(CAO) Hôm 1/5, Reuters dẫn tuyên bố của chính quyền Iran cho biết họ sẽ đáp trả bằng "các cuộc tấn công kéo dài" vào các vị trí của Mỹ nếu Washington nối lại các cuộc tấn công, đồng thời tái khẳng định chủ quyền đối với eo biển Hormuz.
Hai tháng sau khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu, tuyến đường biển quan trọng này vẫn bị đóng cửa, làm tắc nghẽn 20% nguồn cung dầu khí của thế giới. Điều đó đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt và làm gia tăng lo ngại về nguy cơ suy thoái kinh tế.
Những nỗ lực giải quyết xung đột đã rơi vào bế tắc khi Iran vẫn phong tỏa eo biển để đáp trả việc Mỹ phong tỏa xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ nhận được một báo cáo vào ngày 30/4 (giờ địa phương) về kế hoạch cho một loạt các cuộc tấn công quân sự mới nhằm buộc Iran phải đàm phán chấm dứt xung đột, theo nguồn tin từ một quan chức Mỹ nói với Reuters.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - Esmaeil Baghaei cho biết vào tối 30/4 rằng không hợp lý khi kỳ vọng kết quả nhanh chóng từ các cuộc đàm phán của Mỹ.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời ông Baghaei tuyên bố: "Theo tôi, việc kỳ vọng đạt được kết quả trong thời gian ngắn, bất kể ai là người trung gian, là không thực tế lắm".
Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin rằng hoạt động phòng không đã được nghe thấy ở một số khu vực của thủ đô Tehran vào cuối ngày 30/4 và hãng thông tấn Tasnim cho biết hệ thống phòng không đang đối phó với các máy bay không người lái kích thước nhỏ và các phương tiện bay giám sát không người lái.
Một người đàn ông cầm cờ trong một cuộc biểu tình ở Tehran ngày 30/4 ủng hộ chính phủ Iran giữa xung đột với Mỹ - Ảnh: Reuters
Hôm 30/4, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tuyên bố đã cấm công dân của mình đến Iran, Li-băng và Iraq, đồng thời kêu gọi những người hiện đang ở các quốc gia này rời đi ngay lập tức và trở về nước, viện dẫn những diễn biến trong khu vực.
Tromg khi đó ông Trump nhắc lại với các phóng viên hôm 30/4 rằng Iran sẽ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và giá xăng - một mối quan tâm chính của đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sẽ "giảm mạnh" ngay khi chiến tranh kết thúc.
Một quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ vào Iran, dù hạn chế, cũng sẽ dẫn đến "các cuộc tấn công kéo dài và đau đớn" vào các vị trí khu vực của Mỹ, trong khi Tư lệnh Lực lượng Không quân Vũ trụ Majid Mousavi được truyền thông Iran dẫn tuyên bố cảnh báo Mỹ: "Chúng tôi đã thấy những gì xảy ra với các căn cứ khu vực của các ông, điều tương tự sẽ xảy ra với các tàu chiến của các ông".
Lãnh tụ tối cao Iran - Ayatollah Mojtaba Khamenei nói trong một thông điệp bằng văn bản gửi người dân Iran đã nhấn mạnh rằng Tehran sẽ loại bỏ "sự lạm dụng đường thủy của kẻ thù" dưới sự quản lý mới đối với eo biển Hormuz, cho thấy Tehran dự định duy trì quyền kiểm soát của mình đối với eo biển này. "Những người nước ngoài đến từ cách xa hàng nghìn km... không có chỗ ở đó ngoại trừ dưới đáy biển" – lãnh tụ Ayatollah Mojtaba Khamenei tuyên bố.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo rằng nếu sự gián đoạn do việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài đến giữa năm, tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm, lạm phát sẽ tăng và hàng chục triệu người nữa sẽ bị đẩy vào cảnh nghèo đói và nạn đói cùng cực. Ông nói với các phóng viên ở New York: "Càng kéo dài việc tắc nghẽn huyết mạch quan trọng này, càng khó để khắc phục thiệt hại".
Ông Trump trong khi đó phải đối mặt với thời hạn chính thức của Mỹ vào ngày 1/5 để chấm dứt chiến tranh hoặc thuyết phục Quốc hội gia hạn chiến tranh theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973.
Thời hạn này dường như sẽ trôi qua mà không làm thay đổi diễn biến của cuộc xung đột sau khi một quan chức cấp cao của chính quyền cho biết vào cuối ngày 30/4 rằng, theo mục đích của đạo luật, các hành động thù địch đã chấm dứt do thỏa thuận ngừng bắn tháng 4 giữa Tehran và Washington.
Ngoài việc phong tỏa gần như tất cả các tuyến vận chuyển trừ tàu của chính mình qua eo biển trong suốt cuộc chiến, Iran đã phóng máy bay không người lái và tên lửa vào Israel và các căn cứ, cơ sở hạ tầng và các công ty liên kết với Mỹ ở các quốc gia vùng Vịnh.
Axios cho biết một kế hoạch khác sẽ được chia sẻ với ông Trump liên quan đến việc sử dụng lực lượng mặt đất để chiếm một phần eo biển nhằm mở lại cho hoạt động vận chuyển thương mại. Các quan chức cho biết ông Trump cũng đang cân nhắc việc gia hạn lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran hoặc tuyên bố chiến thắng đơn phương.