(CAO) Thời gian gần đây, tình trạng các đối tượng sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, nổi lên thủ đoạn giả mạo hoặc chiếm quyền sử dụng tài khoản zalo của lãnh đạo các cơ quan Nhà nước nhằm nhắn tin vay tiền, yêu cầu chuyển khoản gấp để chiếm đoạt tài sản của người dân.
Cơ quan Công an cảnh báo người dân các thủ đoạn lừa đảo mới của tội phạm trên không gian mạng và khuyến cáo - các biện pháp phòng ngừa
Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lâm Đồng thông báo về việc, thời gian qua đã điều tra, xác minh, ghi nhận xuất hiện các đối tượng thường tìm cách chiếm quyền kiểm soát tài khoản zalo thông qua việc gửi đường link giả mạo dưới các hình thức như: giả zalo của cán bộ lãnh đạo một số cơ quan Nhà nước nhằm thực hiện hành vi lừa đảo; bình chọn cuộc thi, xác minh tài khoản, nhận quà tặng, cập nhật dịch vụ công, hồ sơ học sinh điện tử, hoàn tiền đơn hàng… Khi người dùng truy cập đường link hoặc cung cấp mã OTP, đối tượng sẽ nhanh chóng đăng nhập và chiếm quyền tài khoản.
Sau khi chiếm được tài khoản, các đối tượng tiến hành khai thác thông tin trong danh bạ, nội dung trò chuyện, mối quan hệ công việc để giả danh chính chủ tài khoản nhắn tin cho người quen với các nội dung như: “Anh/chị đang họp, không tiện nghe điện thoại”; “Chuyển giúp khoản tiền gấp cho đối tác”; “Ứng tiền xử lý công việc cơ quan”; “Mượn tiền trong ít phút sẽ chuyển lại ngay”…
Điểm chung của các kịch bản là tạo tâm lý cấp bách, thúc giục nạn nhân chuyển tiền ngay, hạn chế thời gian kiểm chứng. Đặc biệt, khi tin nhắn đến từ tài khoản zalo quen thuộc của lãnh đạo, đồng nghiệp hoặc người thân, nhiều người mất cảnh giác và nhanh chóng chuyển tiền cho đối tượng lừa đảo.
Ngoài hình thức chiếm quyền tài khoản thật, các đối tượng còn tạo lập tài khoản zalo giả sử dụng hình ảnh đại diện (avata), tên hiển thị giống cán bộ cơ quan Nhà nước, lãnh đạo đơn vị hoặc người quen để kết bạn, nhắn tin lừa đảo. Một số trường hợp còn sử dụng công nghệ AI, deepfake để giả giọng nói, hình ảnh nhằm tăng độ tin cậy, gây khó khăn cho việc nhận biết.
Cơ quan chức năng cũng cảnh báo, thời gian gần đây xuất hiện nhiều thủ đoạn mới kết hợp giữa cuộc gọi điện thoại và nhắn tin alo như:
- Giả danh nhân viên giao hàng, sàn thương mại điện tử thông báo “hoàn tiền đơn hàng”, sau đó gửi link qua zalo yêu cầu đăng nhập hoặc nhập mã OTP; Giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát gửi hình ảnh lệnh bắt, lệnh truy nã qua zalo để đe dọa, yêu cầu chuyển tiền “xác minh tài khoản”;
- Giả danh giáo viên, nhà trường yêu cầu phụ huynh cập nhật hồ sơ học sinh điện tử, cài ứng dụng lạ hoặc xác minh thông tin qua đường link gửi trên zalo;
- Giả danh trung tâm đăng kiểm, cơ quan chức năng yêu cầu cập nhật tiêu chuẩn khí thải, dán tem đăng kiểm mới và hướng dẫn chuyển tiền qua zalo.
Trước tình hình trên, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân:
1. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại, zalo, mạng xã hội.
2. Không truy cập các đường link lạ, không rõ nguồn gốc được gửi qua tin nhắn SMS, zalo hoặc mạng xã hội.
3. Khi nhận được tin nhắn vay tiền, nhờ chuyển khoản, dù từ người quen, lãnh đạo hay người thân, cần gọi điện trực tiếp để xác minh trước khi thực hiện giao dịch.
4. Cảnh giác với các trường hợp lấy lý do “đang họp”, “không tiện nghe điện thoại”, “xử lý công việc gấp” để yêu cầu chuyển tiền nhanh.
5. Không cài đặt ứng dụng từ file APK hoặc từ các đường link do người lạ gửi.
6. Thường xuyên thay đổi mật khẩu, kích hoạt xác thực hai lớp cho tài khoản Zalo, email và tài khoản ngân hàng.
7. Hạn chế công khai thông tin cá nhân, số điện thoại, chức vụ, mối quan hệ công việc trên mạng xã hội.
8. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn bị lừa đảo hoặc tài khoản bị chiếm quyền sử dụng, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa giao dịch và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý.