(CATP) Chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) quốc gia mang tên "AI for All" (AI cho mọi người) được xây dựng trên các trụ cột chính: củng cố niềm tin đối với AI, mở rộng cơ hội kinh tế và thiết lập chủ quyền của Canada trong kỷ nguyên AI vừa được Thủ tướng Mark Carney công bố, đánh dấu bước điều chỉnh về chính sách của quốc gia Bắc Mỹ này sau những mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, việc làm, đổi mới sáng tạo. Theo đó, AI đã trở thành vấn đề liên quan trực tiếp tới năng lực cạnh tranh, an ninh dữ liệu, chủ quyền quốc gia trong thế kỷ XXI khi ngày càng tác động đến cuộc sống của người dân và hoạt động của doanh nghiệp (DN). Qua đó, Canada có thể tăng cường ứng dụng AI trên diện rộng đồng thời kiểm soát tốt hơn những rủi ro liên quan đến dữ liệu, hạ tầng điện toán, an ninh mạng...
Là một trong những trung tâm nghiên cứu AI hàng đầu thế giới, nhưng thực tế cho thấy tỉ lệ DN Canada ứng dụng AI hiện vẫn ở mức tương đối thấp, vì thế chính phủ nước này đặt mục tiêu nâng số lượng DN sử dụng AI từ khoảng 12% hiện nay lên 60% vào năm 2034, với kỳ vọng giúp tạo thêm 250.000 việc làm vào năm 2031. Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược trên, Chính phủ Canada dự kiến triển khai hàng loạt chương trình hỗ trợ các DN tiếp cận công cụ AI, trong đó có quỹ công nghệ trị giá 500 triệu CAD để giúp các DN - nhất là DN nhỏ và vừa - đưa AI vào các hoạt động sản xuất - kinh doanh, tiến tới chuyển thành năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong bài toán chủ quyền công nghệ thông qua chiến lược "AI for All", lần đầu tiên Canada đặt AI trong khuôn khổ này do chính phủ kiểm soát, với khả năng bảo vệ các lĩnh vực trọng yếu: y tế, tài chính, năng lượng, an ninh quốc gia..., dù thực tế cho thấy Canada vẫn đang phụ thuộc đáng kể vào các nền tảng AI, dữ liệu và dịch vụ điện toán do các tập đoàn công nghệ toàn cầu cung cấp... Trước mắt, "AI for All" không chỉ hướng tới các công ty công nghệ mà còn nhắm đến người lao động cùng những ngành kinh tế truyền thống để có thể ứng dụng ở phạm vi rộng hơn.
Ảnh: Hindustan Times
Nỗ lực định vị mình như đối tác tin cậy trong hệ sinh thái AI toàn cầu, Chính phủ Canada sẽ kết hợp năng lực trong nước với hợp tác quốc tế, đặc biệt liên quan đến các lĩnh vực như bảo vệ dữ liệu, nghiên cứu, phát triển hạ tầng điện toán. Theo các chuyên gia trong nước, vấn đề đặt ra là cần xác định đúng những đòn bẩy quan trọng đồng thời tập trung nguồn lực vào lĩnh vực ưu tiên này để đầu tư nhằm tạo ra năng lực dẫn đầu và giữa bối cảnh cuộc đua công nghệ toàn cầu ngày càng khốc liệt, "AI for All" cũng phản ánh cách Chính phủ Canada đánh giá AI cũng quan trọng như an ninh năng lượng, quốc phòng...
Cùng với Ấn Độ, Canada đang phối hợp định hình lại trật tự AI mới, xác định đối tác tiềm năng để định hình hướng tiếp cận riêng và những thỏa thuận hợp tác được ký kết thời gian qua đã cho thấy quyết tâm của hai quốc gia trong việc thúc đẩy mô hình quản trị AI đa cực, cân bằng hơn, cùng với năng lượng, khoáng sản, giáo dục, y tế và đổi mới sáng tạo.
Hai nước sở hữu những lợi thế mang tính bổ trợ: Canada là một trong những quốc gia có nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng dồi dào và năng lực cung cấp năng lượng ổn định - những yếu tố mang ý nghĩa chiến lược với việc phát triển phần cứng AI trong sản xuất chíp đến vận hành những trung tâm dữ liệu quy mô lớn; còn Ấn Độ với dân số đứng đầu thế giới, mỗi năm đào tạo hàng triệu sinh viên các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học (STEM) sẽ tạo nền tảng thuận lợi cho việc triển khai AI trong nhiều lĩnh vực... Mặc dù vậy, quan hệ đối tác AI giữa Canada - Ấn Độ vẫn đối mặt với trở ngại lớn về sự khác biệt liên quan đến mức độ hoàn thiện của khung thể chế và chính sách AI.
Thủ tướng Canada Mark Carney và người đồng cấp Ấn Độ Narendra Modi trong cuộc gặp song phương ở thủ đô New Delhi đầu tháng 3/2026. Hai nước sẽ hợp tác về nhiều lĩnh vực, trong đó có trí tuệ nhân tạo.