Sử dụng công nghệ thông tin để chống hàng lậu, hàng giả trên mạng xã hội

Thứ Hai, 17/01/2022 09:13

|

(CAO) Thời gian gần đây, đặc biệt từ khi xảy ra đại dịch COVID-19, xu hướng kinh doanh trực tuyến hay bán hàng online đã đem lại hiệu quả kinh tế cho rất nhiều ngành nghề kinh doanh tại Việt Nam. Đây là xu thế tất yếu của thời đại công nghệ nhưng cũng là thách thức lớn cho công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Theo dự báo của Bộ Công Thương, trong thời gian tới, tỷ lệ gian lận thương mại trên thương mại điện tử (TMĐT) sẽ chiếm tới 50 - 60% so với tổng thể các hình thức gian lận thương mại nói chung.

Bộ Công Thương cho biết, TMĐT mang đến nhiều biến động đối với nền kinh tế và sự tăng trưởng bứt phá của TMĐT đã góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường tiềm năng nhất khu vực ASEAN. Tuy nhiên, song hành với những cơ hội phát triển, Việt Nam cũng gặp không ít những thách thức trong việc xây dựng thị trường TMĐT lành mạnh.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động buôn lậu, hàng giảgian lận thương mại trên không gian mạng được thực hiện dưới nhiều phương thức, thủ đoạn xâm phạm trực tiếp đến trật tự quản lý hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa; xâm phạm quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân…

Các hành vi vi phạm pháp luật có tính ẩn danh rất cao, dễ giả mạo, thay đổi che giấu nhân thân lý lịch người thực hiện; dễ tẩy xóa, sửa chữa, thay đổi dấu vết, chứng cứ để che giấu hành vi phạm tội, đối phó với cơ quan chức năng, không phân biệt ranh giới, khu vực. Đối tượng có thể ở tại vị trí này để hoạt động buôn lậu, buôn bán hàng giả, gian lận thương mại ở một vị trí khác.

Tình trạng kinh doanh, buôn bán hàng cấm, hàng giả, hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng kém chất lượng công khai trên các trang web TMĐT, đặc biệt các sàn giao dịch TMĐT và mạng xã hội... thực sự gây ảnh hưởng nghiêm trọng, đe dọa đến môi trường kinh doanh chung, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của người tiêu dùng.

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Quản lý thị trường, tính đến tháng 10/2021, lực lượng QLTT cả nước đã kiểm tra gần 2.500 vụ việc và phát hiện, xử lý trên 2.300 vụ vi phạm (bao gồm hành vi vi phạm về TMĐT và các hành vi lợi dụng TMĐT để kinh doanh hàng hoá nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả), xử phạt trên 18 tỷ đồng.

Điển hình như vụ kinh doanh hàng lậu, hàng giả bằng hình thức phát hình trực tiếp (livestream) trên mạng xã hội Facebook tại TP. Lào Cai đã được các lực lượng chức năng triệt phá vào tháng 7/2020 với tổng số sản phẩm tạm giữ là 158.014 đơn vị, nằm trong 237 chủng loại hàng hóa. Đây là vụ việc kinh doanh hàng lậu, hàng giả thông qua TMĐT lớn nhất từ trước tới nay mà các lực lượng chức năng phát hiện, xử lý thành công.

Một góc kho hàng lậu rộng hơn 10.000m2 của Trần Thành Phú ở 145 đường Hoàng Diệu, phường Phố Mới, TP Lào Cai

Lực lượng QLTT cho biết, một tổng kho chỉ bán hàng lậu qua livestream nhưng doanh thu của Trần Thành Phú (28 tuổi, ngụ TP. Lào Cai) - chủ kho hàng và 5 đối tượng trong nhóm từ tháng 10/2018 đến khi bị phát hiện (tháng 7/2020) đã lên tới 650 tỷ đồng.

Các nhân viên ở kho hàng này khai nhận ban đầu, hàng hóa được tuồn lậu từ Quảng Châu (Trung Quốc). Nhóm bán tối thiểu khoảng 1.000 đơn hàng một ngày, bình quân tháng khoảng 100.000 sản phẩm. Sau khi chốt đơn, hàng được gửi đi khắp cả nước thông qua các hãng chuyển phát nhanh.

Cơ quan chức năng phải dùng tới 34 container mới chở hết số hàng hoá vi phạm để niêm phong, xử lý

Để chủ động phát hiện, đấu tranh ngăn chặn các hành vi vi phạm, góp phần làm trong sạch môi trường kinh doanh, tạo điều kiện cho thương mại phát triển bền vững, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã ban hành Kế hoạch tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong hoạt động thương mại điện tử.

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu - Bộ Công an và Công an các địa phương; các cơ quan quản lý Thuế, Hải quan cũng phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Quản lý thị trường, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Quản lý cạnh tranh (thuộc Bộ Công Thương) tuỳ theo chức năng, nhiệm vụ của mình đã tăng cường phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trên không gian mạng.

Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động thương mại điện tử. Theo đó, ngày 25/9/2021, Bộ Công Thương đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 85/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2013/NĐ-CP về hoạt động thương mại điện tử. Bên cạnh nhiều quy định mới về quản lý hoạt động thương mại điện tử nói chung, Nghị định trên đã bổ sung một số quy định mới nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi mua bán hàng hóa, dịch vụ thông qua thương mại điện tử.

Dự báo, trong khoảng 2-3 năm tới, tỷ lệ gian lận thương mại trên TMĐT sẽ chiếm khoảng 50 - 60% so với tổng thể các hình thức gian lận thương mại nói chung, Bộ Công Thương đã xác định nhiệm vụ chính của lực lượng QLTT trong năm 2022 và những năm tiếp theo sẽ là đấu tranh chống hàng gian, hàng giả trên môi trường mạng; kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, thường xuyên, liên tục các chủ thể, chủ sàn giao dịch TMĐT, trên mạng xã hội, chứ không dừng lại ở việc đi kiểm tra các cửa hàng kinh doanh thương mại theo phương thức truyền thống.

Đồng thời, để chủ động trong công tác phòng, chống vi phạm trong lĩnh vực này, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Tổng cục QLTT yêu cầu lực lượng QLTT đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để xử lý các hành vi kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ... qua mạng xã hội và các sàn TMĐT.

Cùng với đó, sẽ đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, kết hợp công tác kiểm tra, xử lý vi phạm với việc vận động các tổ chức, cá nhân hoạt động thương mại trên thị trường tham gia đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả bằng các hình thức đa dạng, thiết thực; thực hiện ký cam kết không kinh doanh hàng giả, hàng lậu, kém chất lượng; kiểm tra đối với những cơ sở kinh doanh đã ký cam kết và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.

Bình luận (0)

Thống kê
Lên đầu trang