Sáng nay (12/11), trả lời câu hỏi chất vấn của đại biểu Quốc hội về, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã nêu lên nhiều giải pháp để quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng.
Trả lời câu hỏi của đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giải pháp đột phá cụ thể để doanh nghiệp cảm nhận rõ môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn trong năm 2027 và các năm tiếp theo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cùng với sự phát triển của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tốc độ thương mại điện tử ngày càng phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, sau đại dịch COVID-19, thói quen và tập quán của người tiêu dùng có nhiều thay đổi, tạo động lực thúc đẩy thương mại điện tử tăng trưởng nhanh.
Quang cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI
Theo số liệu từ năm 2022 đến nay, doanh số thương mại điện tử tại Việt Nam tăng trưởng bình quân khoảng 20%/năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đứng thứ hai khu vực Đông Nam Á. Đến hết năm 2025, doanh số thương mại điện tử của Việt Nam ước đạt khoảng 37 tỷ USD.
Cùng với tốc độ tăng trưởng như vậy, tốc độ thu thuế cũng tương tự. Đến hết 10 tháng năm 2026, thu thuế từ thương mại điện tử đạt tới 241 nghìn tỷ, tăng khoảng 42% so với cùng thời điểm.
Để quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, chúng ta phải quản lý chặt chẽ các chủ thể tham gia. Trước hết là người bán hàng, KOL, KOC; thứ hai là các sàn thương mại điện tử và các đơn vị cung cấp dịch vụ bổ trợ, bao gồm dịch vụ thanh toán, vận chuyển logistics, shipper.
“Để quản lý chặt chẽ hoạt động này, chúng tôi tập trung vào một số giải pháp. Cụ thể, định danh và thu thập dữ liệu, bảo đảm mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ.
Về công tác thu thuế, thực hiện cơ chế thu hộ, nộp thay, giao rất rõ trách nhiệm của các sàn, nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tại phiên chất vấn
Đồng thời, bảo đảm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh trên không gian mạng. Qua dữ liệu thu thập được, hiện nay chúng tôi đang quản lý khoảng hơn 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên môi trường mạng.
Thông qua việc thu hộ, nộp thay, khấu trừ tại nguồn để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho những hộ và cá nhân kinh doanh và đảm bảo: Thứ nhất, kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan chức năng về quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng, cơ quan thanh toán. Hiện nay, có khoảng 96 ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử và có 105 nhà vận chuyển logistics được kết nối cơ sở dữ liệu. Thuận lợi lớn nhất của cơ chế này là khấu trừ tại nguồn và yêu cầu các nền tảng thực hiện nộp thuế thay”-Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thông tin.
Theo Bộ trưởng, chính nhờ kết nối cơ sở dữ liệu, người kinh doanh trên không gian mạng không phải khai lại, chỉ một lần khai và cập nhật khi có thay đổi, chứ không phải khai với cơ quan quản lý thương mại rồi phải khai với cơ quan thuế…. Và khi sàn đã nộp thuế thay rồi thì người kinh doanh không phải nộp nữa. Cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ dữ liệu, đặc biệt là truy vết các giao dịch thanh toán thông qua ví điện tử, tài khoản ngân hàng gắn với thông tin định danh.
Đối với việc cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ và tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ xác định và giao cho các bộ, ngành liên quan, trong đó có Bộ Tài chính.
Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) chất vấn
Nhờ những nỗ lực không ngừng, thời gian tuân thủ thủ tục hành chính đã giảm khoảng 53%, chi phí giảm 55%. “Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính, bảo đảm thông thoáng nhưng vẫn phải chặt chẽ để tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp kinh doanh chính đáng, góp phần phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội”-Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu ví dụ về thủ tục đầu tư gia nhập thị trường rất thông thoáng hay thủ tục thanh toán, quyết toán thuế bằng việc ứng dụng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt ứng dụng eTax Mobile mà nhiều đại biểu cũng đã trải nghiệm.
Các thủ tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, tín dụng cũng từng bước được cải tiến, đặc biệt với sự ra đời của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đối với thủ tục thuế, việc nâng ngưỡng lựa chọn giữa nộp thuế theo phương pháp khấu trừ hoặc theo phương pháp doanh thu đối với hộ và cá nhân kinh doanh dưới 10 tỷ đã bao quát khoảng trên 90% các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang trong quá trình tổ chức kinh doanh.
Hay việc tiếp cận về đất đai, Bộ cũng đã quy định rất cụ thể việc các địa phương phải dành tối thiểu 5% quỹ đất hoặc là 20% hecta khu công nghiệp, cụm công nghiệp để hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
“Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục theo hướng thân thiện hơn. Cùng với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chúng tôi đặc biệt chú trọng bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ cơ sở dữ liệu của người nộp thuế, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và doanh nghiệp”-Bộ trưởng Bộ Tài chính cam kết.