyền hình nhà nước trích dẫn rằng các tàu quân sự và tàu có liên hệ với "các thế lực thù địch" là Mỹ và Israel vẫn không được phép đi qua.
Dữ liệu giao thông hàng hải cho thấy một nhóm khoảng 20 tàu, bao gồm tàu container, tàu chở hàng rời và tàu chở dầu đang di chuyển qua Vịnh Ba Tư hướng về eo biển Hormuz vào tối 17/4 (giờ địa phương), nhưng hầu hết đã quay trở lại, mặc dù không rõ lý do. Nhóm này bao gồm ba tàu container do tập đoàn vận tải biển Pháp CMA CGM điều hành. Tập đoàn này đã từ chối bình luận.
Đây là nhóm tàu lớn nhất cố gắng đi qua khu vực này kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Hiện cũng chưa rõ hai bên sẽ giải quyết chương trình hạt nhân của Iran như thế nào. Đây vốn là điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình cho đến nay, với việc Iran kiên quyết bảo vệ quyền của mình trong việc phát triển chương trình năng lượng hạt nhân dân sự.
Ông Trump nói với hãng tin Reuters rằng Mỹ sẽ loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - Esmaeil Baghaei trong khi đó nói với đài truyền hình nhà nước rằng vật liệu này sẽ không được chuyển đi đâu cả.
Một quan chức cấp cao của Iran cho biết Iran hy vọng có thể đạt được một thỏa thuận sơ bộ trong những ngày tới để gia hạn lệnh ngừng bắn với Mỹ sẽ hết hạn vào tuần tới. Điều đó có thể giúp có thêm thời gian cho các cuộc đàm phán về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran và đảm bảo bồi thường thiệt hại chiến tranh, theo thông tin từ quan chức này cho biết.