Hành trình xóa “mù chữ số” - không để ai bị bỏ lại phía sau:

Bài cuối: Vai trò kép của lực lượng Công an trong chuyển đổi số ở đô thị

Thứ Năm, 18/12/2025 08:44

|

(CATP) Từ hỗ trợ dịch vụ công, phổ cập kỹ năng số đến ứng dụng công nghệ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, Công an TPHCM đang đảm nhiệm vai trò kép trong kỷ nguyên số: vừa là lực lượng bảo đảm an ninh, trật tự, vừa là cầu nối giúp người dân bước vào đời sống số một cách an toàn. Cách tiếp cận này cho thấy chuyển đổi số tại TPHCM không chỉ hướng đến hiệu quả quản lý, mà còn đặt trọng tâm vào con người, biến công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ chứ không phải rào cản đối với người dân.

VỪA GIÚP DÂN DÙNG CÔNG NGHỆ, VỪA CHỐNG TỘI PHẠM CÔNG NGHỆ

Những tháng cuối năm 2025, tại nhiều khu dân cư trên địa bàn TPHCM, hình ảnh cán bộ Công an trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số đã trở nên quen thuộc. Thay vì chỉ tiếp nhận và xử lý hồ sơ theo cách truyền thống, lực lượng Công an cơ sở tham gia sâu hơn vào quá trình hỗ trợ người dân như hướng dẫn kích hoạt định danh điện tử, hỗ trợ cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, giúp người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Điểm đáng chú ý là đối tượng được ưu tiên hỗ trợ là người lớn tuổi, lao động phổ thông, người ít tiếp xúc với công nghệ, những nhóm dễ bị bỏ lại phía sau trong quá trình số hóa nếu không có sự đồng hành trực tiếp. Thông qua các mô hình này, lực lượng Công an dần trở thành người hướng dẫn công nghệ tại cơ sở, góp phần thu hẹp khoảng cách số ngay từ cấp phường, xã.

Người dân thụ hưởng dịch vụ tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính ở Công an phường Tân Bình

Trong tiến trình chuyển đổi số tại TPHCM, lực lượng Công an TPHCM đang đảm nhận một vai trò ngày càng đặc biệt. Không chỉ là lực lượng nòng cốt trong bảo đảm an ninh, trật tự, lực lượng Công an TPHCM còn trực tiếp tham gia vào quá trình phổ cập công nghệ số cho người dân, giúp họ tiếp cận các dịch vụ công và không gian số một cách an toàn, thuận lợi. Sự tham gia này phản ánh một thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận, đó là chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của ngành công nghệ hay chính quyền hành chính, mà là một phần của công tác bảo vệ người dân trong bối cảnh xã hội số hóa nhanh chóng. 

Tình nguyện viên hỗ trợ người dân cài đặt các ứng dụng chuyển đổi số trong đời sống hằng ngày

Song song với việc hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, Công an TPHCM cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào công tác phòng, chống tội phạm, đặc biệt là tội phạm sử dụng công nghệ cao và lừa đảo trực tuyến, loại hình tội phạm gia tăng nhanh trong bối cảnh xã hội số. Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, kết nối các hệ thống nghiệp vụ, sử dụng phần mềm chuyên ngành và tiếp nhận phản ánh của người dân qua nền tảng số giúp công tác quản lý, điều tra và phòng ngừa tội phạm trở nên chủ động và hiệu quả hơn. Theo Cổng thông tin Công an TPHCM, chuyển đổi số không chỉ phục vụ cải cách hành chính mà còn được xem là công cụ hỗ trợ nghiệp vụ quan trọng, từ phân tích dữ liệu, xác minh thông tin đến phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Khi người dân được trang bị kỹ năng số cơ bản, họ không còn thụ động trước chiêu trò lừa đảo. Thay vào đó, mỗi người dân trở thành một mắt xích trong hệ thống phòng ngừa, biết cách nhận diện, cảnh giác và phản ánh kịp thời các hành vi nghi vấn. 

Lớp tập huấn cung cấp nhiều kiến thức hỗ trợ Tổ công nghệ số cộng đồng và Tổ bảo vệ an ninh trật tự tại cơ sở

ĐƯA CÔNG NGHỆ ĐẾN TUYẾN ĐẦU PHỤC VỤ NGƯỜI DÂN

Trong vài năm trở lại đây, chuyển đổi số bắt đầu bước ra khỏi những báo cáo kỹ thuật để chạm trực tiếp vào đời sống người dân, bằng những khoản đầu tư cụ thể cho hạ tầng công nghệ và thiết bị phục vụ chương trình Công dân số TPHCM. Chuyển đổi số không còn là câu chuyện của máy chủ hay phần mềm, mà là câu chuyện của từng người dân khi đi làm thủ tục, thanh toán hóa đơn hay xác thực danh tính. Thay vì tập trung toàn bộ nguồn lực cho các trung tâm dữ liệu ở phía sau, TPHCM chọn cách đưa công nghệ đến tuyến đầu, nơi người dân tiếp xúc trực tiếp với chính quyền.

Người dân phường Bình Trưng, TPHCM trải nghiệm các tiện ích của “Trạm công dân số”

Mới đây nhất, tại kỳ họp lần thứ 5 khóa X, nhiệm kỳ 2021 - 2026 diễn ra giữa tháng 11, HĐND TPHCM đã thống nhất chủ trương hỗ trợ kinh phí cho Công an TPHCM mua sắm trang thiết bị cho lực lượng Công an phục vụ triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, chương trình chuyển đổi số. Các đại biểu đã thông qua gói hơn 216,8 tỷ đồng để mua sắm, nâng cấp trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số cho lực lượng Công an TPHCM. Đây là khoản đầu tư lớn, nhưng điều đáng chú ý không nằm ở con số, mà ở cách Thành phố lựa chọn đối tượng thụ hưởng trực tiếp. Nguồn kinh phí này được dùng để nâng cấp thiết bị thu nhận và xử lý dữ liệu dân cư; phục vụ cấp căn cước, định danh điện tử; triển khai thiết bị hỗ trợ dịch vụ công lưu động; vận hành các mô hình mới như “Trạm công dân số” tại khu dân cư.

Song song với đầu tư thiết bị, TPHCM tiếp tục nâng cấp mở rộng tính năng của ứng dụng Công dân số TPHCM, hướng đến xây dựng một hệ sinh thái số thống nhất cho người dân. Ứng dụng này tích hợp nhiều tiện ích quen thuộc như tra cứu thông tin, sử dụng dịch vụ công, thanh toán không tiền mặt, tương tác với chính quyền. Điều quan trọng là TPHCM không chỉ phát triển ứng dụng, mà còn tìm cách giúp người dân biết và dám dùng. Đây chính là lý do các hoạt động phổ cập công nghệ số, tập huấn và hỗ trợ trực tiếp được triển khai mạnh mẽ ở cấp cơ sở trong những tháng cuối năm 2025.

BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ BIẾN CÔNG NGHỆ THÀNH KỸ NĂNG SỐNG

Nếu đầu tư hạ tầng là “phần cứng” của chuyển đổi số, thì phổ cập kỹ năng số chính là “phần mềm” và cũng là phần khó nhất. Cách làm ở TPHCM cho thấy cách tiếp cận mới, coi công nghệ là một kỹ năng sống cần được phổ cập, giống như biết đọc, biết viết, biết làm toán trước đây. Tháng 10/2025, TPHCM chính thức phát động phong trào “Bình dân học vụ số” giai đoạn 2025 - 2026. Sau lễ phát động, phong trào này không dừng lại ở khẩu hiệu, mà nhanh chóng được triển khai tại các phường, xã.

Nhiều phường, xã ở TPHCM đã tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số ngay trong khu dân cư. Nội dung học không nặng lý thuyết mà tập trung vào kỹ năng thực hành như cách cài và sử dụng ứng dụng số, nhận diện lừa đảo trên mạng, thao tác dịch vụ công trực tuyến, sử dụng thanh toán không tiền mặt... Các buổi tập huấn được tổ chức theo kiểu “cầm tay chỉ việc”, có cán bộ, đoàn viên và lực lượng Công an hỗ trợ trực tiếp. Với nhiều người lớn tuổi, đây là lần đầu tiên họ tự tin thao tác trên điện thoại thông minh.

Không chỉ người dân, cán bộ phường, xã cũng được xác định là đối tượng cần được tập huấn bài bản. Trong những tháng cuối năm 2025, TPHCM tổ chức nhiều lớp tập huấn quản trị, vận hành hạ tầng số cho cán bộ cơ sở. Các nội dung tập huấn xoay quanh việc vận hành hệ thống số dùng chung, an toàn thông tin, kỹ năng hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Các khóa tập huấn này giúp cán bộ cơ sở không chỉ biết dùng, mà còn đủ kỹ năng để hướng dẫn người khác dùng, đúng tinh thần phổ cập.

Có thể thấy chuyển đổi số tại TPHCM là một quá trình âm thầm nhưng bền bỉ, trong đó con người được đặt ở vị trí trung tâm. Vai trò của lực lượng Công an TPHCM cho thấy một lát cắt đặc biệt trong bức tranh chuyển đổi số đô thị. Không chỉ ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý và phòng, chống tội phạm, lực lượng Công an còn trực tiếp đồng hành cùng người dân trong việc tiếp cận công nghệ số an toàn. Khi mỗi người dân hiểu và sử dụng công nghệ đúng cách, họ đồng thời trở thành một phần của hệ thống phòng ngừa rủi ro và tội phạm trên không gian mạng. Chuyển đổi số, không chỉ được đo bằng số lượng ứng dụng hay dữ liệu được số hóa, mà bằng mức độ người dân cảm thấy được hỗ trợ, được bảo vệ và không bị bỏ lại phía sau. Đó cũng là thước đo quan trọng nhất cho thành công của một đô thị đang bước vào kỷ nguyên số như TPHCM.

Bài 2: Công an TPHCM tiên phong trong phổ cập kỹ năng số
 

Bình luận (0)

Lên đầu trang