Thị trường ngầm nhiều tỷ USD
Pangea là chiến dịch thường niên do Interpol điều phối, được khởi động từ năm 2008, nhằm truy quét hoạt động buôn bán và phân phối dược phẩm bất hợp pháp trên internet. Điểm đáng chú ý là qua nhiều năm liên tiếp, nhóm thuốc điều trị rối loạn cương dương luôn đứng ở vị trí cao nhất hoặc gần cao nhất trong danh mục các sản phẩm bị thu giữ.
Trong đợt chiến dịch năm 2022, được triển khai tại 94 quốc gia, thuốc điều trị rối loạn cương dương giả hoặc không được phép lưu hành chiếm ít nhất 40% tổng số sản phẩm bị tịch thu. Toàn chiến dịch thu giữ hơn 3 triệu đơn vị sản phẩm, trị giá khoảng 11 triệu USD.
Sang đợt năm 2023, triển khai tại 89 quốc gia, nhóm thuốc này tiếp tục dẫn đầu với 22% tổng số sản phẩm bị thu giữ, xếp trên nhóm thuốc hướng thần với 19% và nhóm hormone sinh dục cùng thuốc tiêu hóa với 12%.
Quy mô của chiến dịch không ngừng mở rộng. Pangea 17, diễn ra từ tháng 12/2024 đến tháng 5/2025 tại 90 quốc gia, đã thu giữ 50,4 triệu liều dược phẩm bất hợp pháp, trị giá 65 triệu USD; bắt giữ 769 nghi phạm và triệt phá 123 nhóm tội phạm. Đây là những con số cao nhất trong lịch sử 17 năm của chiến dịch. Thuốc điều trị rối loạn cương dương đứng thứ hai trong danh mục sản phẩm bị thu giữ nhiều nhất. Việt Nam có tên trong danh sách các quốc gia tham gia đợt này.
Thuốc giả bị tịch thu ở Trung Quốc
Đợt gần nhất, Operation Pangea 18, diễn ra từ ngày 10 đến 23/3/2026, dẫn tới 269 vụ bắt giữ, triệt phá 66 nhóm tội phạm, khởi động 392 cuộc điều tra và vô hiệu hóa khoảng 5.700 website, trang mạng xã hội, kênh và bot tự động được sử dụng để tiếp thị dược phẩm bất hợp pháp. Thuốc điều trị rối loạn cương dương tiếp tục nằm trong nhóm sản phẩm bị thu giữ nhiều nhất.
Những con số qua từng năm cho thấy Pangea không chỉ là một chiến dịch truy quét đơn lẻ mà phản ánh cuộc chiến kéo dài với một thị trường dược phẩm bất hợp pháp ngày càng chuyên nghiệp, xuyên biên giới và đặc biệt tận dụng mạnh mẽ môi trường internet. Trong thị trường đó, thuốc điều trị rối loạn cương dương liên tục nằm trong nhóm sản phẩm được các đường dây buôn bán bất hợp pháp nhắm tới nhiều nhất.
Nam giới Anh và tâm lý "khó nói"
Vương quốc Anh là trường hợp có hệ thống dữ liệu công khai tương đối đầy đủ. Tại Pangea 18, Anh dẫn đầu thế giới về số liều dược phẩm bị thu giữ, với 2.122.591 liều, xếp sau là Colombia với 1.473.434 liều và Australia với 752.617 liều. Xét theo chủng loại, nhóm sản phẩm bị chặn nhiều nhất trên toàn cầu là thuốc liên quan đến rối loạn cương dương, với 682.317 liều.
Trước đó, một mạng lưới hoạt động xuyên châu Âu bị điều tra từ năm 2010 đã thu về hơn 10 triệu USD lợi nhuận bất chính từ việc buôn bán thuốc điều trị rối loạn cương dương giả. Vụ án sau đó khiến 11 người bị kết án, với mức phạt tù từ vài tháng đến 6 năm.
Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Sản phẩm y tế Anh (MHRA) cho biết, riêng trong năm 2025, cơ quan này đã thu giữ hơn 4,4 triệu liều thuốc điều trị rối loạn cương dương không được phép lưu hành. MHRA cho rằng một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng này là sự kỳ thị xung quanh chứng rối loạn cương dương, khiến nhiều nam giới ngại tìm đến các kênh tư vấn và điều trị y tế chính thống.
Dữ liệu MHRA cung cấp theo yêu cầu tiếp cận thông tin cho thấy, tính từ năm 2023, sildenafil giả là loại thuốc bị thu giữ nhiều nhất tại biên giới Anh, với 7,5 triệu liều, vượt xa thuốc giảm đau tramadol ở vị trí thứ hai với 2,96 triệu liều. Tadalafil giả đứng thứ ba với 1,5 triệu liều.
Cảnh sát Thái Lan đột kích một kho tân dược giả
Cũng theo MHRA, phần lớn số thuốc này có nguồn gốc từ Ấn Độ. Những con số trên cho thấy thị trường thuốc điều trị rối loạn cương dương giả không chỉ tồn tại dưới dạng các đường dây nhỏ lẻ mà đã hình thành những tuyến cung ứng xuyên biên giới, lợi dụng nhu cầu của người tiêu dùng và những khoảng trống trong việc tiếp cận dịch vụ y tế chính thống để đưa thuốc bất hợp pháp vào thị trường.
Mỹ và "thuốc 100% tự nhiên"
Tại Hoa Kỳ, một trong những mô hình vi phạm phổ biến không phải là làm giả bao bì thuốc kê đơn, mà là lén trộn hoạt chất tân dược vào những sản phẩm được quảng cáo là thực phẩm chức năng có nguồn gốc từ thảo dược tự nhiên.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) duy trì một cơ sở dữ liệu công khai về gian lận sức khỏe. Trong đó, nhóm sản phẩm tăng cường sinh lý nam là một trong những nhóm bị phát hiện pha trộn hoạt chất không công bố nhiều nhất. Một nghiên cứu được đăng trên cơ sở dữ liệu y sinh PMC, phân tích dữ liệu cảnh báo của FDA trong giai đoạn 2007-2016, cho thấy 287/353 sản phẩm tăng cường sinh lý bị cảnh báo - tương đương hơn 80% - có chứa sildenafil, hoạt chất chính trong Viagra, hoặc các hoạt chất có thành phần tương tự.
Các cảnh báo về thủ đoạn này vẫn tiếp diễn đến nay: những sản phẩm được quảng cáo là "thảo dược tự nhiên", thậm chí được bán với giá cao, nhưng thành phần thực tế lại chứa tân dược không được công bố. Tháng 11/2025, FDA khuyến cáo người tiêu dùng không mua hoặc sử dụng sản phẩm mang tên mR.7 SUPER 700000, được rao bán trên nhiều website, trong đó có eBay, sau khi phân tích trong phòng thí nghiệm xác định sản phẩm chứa sildenafil và tadalafil nhưng không được ghi trên nhãn.
Đến tháng 5/2026, FDA tiếp tục phát đi cảnh báo tương tự đối với sản phẩm X10 Natural Enhancement Supplement, cho thấy thủ đoạn "đội lốt" thực phẩm bổ sung để đưa hoạt chất tân dược vào cơ thể người sử dụng vẫn diễn ra.
Thuốc cường dương giả bị hải quan Mỹ phát hiện
Rủi ro y tế của việc pha trộn lén lút này không chỉ nằm ở việc người mua không biết mình đang sử dụng chất gì, mà còn có thể dẫn đến những tương tác thuốc nguy hiểm. FDA cảnh báo các hoạt chất không được khai báo có thể tương tác với nhóm thuốc nitrate mà bệnh nhân tim mạch thường sử dụng, gây tụt huyết áp xuống mức nguy hiểm. Nhóm có nguy cơ cao đặc biệt là nam giới trưởng thành mắc tiểu đường, cao huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim.
Ở khía cạnh xử lý hình sự, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cũng đã truy tố nhiều vụ án có quy mô lớn liên quan đến thuốc điều trị rối loạn cương dương giả và hoạt chất không được khai báo. Tại bang Texas, hai bị cáo Martez Gurley và Victor Coates lần lượt bị kết án 75 tháng và 46 tháng tù vì buôn bán Viagra và Cialis giả nhập từ Trung Quốc. Hai người đồng thời phải bồi thường lần lượt 410.508 USD và 314.565 USD cho các hãng dược sở hữu nhãn hiệu.
Tháng 9/2025, tại bang Nevada, một bị cáo bị truy tố vì nhập lậu hàng trăm nghìn viên thuốc chứa sildenafil và tadalafil, được sản xuất tại các cơ sở ở Ấn Độ nhưng không đăng ký với FDA. Sau đó, đối tượng thuê đóng gói dưới những nhãn thương mại tự đặt, ghi thành phần không đúng thực tế và dán nhãn dưới dạng thực phẩm chức năng với những lời quảng cáo như "100% tự nhiên", "không cần kê đơn".
Số sản phẩm này được phân phối cho các cửa hàng tiện lợi và bán trực tiếp qua website. Phần lớn người mua hoàn toàn không biết rằng thứ họ đang sử dụng thực chất chứa các hoạt chất tân dược vốn được kiểm soát chặt chẽ và thường phải sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.
Thuốc cường dương chỉ có bột mì
Ở phía nguồn cung, Trung Quốc nhiều năm qua là địa chỉ được nhắc đến trong nhiều vụ án liên quan đến thuốc tăng cường sinh lý giả. Số liệu do Viện Kiểm sát Nhân dân Thượng Hải công bố cho thấy mức độ tập trung đáng chú ý của loại tội phạm này. Trong một chiến dịch kéo dài 10 tháng, các vụ án liên quan đến thuốc kích dục giả chiếm tới 90% tổng số vụ án về an toàn thực phẩm và dược phẩm mà cơ quan này thụ lý, với 178 vụ và 221 nghi phạm, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước.
Một vụ điển hình xảy ra tại Mậu Danh, tỉnh Quảng Đông, khi cảnh sát triệt phá một xưởng sản xuất thuốc tăng cường sinh lý sử dụng bột dược liệu trộn với bột mì thông thường. Số hàng sau đó được đưa đến hơn 100 cửa hàng trên cả nước, với doanh số hơn 100 triệu nhân dân tệ. Chi phí sản xuất mỗi viên chưa tới 1 nhân dân tệ nhưng được bán ra với giá lên tới 100 nhân dân tệ.
Tại Thái Lan, Cục Điều tra Đặc biệt từng thu giữ 326.760 viên thuốc kích dục tại một nhà kho ở khu Chinatown, Bangkok. Một phần số thuốc này được xác định có nguồn gốc sản xuất từ Trung Quốc và Ấn Độ.
Năm 2024, cảnh sát Thái Lan tiếp tục triệt phá một cơ sở sản xuất mỹ phẩm kết hợp sản phẩm tăng cường sinh lý tại tỉnh Samut Prakan, thu giữ khoảng 17.000 đơn vị sản phẩm trị giá hơn 2 triệu baht.
Tại Philippines, Cục Điều tra Quốc gia bắt giữ chủ một cửa hàng ở thành phố Cebu sau khi nhận được khiếu nại từ hãng dược sở hữu bản quyền. Số hàng giả tại đây được bán với giá chỉ bằng một phần rất nhỏ so với sản phẩm chính hãng.
Từ những vụ việc trên có thể thấy, chuỗi cung ứng của loại hàng hóa này đã hình thành qua nhiều quốc gia, từ nơi sản xuất, đầu mối phân phối đến các thị trường tiêu thụ. Các đường dây liên tục thay đổi phương thức, tận dụng mạng xã hội, thương mại điện tử và hệ thống chuyển phát để đưa sản phẩm đến tay người mua. Lợi nhuận đặc biệt lớn chính là động lực khiến thị trường này tồn tại một cách dai dẳng.
(CATP) Ngày 18/8/2026, Công an TP Hà Nội khởi tố Lê Văn Phú (tức Phú Lê), vợ là Lã Thúy Kiều cùng hai bị can khác để điều tra về những sai phạm liên quan đến kế toán và mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ. Theo điều tra ban đầu, từ năm 2017 đến năm 2023, Phú Lê và vợ tham gia thành lập ba doanh nghiệp kinh doanh mỹ phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Trong đó, một doanh nghiệp do hai người điều hành không lập đầy đủ hóa đơn, không kê khai toàn bộ doanh thu; hơn 107 tỷ đồng tiền bán hàng được chuyển vào 10 tài khoản cá nhân nhưng không được hạch toán đầy đủ.