(CAO) Suốt nhiều năm qua, hàng chục hộ dân tại phường Long Bình, TPHCM phải sống trong cảnh “biển nước” mỗi khi trời mưa do hệ thống thoát nước tự nhiên bị san lấp làm dự án. Liên quan đến vụ việc này, Kết luận thanh tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT, nay là Bộ Nông nghiệp và Mội trường) chỉ ra hàng loạt vi phạm pháp lý về quản lý đất công…
Chuyên đề Công an TPHCM, ngày 24/10/2025, có đăng bài "Phường Long Bình: Dân khốn khổ vì rạch bị lấp", phản ánh tình trạng khổ sở của các hộ dân phải sống chung với ngập úng, nguy cơ bệnh tật đe dọa. Ngay sau khi báo phản ánh, chính quyền địa phương đã vào cuộc và chủ đầu tư dự án hứa sẽ khắc phục. Theo đó, UBND phường Long Bình đã cử cán bộ xuống hiện trường kiểm tra thực trạng ngập nước kéo dài ở khu dân cư đường số 13 (khu phố 7, phường Long Bình, TPHCM). Đoàn gồm có ông Đào Linh Chi, đại diện Phòng Kinh tế - Hạ tầng phường; ông Huỳnh Văn Trung, đại diện chủ đầu tư dự án (Công ty Ngân Thạnh) đã tiến hành kiểm tra thực tế, tìm nguyên nhân chính dẫn đến ngập nước khu dân cư mỗi khi trời mưa.
Trước sự chứng kiến của người dân, đoàn đã ghi nhận việc dự án đã lấp toàn bộ con rạch thoát nước tự nhiên của khu dân cư. Thay cho con rạch, chủ đầu tư đặt cống thoát nước 300mm và lắp 2 máy bơm nước. Ông Huỳnh Văn Trung cam kết sẽ bố trí thêm máy bơm mỗi khi trời mưa lớn để chống ngập. Tuy nhiên, hết 6 tháng mùa nắng, những cơn mưa đầu mùa của năm 2026 vừa đến, thực trạng ngập úng lại tái diễn.
Các hộ dân lại bì bõm mỗi khi trời mưa
Chiều tối, sau giờ tan tầm, người dân phải lội nước sâu để vào nhà sau một ngày làm việc vất vả. Cả khu nhà ở đã bị ngập nước, rác nổi lềnh bềnh, môi trường ô nhiễm. Cơn mưa nặng hạt đêm 20/5 vừa qua, người dân lại một đêm không ngủ để kê dọn đồ đạc, be bờ tát nước ra khỏi nhà.
Ông Nguyễn Văn Sơn, một hộ kinh doanh trong khu vực, xót xa chia sẻ: “Mùa mưa năm trước, nước dâng cao làm hỏng 500kg bao bì, 5 lò gas cảm biến và 9 mô-tơ điện, thiệt hại hàng chục triệu đồng. Giờ đây cứ thấy trời âm u là chúng tôi lại lo lắng”.
Nguy cơ dịch bệnh, đe dọa môi trường sống của người dân khi tình trạng ngập úng kéo dài sau cơn mưa
Ông Trịnh Thế Thanh (người dân khu vực) cho biết, mùa mưa năm trước, lãnh đạo phường Long Bình xuống kiểm tra và đã trả lời: Tuyến đường cống D1.000 mm do người dân tự thỏa thuận đầu tư trước năm 2000 có vị trí nằm dưới phần đất hiện nay đã được giao cho Công ty CP Ngân Thạnh làm nhà ở. Công ty đang triển khai dự án nhà ở, dẫn đến khi lưu lượng mưa tăng lên làm hệ thống thoát nước xung quanh quá tải, máy bơm có công suất nhỏ, thoát nước không kịp gây ngập nước. Phường Long Bình đã yêu cầu Công ty Ngân Thạnh lắp đặt thêm máy bơm khi trời mưa. Khi hệ thống thoát nước bị lấp, việc đặt thêm máy bơm nước mưa cho cả khu dân cư chỉ là biện pháp tạm thời. Để hết ngập, người dân yêu cầu chủ đầu tư trả lại phần đất kênh, rạch và suối tự nhiên có diện tích 3.749 m2 như trong Kết luận thanh tra số 7160/KLTTr-BTNMT để khôi phục, trả lại nguyên trạng hệ thống thoát nước cho khu dân cư.
Tuy nhiên, đến nay việc này vẫn chưa được khắc phục, hậu quả là mỗi khi trời mưa, nước không có lối thoát, dâng cao hơn 1 mét, tràn vào nhà dân.
Mặc dù chính quyền địa phương đã yêu cầu Công ty Ngân Thạnh lắp đặt máy bơm và khôi phục hệ thống thoát nước, nhưng chủ đầu tư dự án vẫn chưa tiến hành. Cơn mưa đầu mùa 2026, nước ngập úng và tình trạng ô nhiễm môi trường, rác trôi nổi theo dòng nước ngập khiến môi trường sống người dân bị đe dọa nghiêm trọng.
Cơn mưa vào đêm 20/5 vừa qua khiến người dân không kịp trở tay
Dự án Khu nhà ở tại phường Long Bình do Công ty Ngân Thạnh làm chủ đầu tư có quy mô hơn 16,4 héc-ta, được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2009 với tổng mức đầu tư hơn 4.514 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành trong 6 năm.
Tuy nhiên, thực tế sau hơn 17 năm, dự án vẫn trong tình trạng dang dở. Không chỉ gây hệ lụy về đời sống dân sinh trong khu vực, dự án còn có nhiều sai phạm pháp lý. Tại Kết luận thanh tra số 7160/KLTTr-BTNMT ngày 28/12/2018, Bộ TN&MT đã chỉ rõ: Việc UBND Quận 9 (cũ) phê duyệt Đồ án quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 Khu nhà ở tại phường Long Bình (năm 2010) trước khi UBND TP phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung (năm 2012) từ đất công viên cây xanh tập trung sang đất Khu dân cư là trái quy định tại Điều 5 Luật quy hoạch đô thị năm 2009. Về tính tiền sử dụng đất, Kết luận thanh tra cũng nêu, UBND Quận 9 (cũ) và Hội đồng định giá, xác định diện tích đất bàn giao cho dự án giai đoạn 1 là không đúng pháp luật.
Kết luận thanh tra chỉ ra rằng, việc xác định giá đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính của dự án bị kéo dài qua nhiều thời kỳ, gây thất thu hoặc chậm nộp ngân sách Nhà nước. Tính đến thời điểm thanh tra, các khoản thuế đất và tiền sử dụng đất vẫn chưa được quyết toán dứt điểm...
Trước những sai phạm trên, Bộ TN&MT đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND TPHCM kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức để xảy ra tồn tại. Đồng thời, yêu cầu Công ty Ngân Thạnh phải khẩn trương thực hiện các nghĩa vụ tài chính và cam kết về tiến độ.
Hiện nay, các hộ dân trong khu vực khẩn thiết đề nghị các cơ quan chức năng nhanh chóng vào cuộc làm rõ, xử lý nghiêm các sai phạm, đặc biệt trong việc lấp hệ thống thoát nước tự nhiên gây ngập úng khu dân cư. Người dân mong mỏi một giải pháp quyết liệt từ chính quyền và các cơ quan chức năng buộc chủ đầu tư khôi phục con suối, trả lại môi trường sống an toàn cho cộng đồng.