Vượt lằn ranh đỏ, đi quá xa và lạc lối
Cái gọi là "văn hóa Sờ ti cô” nhanh chóng lan ra ngoài xã hội, bị báo chí và dư luận lên án gay gắt, tác động tiêu cực đến giới trẻ. Hơn ai hết, Nguyễn Thành Nam hiểu rõ điều này.
Cùng bị bắt với Nguyễn Thành Nam trong vụ án gây chấn động liên quan đến cuốn sách "Chuyện với Thanh..." còn có Trần Việt Anh. Theo cơ quan điều tra, bị can Việt Anh đã có hành vi làm, tàng trữ và phát tán nhiều video clip cùng cuốn sách có nội dung độc hại này. Bị can khai: "Xây dựng các postcard trên với mục tiêu làm ra các sản phẩm có khả năng câu view và có nhiều người xem, theo dõi. Từ đó, tối đa hóa hiệu ích về mặt kinh tế từ nền tảng... Cũng có thể tận dụng sự ảnh hưởng của nhân vật Nguyễn Thành Nam để thu hút thêm sự chú ý cho các postcard nội dung".
Không có gì ngạc nhiên khi Nguyễn Thành Nam áp dụng thứ văn hóa này vào những chủ đề lịch sử thiêng liêng và các lãnh tụ dân tộc vĩ đại như Chủ tịch Hồ Chí Minh để bình luận, nhận xét trên các video và postcard, từ đó ngay lập tức vấp phải sự phản ứng gay gắt của dư luận.
Bị can Nguyễn Thành Nam trong một buổi nói chuyện với sinh viên. Ảnh cắt từ clip
Trong nhiều video và postcard được đăng tải trên mạng, Nguyễn Thành Nam đã sử dụng cái gọi là "văn hóa Sờ ti cô” để bỡn cợt, đồng thời đưa ra nhiều thông tin sai sự thật về những vấn đề hết sức nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận. Chính các video và postcard này là những bằng chứng thể hiện hành vi mà cơ quan tiến hành tố tụng xem xét trong quá trình xử lý vụ án.
Hành trình hơn 30 năm bôn ba qua nhiều châu lục của Bác Hồ là quá trình tìm đường cứu nước đầy gian nan, kiên cường; khảo sát lý luận và thực tiễn chính trị thế giới một cách nghiêm túc để tìm ra con đường giải phóng dân tộc. Hoàn toàn không thể xem đó là những chuyến đi tùy hứng, thiếu mục đích. Theo quan điểm của bài viết, Nam đã vượt quá "lằn ranh đỏ”.
Xét lại lịch sử, lật ngược các đánh giá chính thống
Nam còn dám diễu cợt 5 Điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng theo cách hết sức tầm phào, vượt hẳn "lằn ranh đỏ”. Nam cho rằng 5 Điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng là "giới hạn tư duy". Theo quan điểm được Nam đưa ra, những lời dạy này, "được hình thành trong bối cảnh lịch sử những năm 1960, đã trở thành một khuôn mẫu, tạo ra sự phục tùng mang tính giáo điều thay vì khuyến khích tư duy phản biện và sự sáng tạo tự do theo tinh thần "khai phóng" của trẻ em hiện đại". Không dừng lại ở đó, Nam còn cho rằng cần thay đổi câu chữ của 5 Điều Bác Hồ dạy để "phù hợp với thời đại".
Vì sao Nam lại có thể đưa ra những quan điểm "táo bạo" như vậy đối với lời dạy của Bác Hồ và giá trị lịch sử của những lời dạy ấy? Đây là cách cố tình hạ thấp một giá trị giáo dục tinh thần cốt lõi đã ăn sâu vào tiềm thức của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Chúng ta phải biết, 5 Điều Bác Hồ dạy (Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; Học tập tốt, lao động tốt; Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt; Giữ gìn vệ sinh thật tốt; Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm) mang những giá trị nhân văn và đạo đức phổ quát, không bao giờ lỗi thời. Vì vậy, việc nhân danh "phản biện" hay "tự do học thuật" để đùa cợt, xuyên tạc những giá trị này là không thể chấp nhận được. Theo đó, những phát ngôn mang tính hệ thống nhằm hạ thấp lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ và xuyên tạc các giá trị tư tưởng của Nhà nước trên mạng xã hội của Nguyễn Thành Nam đã vượt qua ranh giới của quyền tự do ngôn luận.
Ngoài ra, Nam còn xuyên tạc trắng trợn, cho rằng Trung đoàn Thủ đô trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp là "ô hợp"; hạ thấp vai trò của Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi cho rằng chiến thắng Điện Biên Phủ "công đầu thuộc về mấy ông tải gạo", quân ta chỉ cần có đủ lương thực, nằm chờ thì quân Pháp cũng sẽ rút lui, "cần gì phải đánh". Không chỉ có cái nhìn phiến diện, Nguyễn Thành Nam còn cho rằng Nguyễn Ánh là anh hùng, Ngô Đình Diệm là người yêu nước, Việt Nam Cộng hòa là chính danh, chính nghĩa; miền Bắc đã xâm lược miền Nam...
Hai bị can Nguyễn Thành Nam và Trần Việt Anh
Những phát ngôn này không chỉ sai lệch mà còn có dấu hiệu vi phạm pháp luật, bởi đã xúc phạm lãnh tụ, xuyên tạc lịch sử và nhìn nhận lịch sử cách mạng Việt Nam theo quan điểm của các thế lực đối địch.
Dưới góc nhìn của khoa học lịch sử Việt Nam, những luận điệu này hoàn toàn sai lệch so với bản chất của sự thật lịch sử. Việc Nguyễn Thành Nam hệ thống hóa các quan điểm nói trên, từ bôi nhọ lãnh tụ, hạ thấp lịch sử cách mạng, đến truyền bá những luận điệu của chế độ cũ, không còn dừng lại ở phạm vi "tranh luận học thuật" hay "góc nhìn cá nhân". Nam đã cố tình sử dụng không gian mạng để xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, xúc phạm tình cảm dân tộc và tuyên truyền chống Nhà nước. Đây cũng là lý do các cơ quan an ninh đã quyết định áp dụng các biện pháp tố tụng nghiêm khắc đối với Nguyễn Thành Nam nhằm bảo vệ sự tôn nghiêm của lịch sử và an ninh quốc gia.
Ai mời Nam dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh?
Sau khi Nguyễn Thành Nam bị bắt, tối 7/7, Trường Đại học FPT đăng thông báo trên website chính thức của trường, cho biết trong những năm gần đây ông Nguyễn Thành Nam không tham gia công tác quản lý và hoàn toàn không giảng dạy môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường.
Theo nhà trường, ông Nam đã có đơn xin từ nhiệm vị trí Phó Chủ tịch Hội đồng trường nhiệm kỳ 2022-2026 và đã được miễn nhiệm theo quy định. Thông báo của nhà trường nêu rõ: "Trường Đại học FPT không tham gia quá trình biên soạn, thẩm định nội dung, xuất bản, phát hành cuốn sách "Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng". Các nội dung trong cuốn sách và các phát biểu liên quan là quan điểm cá nhân của tác giả, không đại diện cho chủ trương, quan điểm của nhà trường; nhà trường phản đối các quan điểm này.
Thời gian qua, trường đã quán triệt, rà soát và gỡ bỏ nội dung chia sẻ của ông Nam về chủ đề Lãnh đạo kiểu Cụ Hồ - Bản lĩnh doanh nhân Việt trong một hội thảo dành cho doanh nhân. Hội đồng trường cũng đã họp để rà soát, rút kinh nghiệm nhằm tránh để xảy ra các sai phạm tương tự". Ông Nam đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị (sau này đổi tên thành Hội đồng trường) của Trường Đại học FPT từ năm 2012 đến năm 2026.
Việc Nguyễn Thành Nam có từng trực tiếp giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh hay không vẫn là vấn đề còn bỏ ngỏ. Theo quy định hiện hành, để giảng dạy môn học này tại các trường đại học, giảng viên phải có trình độ chuyên môn thuộc các ngành Chính trị học, Triết học hoặc các chuyên ngành liên quan đến chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và đáp ứng các điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như cơ sở đào tạo.
Ngày 26/6/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 3936/BGDĐT-GDDH. Theo nội dung công văn, Bộ đề nghị các đại học, học viện và trường đại học trên cả nước rà soát, báo cáo việc có mời hoặc phân công ông Nguyễn Thành Nam tham gia giảng dạy, thỉnh giảng, báo cáo chuyên đề, tọa đàm hoặc diễn thuyết hay không. Trường hợp có, các cơ sở đào tạo phải báo cáo cụ thể nội dung trao đổi, tài liệu liên quan và đối tượng tham dự.
Động thái này được đưa ra sau khi cuốn sách "Chuyện với Thanh..." của Nam bị cơ quan chức năng kết luận có nội dung sai sự thật nghiêm trọng, xuyên tạc lịch sử và bị thu hồi. Trong một video đăng tải trên mạng xã hội, Nguyễn Thành Nam từng đề cập việc mình được mời giảng dạy môn học này và chia sẻ về phương pháp giảng dạy, cách truyền đạt để người trẻ có thể tiếp thu hiệu quả hơn.
Trên thực tế, Nam từng tham gia nói chuyện với sinh viên tại một số trường đại học, học viện. Tuy nhiên, theo nội dung bài viết, đó chủ yếu là các buổi tọa đàm, diễn đàn, talk show giao lưu nội bộ với sinh viên hoặc các hội thảo dành cho doanh nhân và sinh viên.
Chính trong các buổi chia sẻ mang danh nghĩa "khai phóng", với những chủ đề như Lãnh đạo kiểu Cụ Hồ - Bản lĩnh doanh nhân hay Đổi mới tư duy lịch sử, Nam đã lồng ghép những phát ngôn bị cho là bỡn cợt, xuyên tạc lịch sử và xúc phạm lãnh tụ. Việc đưa một môn học chính trị mang tính nền tảng tư tưởng quốc gia trở thành đối tượng của những nội dung châm biếm theo kiểu "văn hóa Sờ ti cô” là sai lầm lớn của bị can Nguyễn Thành Nam, dẫn đến những hệ quả như hiện nay.