Những việc làm nhân văn thể hiện trách nhiệm của lực lượng Công an (CA) trong việc giáo dục (GD), đồng hành với trẻ em yếu thế trên hành trình trưởng thành rất đáng trân trọng. Dành cho các em điểm tựa lâu dài, được yêu thương, GD và định hướng để có thể tự tin bước vào đời chính là hành động cụ thể hóa tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau", để các em biết rằng mình không hề đơn độc trên hành trình vượt khó.
Phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM đã có cuộc trao đổi với bà Trịnh Thị Thanh - Trưởng ban Công tác phụ nữ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) TPHCM cùng Thạc sĩ Nguyễn Hiếu Tín, nhà văn Huỳnh Trọng Khang, nhà báo Lưu Đình Long xung quanh vấn đề này.
Nơi vun bồi "mầm thiện"
Với sứ mệnh chăm lo, bảo vệ (BV) quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ và trẻ em, Trưởng ban Công tác phụ nữ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN TPHCM Trịnh Thị Thanh xúc động chia sẻ: Sáng kiến thành lập Trường Văn hóa CAND V tại TPHCM giúp các em yếu thế được trao cơ hội học tập và trang bị những kỹ năng cần thiết để có thể bước vào cuộc sống tốt đẹp hơn trong tương lai. Việc làm này mang ý nghĩa chính trị, văn hóa (VH), xã hội (XH), thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, Bộ CA đối với con em gia đình chính sách, bà con dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn... Đây là kênh đào tạo quy chuẩn, một môi trường rèn luyện kỷ cương và thấm đượm nghĩa tình.
Công tác chăm lo, BV trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn luôn là một trong những nội dung được Hội LHPN TPHCM đặc biệt quan tâm. Hiện hội đang nhận bảo trợ, đỡ đầu, chăm lo thường xuyên đến năm 18 tuổi cho hơn 2.500 trẻ mồ côi. Giờ TPHCM có thêm ngôi trường dành cho những em có hoàn cảnh đặc biệt như Trường Văn hóa CAND V, theo bà Thanh, đó là sự bổ sung rất quý giá vào hệ sinh thái chăm sóc, GD, BV trẻ em của thành phố. Hơn thế nữa, tại Trường Văn hóa CAND V yếu tố kết hợp giữa GD văn hóa với rèn luyện kỷ luật, kỹ năng, xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật, bản lĩnh sống và những giá trị tích cực, nhất là học cách sống có trách nhiệm chính là quá trình giúp các em không chỉ "học để biết" mà còn "học để làm người".
Bà Trịnh Thị Thanh - Trưởng ban Công tác phụ nữ, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN TPHCM - tặng quà cho các em dịp Quốc khánh 2/9/2026
Nếu XH trao cho các em cơ hội đúng lúc và đồng hành đủ lâu, các em hoàn toàn có thể trở thành những người có ích, tự chủ và đóng góp tích cực cho cộng đồng. Hội LHPN TPHCM sẽ phát huy tích cực vai trò cầu nối, sẵn sàng, thường xuyên tuyên truyền, rà soát, giới thiệu, đồng hành cùng nhà trường để các em có thêm cơ hội tiếp cận môi trường GD mới này. Hội cũng sẽ đề xuất phối hợp cùng Trường Văn hóa CAND V tổ chức các tiết học, những chương trình tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng cùng các hoạt động cộng đồng để GD lòng nhân ái, bản lĩnh, tình yêu thương và trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội, đất nước.
Sau khi Trường Văn hóa CAND V được thành lập, hình ảnh người chiến sĩ CA hôm nay ngày càng được thể hiện đầy đủ hơn: Không chỉ là lực lượng nòng cốt bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn XH, mà còn là những người tham gia tích cực vào công tác dân vận, an sinh XH, chăm lo cộng đồng và BV những người yếu thế. Người chiến sĩ CAND vì thế đi vào lòng người dân rất đỗi gần gũi, thân thương và gắn bó.
Đối với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, việc lực lượng CA tham gia sâu hơn vào công tác giáo dục - đào tạo càng có ý nghĩa, bởi bảo đảm ANTT không chỉ bắt đầu từ việc ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm pháp luật, mà chính là bắt nguồn từ việc XD một XH có những con người trách nhiệm cùng khả năng tự BV mình. "Gieo mầm thiện" thực chất là gieo vào đứa trẻ niềm tin rằng mình được XH quan tâm; gieo ý thức sống có trách nhiệm; gieo khát vọng học tập, vươn lên và cống hiến. Còn "trồng người" là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì của chính bản thân, gia đình, nhà trường, cơ quan chức năng cũng như toàn XH và chắc chắn khi một đứa trẻ được trao cơ hội, cả XH đều được hưởng thành quả.
"Giá trị lớn nhất của việc thành lập hệ thống Trường Văn hóa CAND, trong đó có Trường Văn hóa CAND V, theo tôi, không chỉ là chúng ta sẽ chăm lo được cho bao nhiêu em, mà lớn hơn là giúp các em nhìn thấy tương lai mở ra cho chính mình. Một đứa trẻ từng chịu mất mát nhưng được học hành, được rèn luyện, được yêu thương và sau này trưởng thành, tự lập, sống có ích - đó chính là thành quả có ý nghĩa nhất. Không thể thay đổi hoàn cảnh đứa trẻ được sinh ra nhưng chúng ta hoàn toàn có thể cùng nhau thay đổi con đường mà em sẽ đi", Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN TPHCM Trịnh Thị Thanh chia sẻ.
Bà Trịnh Thị Thanh
Gieo hạt giống lành để cho đời quả ngọt
Còn với nhà văn Huỳnh Trọng Khang, người từng làm giám khảo một số cuộc thi tìm kiếm, phát hiện, lan tỏa lòng nhân ái thì GD đóng vai trò vô cùng quan trọng. Khi một đứa trẻ nhận được sự GD tận tụy, chăm sóc nhiệt tình của thầy cô, chắc chắn khi trưởng thành sẽ trở thành những công dân lương thiện, bản lĩnh, đóng góp tích cực cho XH. Một mảnh đời yếu thế vượt lên nghịch cảnh có thể đưa tay cứu giúp nhiều hoàn cảnh khó khăn khác. Chính vì thế khi hệ thống Trường Văn hóa CAND mở ra, trong đó có Trường Văn hóa CAND V, cũng đồng thời tương lai được hướng đến, nhất là khi phía sau cánh cổng trường ấy là những lớp học, những thầy cô luôn dành sự quan tâm cho các em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cơ nhỡ...
Việc thành lập một ngôi trường dành riêng cho các em hôm nay cũng như gieo hạt giống lành để đơm được những quả ngọt. Và đến lượt những cây ấy sẽ tiếp tục cho bóng mát, gieo tiếp những hạt mầm thiện lành của mình cho XH. Thành lập một ngôi trường cho trẻ em yếu thế, lực lượng CA không chỉ gieo trồng những hạt mầm lành, mà còn góp phần ngăn chặn mầm xấu. Vốn dĩ trẻ em đều là những hạt mầm thiện, việc sinh trưởng thế nào phụ thuộc vào thời tiết, thổ nhưỡng và chính môi trường VH, GD là thổ nhưỡng tốt để các em phát triển.
Ngôi trường của lòng dân
Là người làm báo và cũng là một người cha, nhà báo Lưu Đình Long chia sẻ, việc thành lập Trường Văn hóa CAND V cho thấy lực lượng CA đang chăm lo an ninh từ gốc rễ. Nhà trường không chỉ trao lớp học, khu nội trú hay kiến thức, mà còn trao cho các em một mái ấm có kỷ luật, tình thương, tạo thêm cơ hội để các em viết tiếp hành trình trưởng thành. Với một đứa trẻ từng chịu nhiều thiệt thòi, được gọi tên bằng năng lực và ước mơ, thay vì hoàn cảnh, có thể là bước ngoặt của cả cuộc đời.
Giúp một đứa trẻ đúng lúc là giữ lại được tương lai trước khi em mất niềm tin vào cuộc sống. Khi được chu toàn nơi ăn nghỉ, học tập đầy đủ, rèn kỷ luật và khơi dậy lòng tự trọng, các em có cơ hội trở thành người lao động có tay nghề, công dân có trách nhiệm, thậm chí có thể tạo hiệu ứng qua nhiều thế hệ: một em được cứu giúp hôm nay có thể XD một gia đình lành mạnh ngày mai, đóng góp trí tuệ và sự tử tế cho XH. Đầu tư cho trẻ yếu thế là khoản đầu tư dài hạn nhưng lợi ích XH rất lớn, bởi không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn bồi đắp nguồn nhân lực và niềm tin.
Môi trường nội trú an toàn, GD phổ thông, pháp luật, kỹ năng phòng chống tội phạm và sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, địa phương sẽ tạo "hàng rào" bảo vệ từ sớm, từ xa. Đây là phòng ngừa XH mang tính nhân văn: không chờ vi phạm xảy ra mới xử lý, mà giảm những điều kiện có thể đẩy trẻ vào tổn thương, giúp các em có mục tiêu và con đường hợp pháp để bước tới.
Theo nhà báo Lưu Đình Long, đây là sự mở rộng chiều sâu của BV bình yên. Việc lực lượng CA trực tiếp quản lý toàn diện nhà trường đồng thời phối hợp ngành GD và XH mở ra mô hình kết nối an ninh với an sinh, nếu duy trì bền bỉ, ngôi trường sẽ trở thành "công trình của lòng dân": gieo tri thức, dựng nhân cách và chứng minh rằng việc phòng ngừa tốt nhất đôi khi bắt đầu bằng việc không để đứa trẻ nào bị bỏ lại phía sau.
Không gian của tình yêu thương và trách nhiệm
Nghe tin Trường Văn hóa CAND V đi vào hoạt động một cách nề nếp, kỷ luật, Thạc sĩ Nguyễn Hiếu Tín vô cùng xúc động. Người phụ trách bộ môn Du lịch của Trường ĐH Tôn Đức Thắng này chia sẻ: Một đứa trẻ thiếu thốn tình cảm gia đình rất dễ mang trong mình những tổn thương, mặc cảm hoặc cảm giác bị bỏ rơi. Tôi luôn tin rằng khi chúng ta gieo vào tâm hồn một đứa trẻ hạt giống tốt, đến ngày nào đó hạt giống ấy sẽ nảy mầm thành con người tốt và có thể tiếp tục làm những điều tốt đẹp cho XH. Đó cũng là giá trị lớn nhất của việc "trồng người".
Nhìn từ góc độ VH, việc tiếp nhận những em nhỏ bị bỏ rơi, trẻ em đường phố hoặc không có điều kiện chăm sóc vào môi trường GD có tổ chức mang ý nghĩa XH rất lớn. Bởi lẽ khi một đứa trẻ được học hành, được rèn luyện kỷ luật và sống trong môi trường tập thể lành mạnh, được GD về trách nhiệm, lòng nhân ái, danh dự và tình yêu quê hương, thì nguy cơ các em bị lôi kéo vào những hành vi tiêu cực cũng được hạn chế.
Trước đây trường tập trung bảo đảm ANTT, lực lượng CA giờ đang chuyển sang lĩnh vực GD - ĐT mang tính nhân văn, đây là hướng đi rất đáng trân trọng, cho thấy thêm chiều sâu khác của văn hóa CAND, đó là VH phục vụ Nhân dân, vì con người và vì tương lai của đất nước. Một ngôi trường được tạo dựng còn mở ra không gian của tình thương, trách nhiệm và hy vọng - nơi những phận đời từng chịu nhiều thiệt thòi có cơ hội viết tiếp tương lai của chính mình. Đây cũng là một trong những giá trị cao đẹp nhất của văn hóa CAND mang lại cho các em.
LÊ PHẠM SƠN HẢI (thực hiện)