Vụ gian lận có tổ chức
Sáng 05/8, Bộ GD-ĐT tổ chức họp báo thông tin việc xử lý vụ gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) 2026 tại điểm thi Trường THPT Tuyên Quang, do Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng ban Chỉ đạo cấp quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, chủ trì. Tham gia còn có ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng - Bộ GD-ĐT; Đại tá Nguyễn Tuấn Hưng, Phó Cục trưởng Cục An ninh điều tra - Bộ Công an (CA); cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị chuyên môn trực thuộc Bộ GD-ĐT, đại diện UBND tỉnh Tuyên Quang.
Phát biểu tại buổi họp báo, ông Huỳnh Văn Chương cho biết Bộ GD-ĐT đã phân tích điểm thi tốt nghiệp tại 34 tỉnh, thành phố sau khi có kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ngày 02/7, bộ lập đoàn kiểm tra liên quan đến phản ánh điểm thi tốt nghiệp bất thường tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, làm việc với 24 giáo viên (GV) liên quan đến công tác coi thi và nhận định có dấu hiệu bất thường trong công tác này. Nguyên tắc xử lý vụ việc là Bộ GD-ĐT xác minh đầy đủ, khách quan bản chất sai phạm, bảo đảm công khai, công bằng, đúng quy định pháp luật. Việc xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm phải nghiêm minh, không bỏ lọt sai phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời phân định rõ vai trò, trách nhiệm, tính chất và mức độ vi phạm của từng tổ chức, cá nhân.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy đây là vi phạm có tổ chức, đã phát hiện sự móc nối giữa phụ huynh và GV làm ảnh hưởng đến kết quả thi của TS. Một số GV thừa nhận đã vào phòng thi nhắc bài cho TS.
Ông Phạm Ngọc Thưởng - Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT, Trưởng ban chỉ đạo cấp Quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 - chủ trì buổi họp báo Ảnh: VTC
Vì sao phải thi lại tất cả các môn?
Tại cuộc họp báo, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết, căn cứ kết quả điều tra ban đầu của Bộ CA và Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành cùng ý kiến của các cơ quan liên quan, Bộ GD-ĐT quyết định tổ chức thi lại tất cả các môn đối với TS tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Việc này cho thấy có thể không chỉ môn Toán xảy ra gian lận mà không loại trừ một số môn khác cũng tương tự. Việc tổ chức thi lại nhằm bảo đảm yêu cầu an toàn, nghiêm túc, trung thực, khách quan, công bằng của kỳ thi, bảo đảm các nguyên tắc, yêu cầu, chỉ đạo của Chính phủ và đây không phải biện pháp xử lý kỷ luật đối với TS tại điểm thi trên. Bộ GD-ĐT nhấn mạnh: Trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, trong đó có TS vi phạm, sẽ được xem xét, xử lý căn cứ kết quả điều tra và mức độ vi phạm cụ thể theo quy định.
Thông cáo báo chí của Bộ GD-ĐT nêu rõ: Phương án tổ chức thi lại đã được Bộ GD-ĐT phối hợp với các cơ quan chức năng báo cáo xin chủ trương cấp có thẩm quyền theo đúng quy chế thi, bảo đảm an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho TS. Vì phải tổ chức thi lại tất cả các môn nên kết quả thi ngày 11 và 12/6/2026 của TS tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang sẽ không được sử dụng (SD) để xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng (ĐH-CĐ) và các TS này cũng không được tham gia xét tuyển theo những hình thức khác cho đến khi có kết quả thi lại. Sau khi có kết quả thi lại, kết quả hợp lệ sẽ được cập nhật vào hệ thống và SD để xét tuyển theo nguyện vọng TS đã đăng ký.
Căn cứ kết quả điều tra của cơ quan chức năng, TS có hành vi vi phạm quy chế thi sẽ tiếp tục bị xem xét xử lý theo tính chất, mức độ, hành vi vi phạm, kể cả trường hợp đã được công nhận tốt nghiệp, trúng tuyển hoặc đang theo học tại cơ sở giáo dục ĐH-CĐ. Kỳ thi lại được tổ chức trong hai ngày 14 và 15/8, kết quả dự kiến sẽ được công bố ngày 19/8.
Đại tá Nguyễn Tuấn Hưng, Phó Cục trưởng Cục An ninh điều tra - Bộ Công an, thông tin tại buổi họp báo sáng 05/8/2026. Ảnh: VTV
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Bộ GD-ĐT đã giao ban ra đề thi lại xây dựng theo hướng cân bằng, "không quá dễ cũng không quá khó” đồng thời mời các chuyên gia khảo thí đánh giá để bảo đảm tính công bằng giữa 2 đợt thi. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT khẳng định quá trình ra đề được thực hiện thận trọng, kỹ lưỡng và sau khi kỳ thi lại kết thúc, phổ điểm sẽ được công bố công khai.
Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, sai phạm ở điểm thi chuyên Tuyên Quang rất phức tạp, cần thời gian để điều tra đến cùng. Nhận thức bước đầu của TS ở mức độ khác nhau nên chưa cụ thể hóa được sai phạm, nếu vụ việc kéo dài sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các em. Cơ quan điều tra (CQĐT) xác định đây là sai phạm của cả hội đồng (HĐ) thi. Điểm thi bất thường của TS là hệ quả của HĐ, những người có chức trách trong kỳ thi.
Với cách nhìn nhân văn và khoa học giáo dục, Bộ GD-ĐT không phân biệt đâu là TS trung thực và chưa trung thực, các em cũng bị ảnh hưởng tâm lý. Việc thi lại sẽ giúp các em có được điểm thật, không phải lo ngại điểm của mình có thật hay không. "Chúng tôi đề nghị tỉnh Tuyên Quang ổn định tâm lý học sinh, bảo đảm danh tính của các em", ông Thưởng nói.
Thông cáo báo chí cũng nêu rõ, việc kịp thời phát hiện, xử lý sai phạm trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cho thấy vai trò giám sát của báo chí và toàn xã hội (XH) đặc biệt quan trọng. Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục phối hợp hiệu quả với các cơ quan báo chí kịp thời thông tin minh bạch, đầy đủ về kỳ thi và công bố kết quả thi để toàn XH giám sát.
Hiện vụ án vẫn đang trong quá trình điều tra, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Bộ CA và các cơ quan liên quan để xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.
Ông Đỗ Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang - tại buổi họp báo. Ảnh: VTC
Đã khởi tố 29 bị can
Tại cuộc họp báo, Đại tá Nguyễn Tuấn Hưng cho biết, cơ quan điều tra (CQĐT) đã tiến hành xác minh nhanh trong khoảng 1 tháng để có kết quả bước đầu, phục vụ việc đánh giá, xử lý kết quả thi đối với TS. Quá trình điều tra gặp một số khó khăn do đối tượng liên quan đông đồng thời cần xác định rõ từng hành vi vi phạm, hình thức tổ chức và mức độ liên quan của các cá nhân.
Liên quan đến 328 TS, Đại tá Hưng cho rằng về nguyên tắc, các em ở độ tuổi 16 - gần 18 tuổi đã có năng lực nhận thức hành vi pháp luật, nhưng trên thực tế, nhận thức pháp luật của các em còn hạn chế. Vì vậy, CQĐT tập trung làm rõ hành vi và trước mắt xác định sai phạm thuộc về tập thể liên quan đến kỳ thi, điểm thi và HĐ thi. Quá trình điều tra tiếp theo, cơ quan chức năng sẽ làm rõ, củng cố hồ sơ theo nguyên tắc điều tra đến đâu, xử lý đến đó. Hiện CQĐT đã làm rõ hành vi phạm tội của 29 bị can, khởi tố 29 bị can; trong số này có các cá nhân liên quan đến HĐ thi và điểm thi.
Trả lời câu hỏi của phóng viên tại buổi họp báo sáng 05/8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang - Đỗ Anh Tuấn cho biết, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã giao Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy kiểm tra các tổ chức Đảng và đảng viên liên quan đến vụ việc xảy ra tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, hiện công tác này vẫn đang được thực hiện; sau khi có kết luận của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang sẽ xem xét vấn đề xử lý các tổ chức Đảng, đảng viên vi phạm.
Kết thúc buổi họp báo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh sự việc ảnh hưởng đến uy tín kỳ thi tốt nghiệp và cả ngành GD. Theo Thứ trưởng, phương án tổ chức thi lại được xem xét kỹ, từ việc lấy ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, căn cứ kết quả điều tra của Bộ CA tới tham khảo quan điểm chuyên gia, nhà báo. "Một số phương án được đưa ra song không phương án nào toàn diện, có thể đáp ứng hết mong muốn của dư luận" - ông nói và cho biết - "Chúng tôi đã báo cáo cấp có thẩm quyền rằng phương án thi lại là phù hợp nhất, hợp tình, hợp lý nhất trong bối cảnh hiện tại".
"Chúng ta rất buồn, đau xót khi xảy ra tiêu cực này, trong khi Đảng và Nhà nước dành nhiều đột phá cho GD. Nhưng phải nói đa số, gần như tuyệt đối các điểm thi làm việc nghiêm túc", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nói.