Thắp lên niềm hy vọng cho gia đình các liệt sĩ
Sáng 12/11, Công an TPHCM triển khai đợt 2 thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân Liệt sĩ (TNLS) chưa xác định được danh tính trên địa bàn Thành phố năm 2026. Lễ triển khai được tổ chức với sự tham dự của đại diện Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (QLHC về TTXH) - Bộ Công an, Ban Giám đốc Công an TPHCM, Ban Chỉ đạo 515 Thành phố, đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan cùng các gia đình TNLS. Chương trình được kết nối đến 168 điểm cầu phường, xã, đặc khu trên địa bàn Thành phố.
Theo kế hoạch, từ ngày 12 đến hết ngày 17/11/2026, Công an TPHCM chủ trì, phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với 6.927 TNLS tại 3 địa điểm, gồm: Trạm số 1 (khu vực Bình Dương cũ): Hội trường UBND P.Thủ Dầu Một, số 01 Quang Trung, P.Thủ Dầu Một, TPHCM; Trạm số 2 (khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ): Hội trường UBND P.Bà Rịa, đường Lê Duẩn, P.Bà Rịa, TPHCM; Trạm số 3 (khu vực TPHCM cũ): Hội trường UBND P.Phú Nhuận, số 159 Nguyễn Văn Trỗi, P.Phú Nhuận, TPHCM.
Ngoài 3 địa điểm thu mẫu tập trung, Công an TPHCM bố trí thêm 3 tổ công tác lưu động trực tiếp đến tận nhà để thu nhận mẫu đối với những thân nhân có hoàn cảnh khó khăn, tuổi cao, sức yếu, không thể đến điểm thu mẫu. Các mẫu sinh phẩm sau khi thu nhận sẽ phục vụ xây dựng dữ liệu ADN TNLS, góp phần thực hiện đối sánh với mẫu ADN từ hài cốt Liệt sĩ (HCLS) chưa xác định được danh tính.
Đại tá Trần Hồng Minh phát biểu tại buổi lễ
Có mặt tại trụ sở UBND P.Phú Nhuận từ rất sớm, bà Võ Ngọc Điệp (76 tuổi, ngụ P.Bến Thành) mang theo hy vọng tìm được người cậu ruột là Liệt sĩ Nguyễn Văn Đảo, hy sinh năm 1965 tại khu vực Bến Cát, tỉnh Bình Dương trước đây. Theo lời bà Điệp, trước khi hy sinh, ông Đảo tham gia lực lượng du kích tại địa phương. Những gì gia đình biết được là ông hy sinh trong một trận chiến gần khu vực chợ. Tuy nhiên, do thời gian đã quá lâu, những thông tin về địa điểm và hoàn cảnh hy sinh không còn đầy đủ nên dù đã nhiều lần đi tìm nhưng đều không có kết quả. Không tìm được hài cốt người thân, cuối cùng gia đình chỉ có thể lấy một ít đất tại nơi ông Đảo hy sinh mang về để tưởng niệm. Một nắm đất thay cho hài cốt người thân như một phần ký ức được gìn giữ qua nhiều thập kỷ. Đó cũng là nỗi day dứt chưa thể nguôi ngoai đối với gia đình bà Điệp. "Tôi rất kỳ vọng lần lấy mẫu xét nghiệm ADN này có thể giúp gia đình tìm được cậu ruột đang nằm ở đâu sau hơn 60 năm chờ đợi", bà Điệp kỳ vọng.
Cũng mang theo nỗi mong ngóng kéo dài hơn nửa thế kỷ, ông Phan Hữu Châu (80 tuổi, ngụ P.Cầu Ông Lãnh) vẫn chưa thôi tìm kiếm người em trai là Liệt sĩ Phan Hữu Giang, hy sinh tại chiến trường Quế Sơn, Quảng Nam - Đà Nẵng vào năm 1968. Suốt hàng chục năm qua, gia đình ông Châu nhiều lần đi tìm kiếm HCLS Phan Hữu Giang nhưng chưa có kết quả. Từ việc dò hỏi thông tin, nhờ người quen hỗ trợ đến tìm đến nhà ngoại cảm, gia đình đều đã thử với hy vọng có thêm manh mối. Biết đến chương trình thu nhận mẫu sinh phẩm ADN qua báo chí và được CAP.Cầu Ông Lãnh chủ động liên hệ, hướng dẫn gia đình thực hiện các thủ tục cần thiết, dù sức khỏe không tốt, ông vẫn nhờ người thân mang giấy tờ đến cơ quan Công an để kê khai thông tin và khấp khởi hy vọng tìm được người em trai của mình.
Đại tá Trần Hồng Minh tặng quà cho thân nhân gia đình các Liệt sĩ
Cùng chung niềm hy vọng, hai chị em bà Trần Thị Hạc (68 tuổi) và bà Trần Thị Kim Thoa (63 tuổi, cùng ngụ P.Tân Bình) mong sẽ tìm được thông tin về người anh trai là Liệt sĩ Trần Quốc Hưng, hy sinh tại chiến trường miền Đông Nam Bộ năm 1970. Từ đó đến nay, nỗi mong chờ tìm được hài cốt người thân luôn đeo đẳng các thành viên trong gia đình. Bà Hạc cho biết việc ứng dụng khoa học để xác định danh tính HCLS là điều vô cùng ý nghĩa, đáp ứng niềm khao khát bấy lâu của những gia đình có người thân hy sinh trong chiến tranh. "Cô rất hy vọng lần này sẽ tìm được anh trai mình. Gia đình đã đi tìm nhiều nơi quá rồi, nhưng không biết có được không. Có lẽ đây là hy vọng cuối cùng", bà Hạc nghẹn ngào.
Những câu chuyện của bà Điệp, ông Châu hay hai chị em bà Hạc, bà Thoa chỉ là một phần trong biết bao nỗi niềm của các gia đình Liệt sĩ chưa tìm được hài cốt người thân. Mỗi gia đình một hoàn cảnh, mỗi Liệt sĩ hy sinh ở một chiến trường, nhưng tất cả đều chung một khát vọng tìm lại người thân đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mỗi phần mộ liệt sĩ chưa có tên là một món nợ ân tình!
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Đại tá Trần Hồng Minh - Phó Giám đốc Công an TPHCM, bày tỏ sự xúc động khi cùng các đại biểu và TNLS tham dự một hoạt động có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện truyền thống, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc. Theo đó, để có được độc lập, tự do, hòa bình và sự phát triển của Thành phố hôm nay, biết bao thế hệ cha anh đã anh dũng chiến đấu, hy sinh. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn nhiều Liệt sĩ chưa xác định được danh tính; nhiều gia đình đã chờ đợi suốt hàng chục năm mà vẫn chưa biết người thân của mình đang yên nghỉ nơi đâu. "Mỗi phần mộ Liệt sĩ chưa có tên là một nỗi đau chưa nguôi của gia đình và cũng là trách nhiệm, là món nợ ân tình mà các thế hệ hôm nay phải dốc sức thực hiện", Đại tá Trần Hồng Minh nhấn mạnh.
Thân nhân Liệt sĩ tham gia lấy mẫu sinh phẩm phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính HCLS
Phó Giám đốc Công an TPHCM cho biết, việc triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của TNLS là hoạt động thiết thực hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS" của Ban Chỉ đạo quốc gia và Kế hoạch cao điểm của Bộ Công an. Việc ứng dụng công nghệ giám định ADN, kết hợp khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Đề án 06, được kỳ vọng sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình đối sánh, xác định danh tính HCLS, từng bước hiện thực hóa mong mỏi tìm lại tên tuổi, quê hương cho những người con đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ghi nhận những nỗ lực trong công tác chuẩn bị, Đại tá Trần Hồng Minh biểu dương tinh thần chủ động, trách nhiệm của CBCS Công an TPHCM, trực tiếp là Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH và Công an 168 phường, xã, đặc khu. Đồng thời đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an với Sở Nội vụ, các sở, ngành và chính quyền địa phương trong việc rà soát, chuẩn hóa thông tin, vận động TNLS tham gia lấy mẫu.
Để đợt thu nhận mẫu ADN đạt hiệu quả cao nhất, Đại tá Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị tập trung thực hiện nghiêm túc, đồng bộ những nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó đặc biệt chú trọng tính chính xác, an toàn và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các gia đình Liệt sĩ. Trước hết, lực lượng Công an TPHCM, nòng cốt là Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH và Công an cấp xã, phải phát huy vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Nội vụ, chính quyền địa phương, Cục Cảnh sát QLHC về TTXH và các đơn vị chuyên môn, bảo đảm việc thu nhận mẫu sinh phẩm đúng người, đúng đối tượng và đúng quy trình. Ưu tiên thu nhận mẫu ADN của TNLS theo dòng ngoại, phù hợp các nhóm đối tượng được hướng dẫn. Đặc biệt, việc thu mẫu phải được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, có sự đồng ý của thân nhân đối với việc tích hợp dữ liệu; mẫu sinh phẩm phải được bảo quản, bàn giao an toàn và thông tin cá nhân của các gia đình phải được bảo mật tuyệt đối. Thái độ phục vụ và tinh thần trách nhiệm của CBCS trực tiếp làm nhiệm vụ phải lấy sự thuận tiện của các gia đình TNLS làm thước đo.
Hai chị em bà Hạc và bà Thoa mong sớm tìm được phần mộ anh trai
Đại tá Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị bố trí, phân luồng hợp lý, hạn chế tối đa thời gian chờ đợi; tổ chức các tổ công tác cơ động đến tận nhà thu mẫu đối với những thân nhân tuổi cao, ốm đau, sức khỏe yếu hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại. Cùng với đó, lực lượng y tế địa phương cần được bố trí túc trực tại các điểm thu mẫu, sẵn sàng hỗ trợ và xử lý các tình huống đột xuất về sức khỏe, bảo đảm an toàn cho TNLS trong suốt quá trình thực hiện. Các đơn vị cần hướng dẫn thân nhân chuẩn bị thẻ căn cước gắn chíp, tổ chức đưa đón tập trung khi cần thiết, quyết tâm không để bỏ sót những thân nhân đã đăng ký tham gia lấy mẫu ADN. Đồng thời đề nghị Sở Nội vụ tiếp tục phối hợp rà soát, đối chiếu, chuẩn hóa thông tin Liệt sĩ và thân nhân, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống". Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH theo dõi sát tiến độ hằng ngày, chủ động tháo gỡ khó khăn, kịp thời kiến nghị Cục Cảnh sát QLHC về TTXH hỗ trợ thêm lực lượng, thời gian khi cần thiết; đồng thời tổng hợp kết quả, báo cáo UBND Thành phố sau khi kết thúc đợt thu nhận mẫu.
Đợt thu nhận mẫu ADN không chỉ là bước tiến trong ứng dụng khoa học, công nghệ phục vụ công tác xác định danh tính HCLS, mà còn là hành động cụ thể thể hiện trách nhiệm, sự biết ơn của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. "Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận là thêm một niềm hy vọng, thêm một cơ hội nối liền quá khứ với hiện tại, góp phần xoa dịu nỗi đau, sự chờ đợi của những gia đình đã nhiều năm mong mỏi tìm được thông tin về người thân", Đại tá Trần Hồng Minh nhấn mạnh.