Công viên Lê Thị Riêng trở thành "địa chỉ đỏ” trong ngày Tết Độc lập

Từ công viên đến không gian của ký ức

Sáng 02/9, TPHCM thức dậy trong sắc màu đặc biệt: Trên những con đường quen thuộc, trước hiên nhà, cửa hàng, cơ quan..., những lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng sớm. Ngày Tết Độc lập hiện diện trong tiếng cười của những gia đình đưa con xuống phố, trong màu áo đỏ sao vàng của nhiều nhóm bạn trẻ và trong từng khoảnh khắc được lưu lại giữa một thành phố thanh bình.

Nhưng tại CV Lê Thị Riêng, ngày Quốc khánh năm nay còn có một khoảng lặng rất khác khi đón những dòng người tìm về để thắp hương tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn đối với những AHLS sau gần 60 năm nằm lại nơi đây vừa được đưa lên khỏi lòng đất mẹ. Ngay từ sáng sớm, rất đông người dân đã tìm về "địa chỉ đỏ” đặc biệt đang diễn ra cuộc tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ với quy mô lớn. Từng dòng người nối nhau đến khu vực nhà quàn, nơi hài cốt các AHLS vừa được tìm thấy đang được an vị để thắp hương, cúi đầu tưởng niệm và bày tỏ lòng tri ân đối với những người đã anh dũng ngã xuống để đất nước được độc lập, tự do.

Công viên Lê Thị Riêng trở thành "địa chỉ đỏ” để tưởng nhớ sự hy sinh của các Anh hùng Liệt sĩ

Càng về trưa, dòng người mỗi lúc một đông. Từ những cán bộ, chiến sĩ (CBCS) đến người dân và các em nhỏ đều thành kính dâng hương, lặng lẽ cúi đầu trước anh linh các AHLS. Giữa dòng người ấy có những mái đầu đã bạc, có những em nhỏ còn chưa hiểu hết những mất mát của chiến tranh, nhưng tất cả đều cùng chung sự trang nghiêm và lòng biết ơn vô hạn đối với những người đã nằm xuống cho hòa bình hôm nay.

Chị Nguyễn Thị Duyên (49 tuổi, ngụ P. Thủ Đức) dẫn theo con trai đến viếng các AHLS tại đây. Đứng trước nơi quàn hài cốt các Liệt sĩ, ánh mắt chị nhòe lệ, lặng đi hồi lâu, thắp một nén hương và cho biết: "Quốc khánh năm nay, thay vì đi chơi, tôi muốn cùng con đến đây để cháu tận mắt chứng kiến và hiểu rằng cuộc sống hòa bình hôm nay đã phải đánh đổi bằng sự hy sinh lớn lao của các thế hệ cha ông. Tôi mong con biết trân trọng những gì mình đang có, cố gắng học tập, sống có trách nhiệm và sau này góp sức dựng xây đất nước".

"Địa chỉ đỏ” giữa lòng Thành phố mang tên Bác

Sáng 02/9, Thượng úy Nguyễn Khắc Lữ - cán bộ Đội Quy tập hài cốt Liệt sĩ K74, Bộ Tư lệnh TPHCM - sau khi nhận nhiệm vụ túc trực tại khu vực nhà quàn hài cốt các AHLS vừa được quy tập tại CV Lê Thị Riêng đã chia sẻ rất xúc động khi được "canh giấc ngủ” cho các AHLS trong ngày Tết Độc lập: "Từ sáng sớm đã có rất đông người dân và các đoàn thể đến thắp hương, tưởng niệm. Sau gần 60 năm nằm lại dưới lòng đất sâu lạnh lẽo, các bác, các chú đã trở về trong vòng tay của đồng đội và Nhân dân. Từng nén hương được thắp lên, từng đoàn người lặng lẽ cúi đầu tưởng nhớ cho thấy dù thời gian có qua bao lâu, những người đã ngã xuống vì Tổ quốc vẫn luôn được nhớ đến. Khói hương bảng lảng trong nhà quàn chắc cũng làm các chú, các bác cảm thấy ấm lòng".

Theo Bộ Tư lệnh TPHCM, từ ngày 23/6 đến hết ngày 02/9/2026 các lực lượng đã phát hiện, quy tập 553 bộ hài cốt Liệt sĩ tại CV Lê Thị Riêng, trong đó có 520 bộ hài cốt riêng lẻ và 33 bộ tại 8 vị trí mộ tập thể. Để bảo đảm tiến độ tìm kiếm, Bộ Tư lệnh TPHCM đã huy động 2 máy cuốc, 1 xe ủi, 1 xe ben, 2 ôtô tải 3,5 tấn phục vụ việc đào, vận chuyển đất và triển khai công tác tìm kiếm.

Chị Nguyễn Thị Duyên dẫn con trai đến viếng các Anh hùng Liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Thiếu tá Dương Hiển Tùng - cán bộ Đội Quy tập hài cốt Liệt sĩ K74 - cho biết, các Liệt sĩ nằm ở đây không được gói trong những tấm tăng bạt, mà chủ yếu chỉ còn quần áo và nằm xếp lên nhau. Về phương thức thực hiện, ban đầu đội sử dụng các phương tiện cơ giới như xe cuốc để bóc tách những lớp đất tự nhiên phía trên. Khi đến những vị trí đất có màu sẫm hơn hoặc phát hiện các mảnh gỗ, mảnh vải, thắt lưng, dép..., đội sẽ chuyển sang làm thủ công. Lúc này, CBCS sử dụng bay, cuốc và các dụng cụ chuyên dụng cẩn trọng bóc tách từng lớp đất để từng bước làm lộ hài cốt của các Liệt sĩ. Sau đó, căn cứ vào số lượng các xương lớn như xương sọ, xương cột sống, xương tay, xương đùi..., cũng như vị trí của từng phần xương, đội sẽ xác định trong cụm đất có bao nhiêu hài cốt Liệt sĩ đang nằm và tư thế nằm của từng Liệt sĩ thế nào để tiến hành bóc tách, phân định riêng từng bộ hài cốt, bảo đảm chính xác và không để lẫn các hài cốt với nhau.

Trong hành trình tìm kiếm những đồng đội đã nằm lại dưới lòng đất gần 60 năm, thời tiết cũng tác động rất lớn đến công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ. Khi trời nắng, đất khô và tơi, dễ tách khỏi xương cốt; ngược lại, lúc mưa công việc sẽ khó khăn hơn bởi đất trở thành bùn nhão, bết dính vào hài cốt khiến quá trình bóc tách mất nhiều thời gian, công sức hơn. "Nhưng không bao giờ vì một cơn mưa mà đội dừng công việc, nhất là khi đã phát hiện hài cốt của các Liệt sĩ thì chúng tôi vẫn tiếp tục làm, bởi các AHLS đã nằm trong lòng đất mẹ suốt bao nhiêu năm rồi, không thể để các chú, các bác phải tiếp tục chịu cảnh mưa gió nữa", Thiếu tá Dương Hiển Tùng bày tỏ.

Sau khi hài cốt của các Liệt sĩ được đưa lên khỏi mặt đất sẽ được chuyển vào khu vực lấy mẫu. Tại đây, các cơ quan chuyên môn, trong đó có lực lượng Quân y và ngành Y tế, sẽ tiến hành vệ sinh hài cốt một lần nữa đồng thời lấy mẫu xương phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính với mong muốn nhanh chóng đưa các Liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương. Sau đó, hài cốt của các Liệt sĩ sẽ được cẩn trọng đặt vào quách, phủ Quốc kỳ và đưa lên nhà quàn.

Chúng tôi rời CV Lê Thị Riêng khi trời đã sang chiều, sau lưng tiếng gió vẫn rì rào qua những hàng cây. Ở một góc CV, tiếng nói cười vẫn rộn rã, những đứa trẻ vô tư chạy nhảy trong vòng tay cha mẹ. Thành phố vẫn tiếp tục nhịp sống bình yên của một ngày tháng Chín. Và bên trong nhà quàn, những người lính vừa trở về sau gần 60 năm nằm lại dưới lòng đất đang yên nghỉ, ấm áp trong những chiếc quách phủ Quốc kỳ giữa khói hương và sự chở che của đồng đội, Nhân dân.