Bài 1: Đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, cạnh tranh hiệu quả

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng khẳng định: "Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay". Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu cấp bách của thời đại, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cần khơi dậy tinh thần đoàn kết, đổi mới sáng tạo, khai thác triệt để nguồn lực và tiềm năng của dân tộc để đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên của sự vươn mình mạnh mẽ.

Trong bài phát biểu khai mạc Đại hội XIV của Đảng, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: Đảng ta trong "sóng to gió lớn", thậm chí là "bão táp", đã "vững lái con thuyền giữa sóng to gió lớn". Thật vinh dự và tự hào khi con thuyền Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với những người chèo lái tài năng và bản lĩnh, góp phần tạo dấu ấn nhiệm kỳ Đại hội XIII: Năng lực, bản lĩnh, kiên định, vững vàng.

Tôi muốn viết đôi điều về một trong những người chèo lái đó: Thủ tướng Phạm Minh Chính - người thủ trưởng, người bạn, người đồng chí, đồng nghiệp mà tôi có nhiều năm gắn bó - người trợ thủ đắc lực của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, của Tổng Bí thư Tô Lâm và là người đã cùng "các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa XIII đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, không tái cử" được Đại hội trân trọng cảm ơn và đánh giá cao những đóng góp, cống hiến to lớn của mình.

Một số công trình mang đậm dấu ấn của Thủ tướng Phạm Minh Chính lúc giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh

Những ai đã đến Quảng Ninh những năm 2010 đều nhận thấy mặc dù có nhiều tiềm năng, "thiên thời, địa lợi" nhưng Quảng Ninh vẫn là một tỉnh phát triển trung bình của cả nước.

Quảng Ninh thực sự phát triển từ cuối năm 2011 gắn liền với Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh - Phạm Minh Chính. Gần 5 năm gắn bó với Quảng Ninh (từ tháng 8/2011 đến tháng 02/2015), Bí thư Tỉnh uỷ Phạm Minh Chính đã để lại những dấu ấn gắn liền với sự phát triển vượt bậc của địa phương: Từ một tỉnh có xuất phát điểm thấp, bằng những bước phi chiến mã trong phát triển kinh tế, du lịch, Quảng Ninh đã "lột xác" từ nâu sang xanh, vươn lên tốp các tỉnh phát triển năng động nhất cả nước, trở thành điểm đến lý tưởng, là nơi đáng sống, đáng đến để đầu tư và phát triển kinh doanh, gắn bó lâu dài.

Từ một tỉnh có xuất phát điểm thấp, Quảng Ninh đã có tỷ lệ đô thị hóa đạt 66,56%, là một trong 5 địa phương có tỷ lệ đô thị hóa tốp đầu cả nước. Tỉnh sở hữu kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại với chuỗi cao tốc dài gần 200km, sân bay tư nhân đầu tiên, cảng tàu chuyên biệt đầu tiên ở Việt Nam có vai trò đặc biệt trong thúc đẩy liên kết vùng và hợp tác quốc tế. Điều ấn tượng nữa là nguồn vốn để đầu tư cho các công trình lại chủ yếu từ tư nhân, là kinh nghiệm, nền tảng để Quốc hội ban hành Luật đầu tư theo phương thức đối tác công – tư vào năm 2020. Sau đó trong bảy năm liên tục, từ năm 2016 đến 2022, Quảng Ninh đạt tốc độ tăng trưởng GRDP trên hai con số, tốc độ đô thị hóa đứng ở tốp đầu cả nước chỉ sau các thành phố trực thuộc Trung ương.

Sự tham gia đầu tư của các nhà đầu tư lớn như các Tập đoàn Sun Group, Vingroup... đã góp phần thay đổi bộ mặt của tỉnh với hàng loạt các công trình động lực ở nhiều lĩnh vực. Một trong những nhà đầu tư chiến lược tại Quảng Ninh là Tập đoàn Sun Group đã song hành với tỉnh, đầu tư hạ tầng đồng bộ, phát triển cả 3 đường "không-thủy-bộ" với các công trình điển hình, gồm: Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn (sân bay tư nhân đầu tiên trong cả nước); Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long (cảng tàu khách chuyên biệt đầu tiên của Việt Nam); tuyến cao tốc Hạ Long - Vân Đồn và cả những công trình quan trọng khác đã được triển khai như cao tốc Vân Đồn – Móng Cái. Theo thống kê của tỉnh, từ năm 2014-2018, tổng vốn đầu tư PPP tại Quảng Ninh đạt gần 45.000 tỷ đồng với 44 dự án. Trong đó, vốn nhà nước tham gia khoảng 4.600 tỷ đồng, chiếm gần 10%. Như vậy, cứ 1 đồng ngân sách bỏ ra, Quảng Ninh huy động được gần 10 đồng từ khối tư nhân tham gia đầu tư phát triển đồng bộ hạ tầng cơ sở của tỉnh.

Sự phát triển của Quảng Ninh gắn liền với vai trò của Bí thư Tỉnh uỷ Phạm Minh Chính. Chính vì vậy chỉ một thời gian ngắn về công tác tại Ban Tổ chức Trung ương, Đảng và Nhà nước đã tín nhiệm cử Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính làm Thủ tướng Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam. Đây là một điều đặc biệt ở nước ta vì theo thông lệ thường chức danh quan trọng như Thủ tướng Chính phủ chỉ dành cho những cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước đã trải qua chức vụ Phó Thủ tướng Chính phủ.

Những năm công tác ở Quảng Ninh, Bí thư Tỉnh uỷ Phạm Minh Chính đã báo cáo Trung ương nhiều mô hình cải cách hành chính và ông đã thực hiện có hiệu quả ở Quảng Ninh như nhất thể hóa chức danh lãnh đạo ở cơ sở, tinh gọn bộ máy, sắp xếp tinh gọn bộ máy các đoàn thể xã hội... Và thật may mắn những cải cách bộ máy của ông ở Quảng Ninh đã hội tụ với những cải cách của Đại tướng Tô Lâm trong ngành Công an để ra đời sự "sắp xếp lại giang sơn đất nước" tầm quốc gia dưới sự chỉ đạo và lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Là người đứng đầu Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính luôn quan tâm đến tăng cường quản trị quốc gia và quản trị địa phương. Quản trị quốc gia có thể hiểu là cách thức tổ chức quyền lực chính trị, hành chính, xã hội nhằm quản trị xã hội, quản trị sự phát triển xã hội bảo đảm lợi ích công và vì mục tiêu phát triển quốc gia. Quản trị quốc gia giải quyết hiệu quả mối quan hệ giữa nhà nước, thị trường và xã hội, quan hệ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân thông qua việc xác định vai trò của Nhà nước, thị trường và xã hội phù hợp với yêu cầu phát triển. Đó không chỉ là quá trình một chiều, mà còn là sự tương tác nhằm tìm ra những giải pháp tối ưu cho phát triển.

Ở Việt Nam, quản trị quốc gia gắn liền với sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quản lý của Nhà nước. Các chuyên gia nghiên cứu về Chính trị thế giới và trong nước đã nhận xét rất đúng rằng, Quản trị quốc gia Việt Nam hiện nay đã vận hành tốt và tạo cho đất nước phát triển, tăng tốc là do mối quan hệ giữa Đảng - Quốc hội - Chính phủ, giữa trung ương - địa phương nói chung, mối quan hệ giữa người lãnh đạo cao nhất của Đảng là Tổng Bí thư Tô Lâm và người đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng Phạm Minh Chính nói riêng đã được vận hành tốt. Các ý tưởng, quyết định của Đảng, của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trước đây và Tổng Bí thư Tô Lâm hiện nay đều được Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các bộ, ngành, địa phương triển khai nhanh chóng, điển hình là cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi; thì chỉ bàn làm, không bàn lùi".

Sau sắp xếp tinh gọn bộ máy, Chính phủ đã giảm 5 bộ, 3 cơ quan ngang bộ (còn 17 bộ, cơ quan ngang bộ, 5 cơ quan thuộc Chính phủ); giảm toàn bộ 30 tổng cục, 4.118 cục, vụ, chi cục và tương đương, 240 đơn vị sự nghiệp thuộc bộ; hoàn thành tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Qua sắp xếp bộ máy, đã tinh giản 145.000 biên chế, tiết kiệm chi thường xuyên 39.000 tỷ đồng mỗi năm để đầu tư cho an sinh xã hội.

Sau triển khai chính quyền 3 cấp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã cùng Chính phủ ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP, ngày 3/10/2025 của Chính phủ về giải pháp thực hiện hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp theo Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Chính phủ đã ban hành 28 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp và các Bộ rà soát 5.076 văn bản quy phạm pháp luật, gồm: 199 Luật, 52 Pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 35 Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 306 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 892 Nghị định; 3.353 Thông tư và 239 văn bản khác. Kết quả có tổng số 6.738 nhiệm vụ, thẩm quyền của các Bộ, cơ quan ngang Bộ được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý ngành, lĩnh vực được rà soát. Trong đó, có tổng số 2.718 nhiệm vụ, thẩm quyền để xác định phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền, gồm 1.470 nhiệm vụ, thẩm quyền được các Bộ, cơ quan ngang Bộ rà soát, đề xuất phân cấp, phân quyền; 1.248 nhiệm vụ, thẩm quyền được xác định để phân định thẩm quyền.

(Còn tiếp...)