Lập 108 công ty "ma" xuất 56.000 hóa đơn khống để trục lợi

Thứ Ba, 17/11/2026 07:52

|

(CATP) Ngày 16/11, TAND TPHCM mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 42 bị cáo trong vụ án liên quan đến hai đường dây thành lập 108 công ty "ma", xuất bán hơn 56.000 hóa đơn khống với tổng giá trị hơn 6.109 tỷ đồng. Theo cáo trạng, các công ty này được thành lập bằng giấy tờ tùy thân của người khác. Đáng chú ý, một công chức thuế bị cáo buộc đã nhận hơn 3,8 tỷ đồng để giúp nhiều công ty trong số này né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.

Công ty "ma", hóa đơn giả

Phiên tòa do Thẩm phán Nguyễn Thị Hà làm chủ tọa, dự kiến kéo dài đến ngày 20/11. Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao, vụ án do Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an thụ lý điều tra. Có 42 bị cáo bị truy tố về 4 tội danh: "Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước", "Trốn thuế", "Đưa hối lộ" và "Nhận hối lộ". Tòa án cũng triệu tập 159 tổ chức, cá nhân và ngân hàng có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đường dây thứ nhất do Đào Minh Thọ (SN 1973) cầm đầu. Theo cáo trạng, từ năm 2020 đến 2023, Thọ sử dụng căn cước công dân của những người bị mất, thất lạc giấy tờ để thuê dịch vụ thành lập doanh nghiệp. Sau đó, Thọ mua phôi hóa đơn, phần mềm xuất hóa đơn điện tử và chữ ký số để phục vụ hoạt động của 57 công ty "ma", không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế. Tính cả số hóa đơn mua bán cùng Bùi Văn Bảo (đã bị xét xử trong một vụ án khác) từ năm 2016, Thọ bị xác định đã bán 9.663 hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) khống cho 532 doanh nghiệp, tổ chức, với tổng giá trị trước thuế hơn 1.929 tỷ đồng.

Thọ không thừa nhận hành vi phạm tội. Tuy nhiên, căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra xác định bị cáo thu lợi bất chính khoảng 10 tỷ đồng từ việc bán 2.267 hóa đơn. Số hóa đơn còn lại được tách ra để tiếp tục làm rõ trong giai đoạn 2 của vụ án. Trong đường dây này, 22 người mua hóa đơn của Thọ, gồm chủ hộ kinh doanh và người đại diện theo pháp luật của các công ty, tổ chức, bị truy tố về tội "Trốn thuế".

Các bị cáo tại phiên tòa

Đường dây thứ hai do Trịnh Trác Nhiên (SN 1978) điều hành, có số lượng hóa đơn khống được xuất bán gần gấp 5 lần đường dây của Thọ. Nhiên là người đại diện theo pháp luật của một công ty hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ kế toán, tư vấn thuế. Từ năm 2020 đến 2023, Nhiên sử dụng chứng minh nhân dân mượn của nhiều người hoặc mua trên mạng để đăng ký thành lập 51 công ty "ma". Sau đó, Nhiên cùng hơn chục nhân viên tổ chức xuất bán 47.027 hóa đơn GTGT khống cho 431 doanh nghiệp, tổ chức, với tổng giá trị hơn 4.180 tỷ đồng.

Trong phạm vi vụ án, Nhiên bị xác định thu lợi bất chính hơn 36 tỷ đồng từ 3.901 hóa đơn. Số còn lại, gồm 43.126 hóa đơn, được tách ra để tiếp tục điều tra, xử lý trong giai đoạn 2. Có 11 người mua hóa đơn từ đường dây này, trong đó có nhiều giám đốc, người đại diện và kế toán doanh nghiệp, cũng bị truy tố.

Theo cáo trạng, các giao dịch mua bán hóa đơn được thỏa thuận thông qua những ứng dụng liên lạc như Zalo, Telegram và email, với mức phí từ 1,5% đến 6% trên số tiền trước thuế ghi trên hóa đơn. Để hợp thức hóa chứng từ thanh toán qua ngân hàng, bên mua chuyển tiền vào tài khoản của các công ty "ma". Ngay sau đó, số tiền này được rút ra hoặc luân chuyển qua nhiều tài khoản cá nhân trước khi quay trở lại bên mua, sau khi trừ phí mua hóa đơn.

Trên hồ sơ, các giao dịch được thể hiện bằng hợp đồng, hóa đơn và chứng từ chuyển khoản ngân hàng. Tuy nhiên, thực tế không có hàng hóa được mua bán, giao nhận như nội dung thể hiện trên các chứng từ.

"Chỉ đường" từ bên trong

Năm 2020, theo cáo trạng, Nhiên móc nối, thỏa thuận đưa hối lộ cho Nguyễn Thành Nghĩa, cựu công chức Thuế cơ sở 3 TPHCM, với mức từ 0,5% tổng số tiền trước thuế ghi trên hóa đơn hoặc từ 1/3 đến 1/2 số tiền thu được từ việc bán hóa đơn. Đổi lại, Nghĩa hướng dẫn Nhiên đăng ký địa chỉ kinh doanh cho 24 công ty "ma" trên địa bàn quận 3 (cũ), đồng thời không tiến hành kiểm tra, không yêu cầu các công ty này giải trình về việc sử dụng hóa đơn.

Không dừng lại ở đó, Nghĩa còn hướng dẫn các công ty chỉ xuất hóa đơn khống trong thời gian dưới một năm, sau đó ngừng sử dụng hóa đơn, chuyển địa chỉ đăng ký kinh doanh sang địa bàn khác và làm thủ tục ngừng hoạt động nhằm tránh bị phát hiện trên phần mềm quản lý của Tổng cục Thuế. Theo cáo buộc, người có trách nhiệm quản lý thuế trên địa bàn lại hướng dẫn các công ty "ma" cách né tránh sự kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng. Đổi lại, Nhiên nhiều lần đưa cho Nghĩa tổng cộng hơn 3,828 tỷ đồng. Nhiên bị truy tố về tội "Đưa hối lộ", còn Nghĩa bị truy tố về tội "Nhận hối lộ".

Đáng chú ý, trong thời gian bị điều tra, từ ngày 24/10/2024 đến 17/02/2025, Nhiên tiếp tục đưa 3,9 tỷ đồng và 123.000 USD (tương đương hơn 3,1 tỷ đồng) cho Nguyễn Minh Mãi, cùng 500 triệu đồng cho Vũ Đình Giang, để nhờ tìm người đưa hối lộ, chạy án. Tuy nhiên, hai người này không chuyển tiền cho bất kỳ ai mà chiếm đoạt toàn bộ số tiền.

Ngày 07/7/2026, TAND TPHCM xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Nguyễn Minh Mãi 17 năm tù và Vũ Đình Giang 12 năm tù, cùng về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Như vậy, số tiền hơn 7,5 tỷ đồng Nhiên bỏ ra với mục đích chạy án không những không giúp bị cáo thoát khỏi trách nhiệm hình sự mà còn khiến phát sinh thêm một vụ án. Cuối cùng, người đưa tiền vẫn phải đứng trước vành móng ngựa.

Khi tên mình nằm trong một công ty lạ

Ở đầu kia của những chiếc căn cước bị mất, thất lạc là những người bỗng phát hiện tên mình đứng trong một doanh nghiệp xa lạ mà họ không hề hay biết. Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, cho biết Cục đã tiếp nhận khoảng 4.000 phản ánh của người dân về việc thông tin cá nhân bị lợi dụng để thành lập tổ chức, doanh nghiệp trái ý muốn của họ.

Theo bà Hương, cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm tạo thuận lợi cho người đăng ký thành lập doanh nghiệp nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng. Đặc biệt, trước đây, hồ sơ có thể được nộp trực tuyến mà chưa phải xác thực sinh trắc học ngay từ đầu, trong khi thông tin cá nhân bị lộ, lọt vẫn diễn ra. Hệ quả là người bị mạo danh có thể phải gánh các khoản nợ thuế, thậm chí bị tạm hoãn xuất cảnh. Từ ngày 01/7/2025, Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định người ủy quyền và người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp phải xác thực điện tử để được cấp đăng ký. Trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử, hồ sơ phải kèm bản sao thẻ căn cước hoặc hộ chiếu của người ủy quyền. Các công ty "ma" trong vụ án đang được xét xử đều được thành lập trước thời điểm quy định này có hiệu lực.

Một trường hợp điển hình là bà L.T.A.N. (ngụ phường Thủ Dầu Một, TPHCM), người phát hiện thông tin cá nhân của mình bị sử dụng để thành lập một công ty tư vấn thiết kế, xây dựng tại phường Phú Định. Doanh nghiệp này nợ thuế và tiền chậm nộp hơn 18 triệu đồng, khiến bà bị tạm hoãn xuất cảnh, phải hủy 3 chuyến đi nước ngoài trong vòng một năm.

Từ tháng 5/2023, bà N. đã liên hệ cơ quan thuế và Sở Tài chính TPHCM để phản ánh sự việc. Đến tháng 02/2026, Sở có văn bản hướng dẫn bà liên hệ cơ quan công an để xác minh. Tuy nhiên, theo bà N., công an nơi doanh nghiệp đăng ký trụ sở phản hồi rằng công ty không hoạt động tại địa chỉ này nên chưa thể thụ lý vụ việc.

Theo Bộ Tài chính, các phản ánh đang được rà soát, phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tại các địa phương để xác minh. Trường hợp có kết luận xác minh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp sẽ bị thu hồi. Đáng chú ý, trong dự thảo nghị quyết của Chính phủ về chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, được Bộ Tài chính lấy ý kiến vào cuối tháng 10 và dự kiến trình Chính phủ ban hành trước ngày 15/12/2026, Bộ đề xuất tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người bị sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh nếu đã gửi đề nghị xử lý đến cơ quan đăng ký kinh doanh (hoặc cơ quan thuế) và cơ quan công an, đồng thời được cơ quan công an xác nhận bằng văn bản về việc đang giải quyết vụ việc.

Bên cạnh đó, ứng dụng eTax Mobile của ngành Thuế hiện đã tích hợp chức năng cho phép mỗi người tra cứu các doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà mình được ghi nhận là chủ sở hữu hoặc người đại diện theo pháp luật, đồng thời gửi phản ánh khi phát hiện thông tin bất thường. Cơ quan thuế khuyến cáo người dân thường xuyên kiểm tra thông tin; bảo vệ tài khoản định danh điện tử, tài khoản ngân hàng và chữ ký số; tuyệt đối không cho mượn, cho thuê giấy tờ cá nhân để người khác sử dụng vào việc thành lập doanh nghiệp. Khi phát hiện bị mạo danh, người dân cần trình báo cơ quan công an, đồng thời gửi phản ánh đến cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế để được xử lý.

Đối với doanh nghiệp, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM khuyến cáo tuyệt đối không mua bán, sử dụng hóa đơn không gắn với giao dịch thực tế; chủ động rà soát đối tác, kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn đầu vào. Khi phát hiện dấu hiệu thành lập doanh nghiệp không nhằm mục đích kinh doanh thực chất, mua bán pháp nhân hoặc chào bán hóa đơn trái phép, cần kịp thời thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất.

Hành vi vi phạm của hai đường dây kéo dài đến năm 2023, nhưng hơn 50.000 hóa đơn khống vẫn đang được tiếp tục điều tra, làm rõ trong giai đoạn 2. Trong khi đó, thông tin cá nhân của nhiều người đã bị sử dụng để thành lập 108 công ty "ma". Cái giá của những tờ hóa đơn khống, vì thế, không chỉ dừng lại ở những người mua bán hóa đơn hay các bị cáo trong vụ án. Đằng sau đó còn là những hệ lụy mà cả những người vô can, bị đánh cắp danh tính, phải gánh chịu.

Bình luận (0)

Lên đầu trang