Ngăn chặn nạn đuối nước từ sớm, từ xa

Kế hoạch (KH) 4783/KH-CATP-PC07 của Công an TPHCM (CATP) về tổ chức lớp huấn luyện PC tai nạn đuối nước cho cán bộ, chiến sĩ (CBCS) năm 2026 không chỉ là một văn bản hành chính thông thường, mà còn là minh chứng cho sự chuyển mình trong nhận thức và hành động của một tổ chức vũ trang, đặt sự an toàn của cộng đồng lên hàng đầu.

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ tử vong thương tâm

Ngày 19/5/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã ký Công điện 40/CĐ-TTg về tăng cường công tác PC đuối nước đối với trẻ em. Động thái này diễn ra sau loạt vụ đuối nước thương tâm trong tháng 5 và đầu tháng 6/2026 khiến dư luận bàng hoàng: 4 em nhỏ tử vong tại Đắk Lắk, 2 em ở Đồng Tháp, 3 em tại Quảng Ngãi và đặc biệt là vụ 5 học sinh (HS) ở Phú Thọ đuối nước trong lúc tắm sông. Tại Hà Tĩnh, một vụ đuối nước đã cướp đi sinh mạng 4 người, trong đó có 3 trẻ em.

Theo thống kê, mỗi năm cả nước có khoảng 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp xảy ra ở nông thôn, vùng sông nước - nơi trẻ tiếp xúc nhiều với môi trường nước nhưng lại thiếu kiến thức lẫn kỹ năng an toàn. Và một thực tế đau lòng khác: Do thiếu kỹ năng cứu hộ, nhiều trẻ đã tử vong khi cố gắng cứu bạn bè gặp nạn.

Con em của cán bộ, chiến sĩ Công an TPHCM được học cách bơi an toàn tại trung tâm

Khi công an vào cuộc

Nằm trong dòng chảy các chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương, KH 4783/KH-CATP-PC07 được CATP xây dựng dựa trên hệ thống văn bản: Từ Chương trình bơi an toàn PC đuối nước trẻ em giai đoạn 2021-2030 của UBNDTP, KH 26/KH-BCA-C07 của Bộ CA đến KH 1165/KH-CATP của CATP. Sự kế thừa này cho thấy đây là một mắt xích trong chiến lược PC đuối nước có hệ thống, được triển khai bài bản qua nhiều năm.

Kế hoạch nằm ở cấu trúc 2 tầng đối tượng: lớp 1 dành cho 150 CBCS đến từ các đơn vị nghiệp vụ, yêu cầu phải biết bơi cơ bản; lớp 2 dành cho 100 con em của CBCS từ 8 tuổi trở lên đã biết bơi. Việc phân chia này thể hiện tư duy chiến lược: Đào tạo đội ngũ nòng cốt để nhân rộng kiến thức đồng thời chăm lo cho chính thân nhân của lực lượng, tạo hiệu ứng lan tỏa trong nội bộ và ra cộng đồng. Không chỉ vậy, việc đưa con em CBCS vào chương trình còn là một cách để các chiến sĩ yên tâm công tác, bởi họ biết rằng những người thân yêu nhất của mình đang được trang bị kỹ năng sinh tồn quan trọng.

Chương trình huấn luyện gồm 7 phần, bao quát toàn bộ quy trình từ phòng ngừa đến ứng phó. Học viên (HV) được học các kiểu bơi ứng dụng (bơi ếch, bơi sải), kỹ thuật đứng nổi, cách xử lý tình huống khi bơi. Đặc biệt, phần kỹ năng cứu người cả khi có và không có phương tiện cứu hộ rất được chú trọng cùng với cách xử lý sự cố đối với người tham gia cứu hộ và sơ cấp cứu nạn nhân.

Cấu trúc này phù hợp với đặc thù công việc của lực lượng CA, những người thường xuyên phải đối mặt với các tình huống khẩn cấp. Mỗi CBCS được trang bị kỹ năng này không chỉ có thể tự bảo vệ mình mà còn có khả năng cứu người trong các tình huống thiên tai, lũ lụt.

Sự phối hợp đa ngành và bài toán an toàn

Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (CSPCCC&CNCH) giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các phòng chức năng như Tham mưu, Tổ chức cán bộ, Công tác chính trị cùng sự tham gia của Bệnh viện CATP với việc bố trí 1 cán bộ y tế trực trong suốt quá trình huấn luyện, bảo đảm an toàn tối đa cho các HV. Phòng Công tác chính trị phối hợp với các cơ quan truyền thông để nhân rộng hiệu ứng của chương trình, biến một hoạt động nội bộ thành thông điệp cộng đồng mạnh mẽ. Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu "bảo đảm tuyệt đối an toàn cho HV". Theo đó, phòng sẽ cử 6 CBCS đã qua đào tạo nghiệp vụ bơi CNCH tham gia tổ hướng dẫn và thường xuyên túc trực tại hồ bơi.

Con em cán bộ, chiến sĩ Công an TPHCM thực hành bơi tại trung tâm

Mặc dù kế hoạch có nhiều điểm tiến bộ, thực tế cho thấy công tác PC đuối nước vẫn đối mặt với không ít thách thức. Cả nước mới có hơn 33% HS biết bơi và chỉ 11,64% trường có bể bơi, trong khi số giáo viên có thể dạy bơi còn rất hạn chế. Thêm vào đó, các vụ đuối nước thường xảy ra tại ao, hồ, sông, suối gần khu dân cư, trong khi chương trình huấn luyện diễn ra trong môi trường hồ bơi. Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu các kỹ năng được học trong môi trường kiểm soát có đủ để ứng phó với dòng nước xiết, địa hình phức tạp ngoài tự nhiên? Theo các chuyên gia, để đạt hiệu quả cao cần có các buổi thực hành trong môi trường nước tự nhiên (có kiểm soát) để HV làm quen với những yếu tố bất ngờ.

Kế hoạch tổ chức lớp huấn luyện PC tai nạn đuối nước cho CBCS CATP năm 2026 là bước đi cụ thể, thiết thực trong chuỗi nỗ lực phòng ngừa đuối nước. Không chỉ dừng lại ở việc trang bị kỹ năng cho 250 HV, kế hoạch còn tạo ra mô hình có thể nhân rộng: Đào tạo người dạy, người cứu hộ và đào tạo cho cả thế hệ tiếp theo của lực lượng CA.

Mặc dù vậy, đây chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh lớn. Để giải quyết tận gốc vấn nạn đuối nước cần có sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội: Từ đầu tư cơ sở vật chất trường học, đào tạo giáo viên dạy bơi đến thay đổi nhận thức của người dân về an toàn nước. Mục tiêu đến năm 2030, 70% HS được dạy kiến thức và thực hành kỹ năng PC đuối nước vẫn là chặng đường dài, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm của tất cả các bên.

Đuối nước có thể xảy ra bất cứ lúc nào, không chỉ ở sông, hồ mà còn tại các bể bơi, kênh mương. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng PC đuối nước cho mọi đối tượng, đặc biệt là lực lượng CA - những người luôn ở tuyến đầu ứng phó với các tình huống khẩn cấp, là nhiệm vụ chiến lược, góp phần bảo vệ sự an toàn và hạnh phúc của mỗi gia đình, cộng đồng.

Thượng tá Nguyễn Chí Thành - Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Phó trưởng Phòng CSPCCC&CNCH - cho biết, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn đuối nước, trong đó phổ biến là do sự chủ quan, thiếu giám sát trong lúc vui chơi tại các khu vực nguy hiểm như biển, ao, hồ, sông suối, kênh rạch và nguyên nhân quan trọng nhất là không biết bơi hoặc đã biết bơi nhưng chưa được trang bị các kỹ năng xử lý tình huống lúc gặp sự cố khi bơi và tai nạn dưới nước...