50 ngày xung đột quân sự ở Trung Đông: Thị trường dầu thô toàn cầu "bốc hơi" hơn 50 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ sáu tuần qua đã hoan nghênh thông báo từ Tehran rằng Eo biển Hormuz “đã hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho việc lưu thông tự do”. Trước đó, Ngoại trưởng Iran - Abbas Araghchi cũng gợi ý trên mạng xã hội rằng eo biển trên sẽ được mở cửa hoàn toàn trở lại đồng thời cho biết thêm Iran sẽ phối hợp các tuyến đường vận chuyển. Bài viết này đã khiến giá dầu thô giảm 10% chỉ trong vài giờ, cho đến khi Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran chỉ trích ông Araghchi đã tạo ra “sự mơ hồ về các điều kiện lưu thông qua Hormuz”. Tiếp đến là tuyên bố lệnh phong tỏa các cảng Iran của Tổng thống Donald Trump sẽ tiếp tục “với hiệu lực tối đa” cho đến khi “thỏa thuận” với nước này hoàn tất.

Iran đã bác bỏ việc mở lại Eo biển Hormuz cho giao thông hàng hải quốc tế. Ảnh: Reuters

Mặc dù vậy, chỉ 24 giờ sau đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố phong tỏa eo biển một lần nữa, viện dẫn lý do Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. “Sau một thời gian ngắn hy vọng rằng một trong những tuyến đường thủy nhộn nhịp nhất thế giới có thể được mở cửa trở lại, Mỹ và Iran có lẽ không đạt được thỏa thuận nào ngoài khả năng sẵn sàng gặp lại nhau. Cuối tuần qua, Quân đội Iran nhắc lại rằng việc vận chuyển hàng hóa thương mại sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ còn tiếp diễn. Để củng cố quan điểm này, 2 tàu đã bị bắn khi còn cách bờ biển Oman khoảng 20 hải lý.

Kể từ khi xung đột quân sự bùng phát vào cuối tháng 02 vừa qua, hơn 500 triệu thùng dầu thô và condensate (khí ngưng tụ) đã bị loại khỏi thị trường toàn cầu, theo dữ liệu của Kpler, được cho là sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Xét về giá trị sử dụng thực tế, 500 triệu thùng dầu biến mất mang ý nghĩa rất lớn đối với các hoạt động kinh tế cốt lõi.

Theo chuyên gia Iain Mowat, 500 triệu thùng dầu bị mất tương đương với việc giảm nhu cầu hàng không toàn cầu trong 10 tuần; không có phương tiện giao thông đường bộ nào trên toàn cầu hoạt động trong 11 ngày hoặc không có dầu để nền kinh tế thế giới vận hành trong 5 ngày, tương đương với gần 1 tháng nhu cầu dầu ở Mỹ hoặc hơn 1 tháng nhu cầu dầu của toàn Châu Âu. Số thùng dầu này cũng đủ nhiên liệu để vận hành ngành Vận tải biển của thế giới trong khoảng 4 tháng. Những con số này cho thấy mức độ phụ thuộc của chuỗi cung ứng toàn cầu vào khu vực Trung Đông.

Cũng theo Reuters, các nước Arab vùng Vịnh đã mất khoảng 8 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trong tháng 3, gần tương đương với tổng sản lượng của Exxon Mobil (XOM.N) và Chevron (CVX.N), hai trong số công ty dầu khí lớn của thế giới. Trong khi đó, dữ liệu của Kpler cho biết, xuất khẩu nhiên liệu máy bay từ Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Kuwait, Bahrain, Oman đã giảm từ khoảng 19,6 triệu thùng trong tháng 2 xuống chỉ còn 4,1 triệu thùng trong tháng 3 và tháng 4 tính đến thời điểm hiện tại. Lượng xuất khẩu không thực hiện được này đủ cho khoảng 20.000 chuyến bay khứ hồi giữa sân bay JFK của New York (Mỹ) và Heathrow của London (Anh).

Với giá dầu thô trung bình khoảng 100USD/thùng kể từ khi xung đột bắt đầu, lượng dầu bị mất đó tương đương với khoảng 50 tỷ USD doanh thu “bốc hơi”, theo Johannes Rauball - chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler, tương đương với việc giảm 1% tổng sản phẩm quốc nội hàng năm của Đức hoặc xấp xỉ toàn bộ GDP của các quốc gia nhỏ hơn như Latvia, Estonia. Theo Kpler, lượng dự trữ dầu thô trên đất liền toàn cầu đã giảm khoảng 45 triệu thùng tính đến thời điểm này trong tháng 4. Kể từ cuối tháng 3, sản lượng bị gián đoạn đã lên khoảng 12 triệu thùng/ngày.

Ngoài thiệt hại lớn về kinh tế, Iran hôm thứ bảy, 18/4/2026, báo cáo, cuộc chiến với Mỹ và Israel đã khiến 3.468 người thiệt mạng tại nước Cộng hòa Hồi giáo này. Thông báo được đưa ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần sắp hết hạn.