(CATP) Trung Quốc đã thi hành án tử hình đối với 11 thành viên chủ chốt của đại gia tộc tội phạm họ Minh (Ming) vào ngày 29/01/2026, tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang. Ming là một trong "Tứ đại gia tộc" Bạch (Bai), Ngụy (Wei), Lưu (Liu) và Minh (Ming), các dòng họ tội phạm khét tiếng tại khu tự trị Kokang, miền Bắc Myanmar. Trước khi bị trấn áp, các gia tộc này từng kiểm soát khu vực giáp biên giới Trung Quốc, chuyên hoạt động trái phép bao gồm lừa đảo viễn thông quy mô lớn, giết người, giam giữ trái phép, gây thương tích và điều hành sòng bạc bất hợp pháp.
Hàng chục tội danh và 11 án tử hình
Trong một động thái quyết liệt nhằm bảo vệ công dân và duy trì an ninh biên giới, chính quyền Trung Quốc đã thi hành án tử hình đối với 11 thành viên chủ chốt của gia tộc tội phạm họ Ming, một trong những tổ chức tội phạm khét tiếng nhất hoạt động tại khu vực biên giới Myanmar - Trung Quốc. Vụ việc này không chỉ đánh dấu sự kết thúc của một đế chế tội phạm kéo dài hàng thập kỷ mà còn phản ánh nỗ lực của Trung Quốc trong cuộc chiến chống lại các mạng lưới lừa đảo viễn thông, buôn bán ma túy và buôn người xuyên quốc gia. Với quy mô hoạt động thu về hàng tỷ đô la Mỹ và hàng nghìn nạn nhân, gia tộc họ Ming là bóng đen đe dọa cuộc sống của hàng triệu người dân thường vùng biên giới.
Vụ xử tử này diễn ra tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, nơi tòa án địa phương đã trở thành trung tâm của một trong những phiên tòa lớn nhất lịch sử tư pháp Trung Quốc liên quan đến tội phạm quốc tế. Theo thông báo từ Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc, 11 phạm nhân, bao gồm các thủ lĩnh như Ming Guoping (hay Minh Quốc Bình, Mg Myin Shaunt Phyin), Ming Zhenzhen (hay Minh Chân Chân, Ma Thiri Maung), cùng các thành viên khác như Zhou Weichang, Wu Hongming và Luao Jianzhang đã bị hành quyết bằng hình thức tiêm thuốc độc, sau khi Tòa án Nhân dân Tối cao phê chuẩn bản án. Một số trong đó là công dân Myanmar, nhưng tất cả đều bị buộc tội với hơn 10 tội danh nghiêm trọng, từ lừa đảo viễn thông quy mô lớn đến giết người có chủ đích, giam giữ trái phép, gây thương tích và điều hành sòng bạc bất hợp pháp.

Khu phức hợp lừa đảo, sòng bạc ở Laukkai, biên giới Myanmar - Trung Quốc. Ảnh: AFP
Gia tộc họ Ming hoạt động chủ yếu tại khu vực Laukkaing, miền Bắc Myanmar, một vùng đất được mệnh danh là "thiên đường tội phạm" do sự lỏng lẻo của chính quyền địa phương sau cuộc đảo chính quân sự ở Myanmar. Họ Ming đã xây dựng nên một đế chế giống như mafia Ý, kiểm soát hàng loạt khu phức hợp lừa đảo (scam compounds) với gần 10.000 người bị ép buộc làm việc. Các hoạt động lừa đảo trực tuyến nhắm chủ yếu vào nạn nhân Trung Quốc, sử dụng công nghệ viễn thông để lừa đảo hàng tỷ nhân dân tệ (tương đương hơn 1 tỷ USD). Không dừng lại ở đó, họ còn liên quan đến buôn bán ma túy, vũ khí và tổ chức mại
dâm, gây ra cái chết của ít nhất 14 công dân Trung Quốc và làm hàng trăm người khác bị thương. Một ví dụ điển hình là vụ việc tháng 10/2023, khi các thành viên gia tộc di chuyển nhân viên để tránh kiểm tra, dẫn đến việc bắn chết 4 người Trung Quốc và chôn giấu thi thể để phi tang.
Trong phiên tòa kéo dài từ tháng 12/2024 - 9/2025 tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Ôn Châu, 39 thành viên của gia tộc bị xét xử. Kết quả thi hành án hôm 29/01 là 11 người bị tử hình ngay lập tức, 5 người được hoãn thi hành án 2 năm (có thể chuyển thành tù chung thân nếu cải tạo tốt), số còn lại nhận án tù từ chung thân đến có thời hạn.
Từ áp lực ngoại giao đến hành động quyết liệt
Chỉ riêng năm 2023, hơn 10.000 vụ lừa đảo từ Myanmar đã gây thiệt hại hàng tỷ nhân dân tệ. Hàng ngàn người Trung Quốc, từ nông dân nghèo đến giới trẻ thành thị, đã rơi vào bẫy của những cuộc gọi lừa đảo tinh vi, dẫn đến phá sản, trầm cảm và thậm chí tự tử. Một nạn nhân giấu tên tại Quảng Đông chia sẻ với tờ China Daily: "Tôi mất hết tài sản chỉ vì một cuộc gọi từ Myanmar. Sự hoành hành của các băng nhóm tội phạm đã dẫn đến chiến dịch xuyên biên giới của các cơ quan bảo vệ pháp luật Trung Quốc.

Phiên tòa xét xử gia tộc họ Ming tháng 9/2025 và 11 thành viên đã bị xử tử hình ngày 29/01/2026. Ảnh: CCTV
"Tứ đại gia tộc" Bạch (Bai), Ngụy (Wei), Lưu (Liu) và Minh (Ming) xây dựng "đế quốc" riêng thông qua hoạt động kinh doanh bất hợp pháp với các thủ lĩnh là Bạch Sở Thành (Bai Suocheng), Ngụy Siêu Nhân (Wei Chaoren), Lưu Quốc Tỉ (Liu Guoxi) và Minh Học Xương (Ming Xuechang).
Quá trình đưa gia tộc họ Ming ra trước vành móng ngựa là một câu chuyện dài về sự kiên trì và hợp tác quốc tế, bắt đầu từ năm 2023 khi Trung Quốc tăng cường áp lực lên chính quyền Myanmar để trấn áp tội phạm biên giới. Khu vực Kokang, nơi "Tứ đại gia tộc" thống trị, đã trở thành "điểm nóng" với hàng loạt vụ lừa đảo nhắm vào công dân Trung Quốc.
Điểm khởi đầu của cuộc điều tra là vụ giết hại dã man tháng 10/2023, khi 4 công dân Trung Quốc bị bắn chết trong lúc cố gắng trốn khỏi khu phức hợp của gia tộc Ming. Bộ Công an Trung Quốc ngay lập tức thành lập đội điều tra đặc biệt tại các thành phố như Côn Minh, Lâm Thương và Ôn Châu, huy động hơn 100 cảnh sát để sàng lọc hơn 10.000 nhân viên lừa đảo được Myanmar chuyển giao. Họ phối hợp chặt chẽ với lực lượng an ninh Myanmar để thu thập chứng cứ tại chỗ, bao gồm phỏng vấn nhân chứng, phân tích sổ sách kế toán và dữ liệu điện tử từ các khu phức hợp.
Tháng 11/2023 đánh dấu bước ngoặt khi Trung Quốc phát lệnh truy nã quốc tế đối với các thủ lĩnh Ming, bao gồm Ming Xuechang (người đã tự sát trong lúc bị Myanmar bắt giữ), Ming Guoping và Ming Zhenzhen. Dưới sức ép ngoại giao từ Bắc Kinh, Myanmar đã bắt giữ ba thành viên chính vào ngày 16/11/2023 và giao nộp cho Trung Quốc. Quá trình này không hề dễ dàng, vì gia tộc Ming được bảo vệ bởi lực lượng vũ trang địa phương và thậm chí có sự hậu thuẫn từ một số quan chức Myanmar. Một lực lượng đặc nhiệm hơn 800 người từ Trung Quốc đã phân tích hàng núi dữ liệu, từ kịch bản lừa đảo đến danh sách nạn nhân, để xây dựng hồ sơ phá án.
Đến tháng 01/2024, thêm nhiều nghi phạm từ các gia tộc khác được giao nộp, mở đường cho các vụ truy tố lớn. Quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, với sự tham gia của công nghệ cao như phân tích dữ liệu lớn và giám sát vệ tinh. Quá trình điều tra cho thấy hàng nghìn lao động Trung Quốc bị lừa sang Myanmar làm việc, bị lạm dụng thể chất và tinh thần, với các hình thức tra tấn như đánh đập, hiếp dâm và giam giữ trong phòng tối nhỏ lên đến 10 ngày.

Các thủ lĩnh Tứ đại gia tộc bị dẫn giải về Trung Quốc từ Myanmar tháng 01/2024. Ảnh: Xinhua
Tứ đại gia tộc bị trừng phạt ra sao?
"Tứ đại gia tộc" Ming, Bai, Wei và Liu từng là biểu tượng của tội phạm có tổ chức tại miền Bắc Myanmar, kiểm soát hàng trăm khu phức hợp với doanh thu khổng lồ từ lừa đảo và cờ bạc. Ngoài vụ xử các thành viên họ Ming, ba gia tộc còn lại cũng đã và đang chịu sự trừng phạt nghiêm khắc từ hệ thống pháp luật Trung Quốc.
Gia tộc Bai, do thủ lĩnh Bai Suocheng cầm đầu, bị xét xử tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Thâm Quyến vào tháng 9/2025. Với hơn 10 tội danh, bao gồm lừa đảo hơn 20 tỷ nhân dân tệ và gây chết 6 công dân Trung Quốc, tòa đã tuyên án tử hình cho 5 thành viên chính, trong đó có Bai Suocheng và con trai Bai Yingcang; 21 thành viên khác nhận án tù từ 5 năm đến chung thân.
Đối với gia tộc Wei và Liu, quá trình tố tụng bắt đầu từ tháng 10/2025. Thủ lĩnh Wei Huairen (Wai San) đã thú tội trên truyền hình quốc gia Trung Quốc CCTV, thừa nhận sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương Myanmar. Gia tộc Wei bị cáo buộc kiểm soát 31 khu phức hợp, làm chết 8 công dân Trung Quốc và thiệt hại hơn 5 tỷ nhân dân tệ từ lừa đảo. Tương tự, gia tộc Liu với 28 khu phức hợp bị buộc tội lừa đảo 2,6 tỷ nhân dân tệ và 8 tỷ từ cờ bạc, cùng các tội như bắt cóc và mại dâm. Mặc dù án cụ thể chưa được công bố đầy đủ, các nguồn như China Daily dự đoán mức án nặng, có thể bao gồm tử hình đối với các thủ lĩnh.
Vụ trấn áp "Tứ đại gia tộc" là minh chứng cho chiến lược toàn diện của chính phủ Trung Quốc trong cuộc chiến chống tội phạm xuyên biên giới. Từ năm 2023, Bắc Kinh đã triển khai "Chiến dịch Mùa Đông" gồm một loạt hoạt động phối hợp với các nước láng giềng như Myanmar, Lào và Thái Lan để triệt phá các mạng lưới lừa đảo. Hợp tác quốc tế được đẩy mạnh qua các thỏa thuận song phương, bao gồm trao đổi tình báo và hỗ trợ đào tạo lực lượng an ninh. Theo Bộ Công an Trung Quốc, hơn 50.000 nghi phạm đã bị bắt giữ từ năm 2023 đến nay, với giá trị tài sản thu hồi lên đến hàng chục tỷ nhân dân tệ. Các biện pháp như giám sát biên giới bằng công nghệ AI, hợp tác với Interpol và áp lực kinh tế lên các nước dung túng tội phạm đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Vụ xử tử gia tộc Ming và số phận của "Tứ đại gia tộc" cho thấy không có chỗ cho tội phạm ẩn náu ngoài lãnh thổ.