VNVC đã có vắc xin tay chân miệng, tiêm ngay tại gần 300 trung tâm trên toàn quốc

PGS.TS.BS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), đánh giá việc đưa vắc xin EV71 vào sử dụng mở ra một giai đoạn mới trong phòng chống tay chân miệng tại Việt Nam. Sau nhiều năm chủ yếu dựa vào kiểm soát lây nhiễm, giám sát dịch và điều trị khi trẻ mắc bệnh, y tế dự phòng nay có thêm công cụ tạo miễn dịch chủ động trước EV71, tác nhân liên quan nhiều trường hợp bệnh nặng, qua đó tăng khả năng bảo vệ trẻ từ sớm và giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình, cộng đồng và hệ thống y tế.

Sáng 25/9/2026, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cùng Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) chính thức ra mắt và triển khai tiêm vắc xin phòng tay chân miệng, Việt Nam cũng là quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á tiếp cận vắc xin này. Ảnh: Nhân Lê

BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, bác sĩ Việt Nam tham gia biên soạn phác đồ điều trị bệnh tay chân miệng cho Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết đã mong chờ vắc xin từ lâu.

“Nhiều năm qua, rất nhiều phụ huynh hỏi tôi khi nào mới có vắc xin tay chân miệng. Mỗi mùa bệnh, phụ huynh lo, bác sĩ cũng áp lực vì có những trẻ ban đầu vẫn tỉnh táo, vẫn chơi nhưng chỉ sau vài giờ đã có thể chuyển nặng. Để cứu một trẻ bệnh nặng cần rất nhiều nhân sự, thuốc men, thiết bị hồi sức theo dõi liên tục. Trong các đợt dịch lớn, số trẻ nhập viện tăng nhanh còn tạo áp lực đáng kể lên các bệnh viện và hệ thống hồi sức nhi. Đây là gánh nặng đã kéo dài nhiều năm. Vì vậy, khi Việt Nam có vắc xin phòng EV71 cho trẻ, tôi rất mừng”, bác sĩ Khanh chia sẻ.

Bé trai 3 tuổi, ở An Giang mắc tay chân miệng độ 3, phải thở máy tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố sau 2 ngày sốt, loét miệng, mụn nước mọc ở tay chân. Ảnh: Bệnh viện Nhi đồng Thành phố

Vắc xin phòng bệnh được phụ huynh mong ngóng hàng đầu

Ngay trong ngày đầu Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã đưa trẻ đến khám sàng lọc và tiêm chủng. Hàng chục nghìn lượt đăng ký đặt trước được ghi nhận tại gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc. Đáng chú ý, trẻ dưới 3 tuổi - nhóm có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng cao chiếm khoảng 70% số trẻ đăng ký và được tiêm trong ngày, cho thấy nhu cầu bảo vệ trẻ từ sớm trước EV71 là rất lớn.

Chị Trần Thị Nga, phường Bình Đông, TP.HCM đưa con gái là bé Nguyễn Trần Thiên Ý, 6 tháng tuổi đến VNVC Quận 8 tiêm vắc xin phòng tay chân miệng. Ảnh: Trung Thái

Tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt (56 tuổi, phường Phúc Lợi) đưa cháu gái Thảo Tiên (24 tháng tuổi) đến VNVC tiêm vắc xin ngay trong ngày đầu triển khai. Dù bố mẹ Tiên đang bận đi công tác nhưng ngay khi biết vắc xin tay chân miệng đã có tại VNVC, gia đình đã thu xếp để bé được tiêm sớm.

“Chị của Tiên từng mắc tay chân miệng, sốt và loét miệng không ăn uống được. Những ngày con bệnh, cả gia đình nhiều đêm thấp thỏm vì lo bệnh diễn tiến nặng vì lúc đó chưa có vắc xin để phòng bệnh. Vì vậy, khi biết nay VNVC đã có vắc xin và Tiên đang đúng độ tuổi được tiêm, bố mẹ cháu rất mừng, dặn tôi đưa cháu đi tiêm ngay để được bảo vệ sớm”, bà Nguyệt chia sẻ.

Bà Minh Nguyệt (56 tuổi, phường Phúc Lợi, Hà Nội) đưa cháu gái tiêm vắc xin tay chân miệng sáng 25/9. Ảnh: Anh Tuấn

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Hàng chục năm qua, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin được xem như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.

Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tuỳ theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 - tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.

Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) để “giành quyền” đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.

Song song với việc chuẩn bị nguồn cung, VNVC đã đào tạo đội ngũ, cập nhật hướng dẫn chuyên môn, tổ chức các buổi hội thảo trong nước và quốc tế để trao đổi kinh nghiệm, đồng thời chuẩn bị hệ thống tiếp nhận, bảo quản và vận chuyển vắc xin ở 2-8°C trong dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP. Với gần 300 trung tâm trên toàn quốc, hơn 12.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế cùng kinh nghiệm triển khai nhiều vắc xin mới, VNVC sẵn sàng tổ chức tiêm đồng bộ trên toàn hệ thống, giúp trẻ ở nhiều địa phương được tiếp cận vắc xin sớm, an toàn và thuận tiện.

“Chúng tôi mong các gia đình có con nhỏ sẽ nhanh chóng ưu tiên đưa trẻ đến tiêm vắc xin tay chân miệng để chúng ta sẽ không còn phải hồi hộp chứng kiến những đợt bùng phát dịch hoặc đỉnh dịch rất khốc liệt như những năm trước đây”, BS Chính nhấn mạnh.