Xem video 30 giây, "hoa hồng AI" về ví
Đường dây lừa đảo dưới hình thức huy động vốn đầu tư vào nền tảng "AI Livestream" TATAO LIVE bị triệt phá trong chuyên án do Cục Cảnh sát hình sự chủ trì, phối hợp với các cục nghiệp vụ và Công an tỉnh Nghệ An, Lào Cai. Bộ Công an công bố kết quả vụ án tối 25/10. Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án về các tội "Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản" và "Rửa tiền", đồng thời khởi tố 7 bị can, bước đầu thu hồi hơn 8,6 tỷ đồng.
Theo kết quả điều tra, từ tháng 6/2025, nhóm đối tượng thành lập 2 công ty tại Hà Nội, quảng bá TATAO LIVE là ứng dụng sử dụng nhân vật ảo do AI tạo ra để tự động livestream bán hàng, đồng thời tuyên bố có quan hệ hợp tác với các sàn thương mại điện tử lớn. Tuy nhiên, ứng dụng không có trên Google Play hay App Store. Người tham gia phải tải tệp cài đặt APK hoặc cài đặt thông qua đường dẫn trên website do nhóm này quản lý.
Gói AI Livestream có giá 3,9 triệu đồng, được quảng cáo ưu đãi còn 2,9 triệu đồng. Cao hơn là 3 gói Matrix, trong đó gói đắt nhất lên tới 418,9 triệu đồng. Người tham gia chỉ cần nhấn nút AI Livestream, xem một đoạn video dài từ 30 giây đến 1 phút. Vài giờ sau, ví trong ứng dụng hiển thị các khoản mang tên "Doanh thu livestream", "Hoa hồng AI". Mức thu nhập được quảng cáo dao động từ 30.000 đồng đến 1,5 triệu đồng mỗi ngày, tùy gói đầu tư. Người giới thiệu thêm thành viên được thăng hạng, hưởng hoa hồng qua 7 tầng, với tỷ lệ từ 5% đến 17%.
Cơ quan chức năng làm việc với các đối tượng trong đường dây TATAO LIVE. Ảnh: Bộ Công an
Trong giai đoạn đầu, người tham gia có thể rút tiền thật. Các giấy tờ đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế được công khai; những hội nghị, buổi livestream giới thiệu "chiến lược kinh doanh", chương trình quay số trúng thưởng xe máy, iPad, cùng hoạt động từ thiện và hình ảnh "rút tiền thành công" được sử dụng để tạo niềm tin, thu hút thêm người tham gia.
Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, ứng dụng không có gian hàng, đơn hàng hay chứng từ thanh toán chứng minh hoạt động kinh doanh thương mại điện tử thực tế, cũng không chứng minh được nguồn doanh thu từ hoạt động này. Tiền trả cho người tham gia trước được lấy từ khoản tiền của những người tham gia sau.
Đến giữa tháng 4/2026, khi số tiền huy động theo tài liệu ban đầu đã vượt 407 tỷ đồng, các lệnh rút tiền bắt đầu bị treo ở trạng thái "đang xử lý”. Các nhóm Zalo bị giải tán, văn phòng đóng cửa, ứng dụng ngừng hoạt động. Trước đó, theo cơ quan điều tra, nhóm đối tượng đã liên tục rút tiền mặt, chuyển tiền qua nhiều tài khoản trung gian, tiêu hủy tài liệu và có dấu hiệu tẩu tán tài sản ra nước ngoài. Hàng chục nghìn người không thể lấy lại số tiền đã nộp.
Chữ "AI" là mới, nhưng mô hình vận hành không mới. Tháng 9/2025, Công an TP Đà Nẵng khởi tố, bắt tạm giam 2 bị can trong vụ án liên quan nền tảng xem phim ngắn BTC Short. Người tham gia được yêu cầu mua "Thẻ xem phim", đổi lại được hứa hẹn mức lãi từ 11% đến 17% mỗi tháng và hoa hồng theo 5 cấp.
Ngày 21/8/2025, các đối tượng tự đánh sập website và cổng thanh toán của công ty để chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư. Cơ quan điều tra xác định nền tảng này có hơn 11.000 tài khoản, với tổng số tiền nạp gần 18 tỷ đồng. Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công Thương) xác nhận chưa cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cho công ty đứng sau nền tảng.
Lớp áo AI còn được khoác lên các dự án tiền ảo. Ngày 14/10, Công an tỉnh Phú Thọ thông báo tìm những người đã tham gia dự án Bitharvest, liên quan vụ án "Vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp" được khởi tố ngày 23/9/2026.
Theo cơ quan điều tra, từ khoảng tháng 3/2025, một phụ nữ sinh năm 1965, trú tại phường Bình Trưng, TP.HCM, đã móc nối với người nước ngoài để đưa dự án lên Internet. Dự án quảng bá hình thức đầu tư vào thiết bị tăng hiệu suất khai thác Bitcoin bằng "thuật toán trí tuệ nhân tạo", với mức lợi nhuận được hứa hẹn từ 8% đến 10% mỗi tháng, trả hằng ngày.
Ba vụ án, ba loại "sản phẩm", nhưng cùng có những điểm chung: ứng dụng công nghệ hiện đại khó kiểm chứng, cam kết lợi nhuận cao và cơ chế trả hoa hồng nhiều tầng. Trong các vụ TATAO LIVE và BTC Short, cơ quan điều tra xác định tiền trả cho người tham gia trước được lấy từ tiền của người tham gia sau. Mô hình này tiếp tục vận hành cho đến khi dòng tiền không còn đủ để đáp ứng yêu cầu rút vốn, khiến người tham gia không thể lấy lại tiền.
Một số đối tượng bị bắt trong chuyên án LĐM5 của Công an tỉnh Đồng Nai (cũ). Ảnh: Bộ Công an
Khi "nhiệm vụ” biến thành khoản nạp
Một biến thể khác của chiêu trò lừa đảo đi theo chiều ngược lại: trả thưởng nhỏ ban đầu để dụ người tham gia nạp nhiều tiền hơn. Ngày 22/10, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP.HCM, cho biết đã tiếp nhận nhiều phản ánh của người dân bị lừa khi tham gia các ứng dụng "xem phim ngắn AI kiếm tiền". Tiền thưởng ảo liên tục được cộng vào tài khoản. Đến những tập phim cao trào, người xem bị yêu cầu xem quảng cáo, tải ứng dụng khác hoặc thực hiện các "nhiệm vụ”. Khi muốn rút tiền, họ phải nâng cấp VIP, đóng phí giao dịch hoặc nạp tiền thật để "xác minh danh tính". Sau khi chuyển tiền, nạn nhân bị cắt đứt liên lạc. Công an TP Hà Nội và nhiều địa phương khác cũng phát cảnh báo với nội dung tương tự.
Thiệt hại không chỉ dừng ở tiền bạc. Công an tỉnh Lâm Đồng từng nêu trường hợp chị H. (28 tuổi) tải ứng dụng từ một website lạ để "xem phim ngắn kiếm tiền". Sau đó, điện thoại của chị liên tục bật quảng cáo, khoảng 10 giây một lần, kể cả khi không có kết nối Internet. Chị phải mang máy đi cài đặt lại, mất dữ liệu, trong khi khoản thưởng được hứa hẹn không thấy đâu.
Cần phân biệt rõ: các ứng dụng xem phim ngắn hợp pháp thu phí để người dùng mở khóa tập phim. Ngược lại, ứng dụng nào hứa trả tiền cho người xem nhưng sau đó yêu cầu nạp thêm tiền mới được rút khoản thưởng đã hiển thị thì cần được xem là dấu hiệu cảnh báo lừa đảo.
Ở quy mô hàng nghìn tỷ đồng, chiêu trò làm nhiệm vụ kiếm tiền từng được vận hành như một dây chuyền. Chuyên án do Công an tỉnh Đồng Nai phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao xác lập ngày 16/12/2025 đã làm rõ thủ đoạn của nhóm đối tượng: sử dụng tài khoản Facebook giả danh nữ du học sinh Việt Nam ở nước ngoài để kết bạn với những người đàn ông có điều kiện kinh tế, sau đó dụ dỗ họ tham gia kiếm tiền trực tuyến thông qua các đơn hàng trên những sàn thương mại điện tử giả do chính nhóm này dựng lên.
Ban đầu, các đơn hàng có giá trị nhỏ được thanh toán kèm hoa hồng để tạo lòng tin. Khi nạn nhân nạp số tiền lớn, các đối tượng liên tục đưa ra những lý do như phải "rút vốn", "đóng thuế" hoặc nộp "phí xác minh" để yêu cầu chuyển thêm tiền, cho đến khi nạn nhân không còn khả năng tài chính.
Từ ngày 18 đến 23/12/2025, Ban chuyên án bắt giữ 3 đối tượng cầm đầu tại Đồng Nai, Tây Ninh và TP.HCM. Đến ngày 23/01/2026, lực lượng chức năng bắt thêm 11 đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo tại Campuchia, với sự phối hợp của lực lượng chức năng tại cửa khẩu Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh. Theo thông tin điều tra, số tiền bị chiếm đoạt lên tới hơn 2.500 tỷ đồng, với hàng nghìn người bị hại; riêng tại Đồng Nai có khoảng 150 người.
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, năm 2025, cả nước xảy ra khoảng 4.200 vụ việc lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại khoảng 8.000 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, con số này là 1.800 vụ việc.
Đặt các vụ việc cạnh nhau, có thể nhận diện một số dấu hiệu lặp lại: ứng dụng phải được cài đặt ngoài các kho ứng dụng chính thức; thu nhập được hứa hẹn cố định, không phụ thuộc vào kết quả bán hàng thực tế; muốn nhận thưởng cao phải mua gói đầu tư lớn hơn hoặc lôi kéo thêm người tham gia; muốn rút tiền lại phải nộp thêm "phí”, "thuế" hoặc tiền "xác minh". Những thuật ngữ như "AI", "livestream", "Bitcoin" được sử dụng để tạo cảm giác hiện đại và đáng tin cậy, trong khi người tham gia không có cơ sở kiểm chứng hoạt động tạo ra doanh thu.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân chỉ cài đặt ứng dụng từ các kho ứng dụng chính thức; không cấp quyền truy cập danh bạ, tin nhắn cho ứng dụng không rõ nguồn gốc; không cung cấp mật khẩu, mã OTP và không chuyển thêm tiền để "mở khóa" khoản thưởng. Nếu đã chuyển tiền, người bị hại cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để đề nghị hỗ trợ ngăn chặn giao dịch, lưu giữ tin nhắn, chứng từ liên quan và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc gửi tin báo qua ứng dụng VNeID.
Trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra người dẫn chương trình ảo, sản xuất những tập phim chỉ dài vài phút. Nhưng công nghệ này không thể biến một đoạn video 30 giây thành nguồn thu nhập thực tế cho người xem nếu không có hoạt động kinh doanh tạo ra doanh thu tương ứng. Khi lời mời kiếm tiền dễ dàng đến mức chỉ cần bấm nút và xem video, câu hỏi đầu tiên cần đặt ra là: tiền đó từ đâu mà có? Trong vụ TATAO LIVE, theo kết quả điều tra được công bố, tiền trả cho người tham gia trước được lấy từ tiền của những người tham gia sau.