Ngày 27/5, UBND TP.HCM tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đóng góp của doanh nghiệp về Dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt. Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được và Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chủ trì hội thảo.
Quang cảnh hội thảoDự thảo Luật được quán triệt 3 quan điểm lớn
Phát biểu mở đầu hội thảo, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết hội thảo nằm trong chuỗi chương trình lấy ý kiến đóng góp xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, một đạo luật có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển của TP.HCM giai đoạn tới. Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, đây là cơ hội lớn để thành phố tạo ra động lực phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM đã đề ra, phù hợp với chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư từ đầu năm. Việc tổ chức hội thảo lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp được đánh giá là rất có ý nghĩa, bởi vì doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề là lực lượng hết sức quan trọng, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của đất nước và của thành phố, đúng tinh thần các nghị quyết lớn của Trung ương về phát triển kinh tế tư nhân. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp kinh tế TP.HCM có chuyển biến tích cực trong thời gian gần đây.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu
Tuy nhiên, các cơ chế đặc thù hiện nay chủ yếu mang tính thời hạn, chưa tạo được niềm tin ổn định, lâu dài cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về phát triển TP.HCM và chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là cơ hội rất lớn để thành phố phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, tạo môi trường đầu tư ổn định, lâu dài, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, qua đó đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố và cả nước theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, quan điểm của lãnh đạo thành phố trong quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt là kế thừa tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù đã có, cũng như những nội dung phù hợp, hiệu quả từ Luật Thủ đô. Thứ hai là mạnh dạn đề xuất các cơ chế, chính sách mới, thậm chí vượt ra ngoài những giới hạn hiện hành, với điều kiện có cơ sở thực tiễn, có lập luận chặt chẽ, hợp lý và thuyết phục. “Chúng tôi mong muốn các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp mạnh dạn kiến nghị, đề xuất những vấn đề mới, những nội dung vượt trội để cùng nhau xây dựng một nền tảng thể chế đủ mạnh, đủ đột phá, bảo đảm cho TP.HCM phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế”, Chủ tịch Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
Tại hội thảo, Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh, mục tiêu xuyên suốt là hình thành một cơ chế thực sự vượt trội, khung pháp lý đồng bộ, mang tính “đột phá của đột phá”, phản ánh đúng tầm vóc, vị thế và sứ mệnh của TP.HCM, đúng theo chỉ đạo của Trung ương.
Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh thông tinQuá trình xây dựng dự thảo Luật được quán triệt ba quan điểm lớn. Thứ nhất, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, phù hợp với Hiến pháp và các cam kết quốc tế, bám sát Nghị quyết số 09 mới ban hành; kế thừa có chọn lọc các quy định của Luật Thủ đô và các nghị quyết đặc thù của TP.HCM, với tỷ lệ kế thừa khoảng 65–70%; đồng thời đề xuất các chính sách mới phù hợp với đặc thù của thành phố. Thứ hai, các cơ chế, chính sách phải có tính vượt trội, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh phát triển của đô thị đặc biệt và khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước. Thứ ba, thực hiện phân quyền tối đa, triệt để cho TP.HCM, gắn với tăng cường thực thi, nâng cao tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đi đôi với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Giám đốc Sở Tư pháp cho biết, dự thảo Luật được xây dựng theo bố cục gồm 9 chương: Những quy định chung; Tổ chức chính quyền, chế độ công vụ và ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự, an toàn đô thị; Phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; Liên kết phát triển vùng và bảo vệ môi trường; Giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình; Điều khoản thi hành.
Tính đến thời điểm hiện nay, dự thảo gồm 45 điều, với nội dung tập trung mạnh vào phân quyền, không ban hành nghị định hay thông tư hướng dẫn, mà giao thẩm quyền tối đa cho chính quyền địa phương. Theo đó, các thẩm quyền của Quốc hội được đề xuất giao cho Hội đồng nhân dân; thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ được giao cho UBND và Chủ tịch UBND TP.HCM, trên nguyên tắc chung là phân quyền triệt để, phù hợp với đặc thù quản trị đô thị đặc biệt.
Bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox)
Nhiều doanh nghiệp đề nghị dự thảo luật cần tăng cường tính minh bạch, tính dự báo, giảm thủ tục hành chính, bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, an toàn để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.
Các doanh nghiệp tham gia hội thảoÔng Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), cho biết việc dự thảo Luật bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) là bước tiến quan trọng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển các mô hình kinh doanh mới. Tuy nhiên, để cơ chế này phát huy hiệu quả thực chất, cần có cơ chế bảo vệ pháp lý rõ ràng đối với doanh nghiệp thực hiện đúng quy chế thử nghiệm đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Doanh nghiệp tham gia sandbox phải đầu tư lớn về công nghệ, hạ tầng và vận hành. Do đó, nếu chính sách thay đổi hoặc thiếu cơ chế chuyển tiếp phù hợp sẽ làm gia tăng rủi ro và giảm động lực đổi mới sáng tạo. Luật cần bổ sung cơ chế chuyển tiếp minh bạch, xác định rõ trách nhiệm pháp lý và có lộ trình hoàn thiện khung pháp lý đối với các mô hình đã được thực tiễn chứng minh hiệu quả. Đồng thời, cần có cơ chế bảo vệ cán bộ, cơ quan thực thi trong quá trình triển khai các mô hình thí điểm nhằm giảm tâm lý e ngại, sợ sai trong thực thi công vụ.
Ông Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex, cho rằng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt hiện tại nhìn nhận mô hình TOD (phát triển đô thị theo trục giao thông) chủ yếu gắn với đường sắt, đường sắt đô thị (Metro). Dự thảo luật cần xác định việc phát triển mô hình TOD là công cụ tổ chức lại không gian phát triển để tái thiết đô thị, tạo nguồn lực tài chính phát triển hạ tầng. Từ đó, Becamex đề xuất bổ sung quy định áp dụng mô hình TOD đối với các tuyến đường sắt quốc gia đi qua TP.HCM theo các cơ chế tương tự như với hệ thống đường sắt đô thị. Đồng thời, luật cần cho phép thu hồi đất, chuyển đổi công năng cơ sở sản xuất cũ, gây ô nhiễm, không phù hợp quy hoạch, chợ truyền thống xuống cấp, công trình, đất dôi dư... để phát triển TOD nhằm tối ưu hóa giá trị đất đai.
Một điểm quan trọng là quá trình tái thiết đô thị cần hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Cơ chế cho phép sử dụng quỹ đất hợp pháp sẵn có của nhà đầu tư để bố trí tái định cư, ổn định chỗ ở hoặc mặt bằng sản xuất, kinh doanh cho các tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng sẽ giúp giảm áp lực giải phóng mặt bằng, tạo đồng thuận xã hội và đẩy nhanh tiến độ dự án...
Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex Nguyễn Thế Duy phát biểuPhó Chủ tịch HĐQT Nguyễn Thế Duy đề xuất mô hình khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo TP.HCM. Khu vực này cần cơ chế đặc biệt được phép chủ động thực hiện các mô hình quản trị và giải pháp quản lý có giá trị cao đã được kiểm chứng thành công, thuộc thẩm quyền quản lý của UBND TP. Khu thí điểm tự do đổi mới sáng tạo cần hướng tới mục tiêu nâng cao vị thế của TP trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, chuyển từ gia công thiết kế sang sản xuất công nghệ cao. Đây là nơi để TP.HCM phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài. Tất cả các đề xuất trên đều hướng đến một mục tiêu chung là mở khóa nguồn lực để phục vụ người dân tốt hơn. Luật Đô thị đặc biệt TP.HCM vì vậy không phải là cơ chế ưu tiên cho riêng một địa phương mà là một công cụ thể chế để tạo động lực tăng trưởng mới cho cả nước.
Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TPHCM, đề xuất Luật Đô thị đặc biệt cần chuyển mạnh từ tư duy kiểm soát quy trình sang quản trị theo kết quả. TP.HCM cần được phép xây dựng một nền hành chính số thực chất, một hệ dữ liệu dùng chung, một đầu mối xử lý và cơ chế truy trách nhiệm theo thời hạn xử lý công việc.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểuKết luận Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường trân trọng cảm ơn và đánh giá cao ý kiến đóng góp của các đại biểu. Lãnh đạo UBND TP cho biết các ý kiến đều được Ban Tổ chức tiếp thu, ghi nhận, tổng hợp đầy đủ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt; bảo đảm phản ánh sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của TP.HCM trong bối cảnh mới. Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh TP.HCM sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của nhân dân; các bộ, ngành; các tỉnh, thành có liên đới với TP… để hoàn thiện Luật Đô thị đặc biệt; tạo đà phát triển cho TP gắn với vai trò phát triển vùng, đóng góp cho cả nước, vì cả nước.
Lãnh đạo TPHCM cam kết luôn đồng hành, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hiệp hội có môi trường sản xuất, kinh doanh ổn định và dần hoàn thiện thể chế trong hành trình sắp tới. Đồng thời tin tưởng, với sự đồng hành đầy trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp, mục tiêu tăng trưởng 2 con số của thành phố dù nhiều thách thức nhưng thành phố sẽ làm được.