Việc vận dụng Sáu điều Bác Hồ dạy Công an Nhân dân không chỉ là việc “khắc sâu, ghi nhớ” mà còn phải là sự “hóa thân”, “vận dụng sáng tạo” vào hành động. Đó là đúc kết quan trọng được rút ra tại Hội nghị báo cáo chuyên đề “Vận dụng Sáu điều Bác Hồ dạy Công an Nhân dân trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng”, nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh có Sáu điều dạy Công an Nhân dân (11/3/1948 - 11/3/2026) do Học viện Cảnh sát Nhân dân tổ chức.
TỪ ĐIỀU THỨ TƯ TRONG BỨC THƯ NĂM 1948
Ngày 11/3/1948, trong thư gửi đồng chí Hoàng Mai - Giám đốc Công an Khu XII, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu Sáu nội dung về “Tư cách người Công an cách mệnh”, trong đó Người dặn ở điều thứ Tư: “Đối với Nhân dân, phải kính trọng, lễ phép”. Bức thư ra đời khi đồng chí Hoàng Mai gửi biếu Bác tờ nội san “Bạn dân” số Tết Mậu Tý kèm nguyện vọng xin ý kiến chỉ đạo về nội dung giáo dục đạo đức, tác phong cho cán bộ, chiến sĩ Công an.
Đáng chú ý là cách Bác chọn chữ. Với Chính phủ, Người dùng từ “trung thành”; với công việc là “tận tụy”; với địch là “cương quyết, khôn khéo”, đều là những phạm trù thuộc về bổn phận và phương pháp. Riêng với Nhân dân, Người dùng bốn chữ “kính trọng, lễ phép” của đời sống thường ngày - một chuẩn mực đạo đức chỉ đo được qua cảm nhận của người đối diện chứ không đo được bằng văn bản. Chính vì vậy, điều thứ Tư dễ thuộc lòng nhất và cũng dễ thành khẩu hiệu nhất. Câu hỏi quan trọng nhất không nằm ở việc ghi nhớ, mà ở chỗ làm sao biết một cán bộ, chiến sĩ có thật sự kính trọng, lễ phép với dân hay không và biết bằng cách nào?
Thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng chí Hoàng Mai - Giám đốc Công an khu XII - ngày 11/3/1948
Câu hỏi ấy đã được người đứng đầu ngành Công an đặt ra thẳng thắn. Ngày 06/3/2023, nhân kỷ niệm 75 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu Sáu điều dạy Công an Nhân dân, Đại tướng, GS.TS Tô Lâm - khi đó là Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an - có bài viết “75 năm thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy - Lực lượng Công an Nhân dân rèn đức, luyện tài, lập chiến công, vì nước quên thân, vì dân phục vụ”. Trong bài, Bộ trưởng yêu cầu lãnh đạo, chỉ huy Công an các cấp đổi mới cơ chế xây dựng, củng cố thế trận an ninh nhân dân vững chắc, thường xuyên lắng nghe ý kiến của Nhân dân và “có cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá tinh thần, thái độ phục vụ Nhân dân” của cán bộ, chiến sĩ. Cũng trong bài viết này, mục tiêu được xác định là xây dựng hình ảnh đẹp về người Công an Cách mạng “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” trong lòng Nhân dân.
Phong trào “Ba nhất” là bước cụ thể hóa trong thực hiện Sáu lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thước đo “trong lòng Nhân dân”. Ngày 04/11/2025, Đại tướng Lương Tam Quang - Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an - phát động phong trào thi đua “Ba nhất”: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất trong toàn lực lượng, nêu rõ “Kỷ luật là nền tảng - Trung thành là cốt lõi - Gần dân là thước đo”, thực hiện trong giai đoạn 2025 - 2030. Phong trào được cụ thể hóa thành 21 nội hàm, riêng “Gần dân nhất” có 7 nội hàm. Nội hàm thứ nhất xác định “Dân là gốc”, là trung tâm, chủ thể trong mọi chủ trương, chính sách, công tác bảo vệ an ninh, trật tự; nội hàm thứ ba gần như lặp lại lời Bác khi yêu cầu cán bộ, chiến sĩ kính trọng, lễ phép, khiêm tốn, thật thà với Nhân dân, tuyệt đối không đùn đẩy, né tránh, không sách nhiễu, gây phiền hà cho dân.
Bác Hồ trao huy hiệu cho cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 600, Công an Nhân dân vũ trang tại Đại hội mừng công ngày 21/12/1965
KHI “GẦN DÂN” ĐƯỢC GHI NHẬN BẰNG SỐ LIỆU
Khi đã thành cơ chế, mức độ “gần dân” bắt đầu được thể hiện trên các bảng số liệu có thể đo đếm được. Năm 2026, Sáu điều Bác Hồ dạy được Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an quán triệt với khẩu hiệu hành động “Theo lời Bác dạy - Đổi mới tư duy, Nâng cao tri thức - Chính quy, hiện đại - Vì Đảng, vì dân”, xác định 9 nhóm nhiệm vụ công tác và 3 giải pháp đột phá.
Trên thực tế, Bộ Công an tiếp tục giảm từ 20% - 30% thời gian giải quyết và 30% lệ phí nhiều thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Chỉ số cải cách trung bình năm 2025 của Công an các đơn vị, địa phương đạt 90,62%; chỉ số hài lòng của người dân với kết quả cải cách hành chính, giải quyết dịch vụ công trực tuyến của cơ quan Công an năm 2025 ghi nhận qua ứng dụng VNeID đạt 96,37%. Chỉ số hài lòng ghi nhận qua VNeID chính là một dạng cơ chế lắng nghe ý kiến của Nhân dân trên nền tảng số, nơi người dân đánh giá trực tiếp thái độ phục vụ ngay sau khi hoàn tất thủ tục.
Ngày 06/7/2026, Công an TPHCM tổ chức Lễ tuyên dương gương điển hình phong trào thi đua “Ba nhất” quý II/2026, biểu dương 28 tập thể và 52 cá nhân xuất sắc. Trước đó, tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Công an TPHCM, Bộ trưởng Lương Tam Quang lưu ý đơn vị thực hiện nghiêm túc, sâu rộng phong trào thi đua “Ba nhất”, bảo đảm thực chất, hiệu quả. Hai chữ “thực chất” là lời cảnh báo sớm với mọi phong trào thi đua: Một thước đo chỉ giữ được giá trị khi không trở thành thủ tục chỉ để báo cáo.
Khu lưu niệm Sáu điều Bác Hồ dạy CAND trong Di tích Công an Khu XII
Hội nghị báo cáo chuyên đề “Vận dụng Sáu điều Bác Hồ dạy Công an Nhân dân trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” tháng 3 vừa qua đã phân tích sâu nội dung Sáu điều Bác Hồ dạy gắn với mục tiêu kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Sự “hóa thân” mà hội nghị nhấn mạnh, xét cho cùng là hành trình từ một chuẩn mực đạo đức tới một hệ tiêu chí, rồi từ hệ tiêu chí trở về đúng nơi nó xuất phát là quan hệ giữa cán bộ, chiến sĩ Công an với người dân.
Tại Lễ kỷ niệm 75 năm Công an Nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy ngày 06/3/2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng yêu cầu mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn tâm niệm về trách nhiệm, bổn phận và nghĩa vụ, kính trọng và lễ phép với Nhân dân, biết nhận lỗi và quyết tâm sửa lỗi, đề cao lòng tự trọng; gắn phong trào học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy với phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” và thế trận lòng dân.
Kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an Nhân dân Việt Nam (19/8/1945 - 19/8/2026) là dịp để mỗi cán bộ, chiến sĩ khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức, tác phong công tác và ý chí phấn đấu. Bảy mươi tám năm sau bức thư gửi Công an Khu XII, điều thứ Tư trong Sáu điều Bác Hồ dạy đã có tên gọi mới trong tiêu chí thi đua của lực lượng nhưng người chấm điểm thì không đổi. Chỉ số hài lòng, cờ tuyên dương hay số liệu cải cách hành chính đều chỉ là cách ghi lại đánh giá trong lòng người dân sau mỗi lần họ tiếp xúc với cán bộ, chiến sĩ Công an.