Bài 3: Có một tình yêu hiến dâng cho Tổ quốc

Công viên Lê Thị Riêng, nơi các anh đang trở về

Chiều 18/7, dưới tán cây ở công viên Lê Thị Riêng (TPHCM), những người lính thực hiện nhiệm vụ quy tập vẫn lặng lẽ cúi mình bên rãnh đất, gạt từng lớp bùn để đưa thêm 4 bộ hài cốt Liệt sĩ lên khỏi lòng đất - nâng tổng số hài cốt tìm được tại đây lên 100 bộ đơn lẻ và 2 bộ hài cốt tập thể. Chỉ ba ngày trước, đến hết 15/7, con số dừng lại ở 93 bộ hài cốt Liệt sĩ và 2 bộ tập thể, sau khi lực lượng đào hơn 50m³ đất, mở rộng tìm kiếm về hai đầu rãnh mộ. Sáng 11/7, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, trực tiếp đến hiện trường, đánh giá việc phát hiện hài cốt tại công viên Lê Thị Riêng là điểm nhấn của đợt cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính Liệt sĩ. Con số hài cốt Liệt sĩ được tìm thấy không ngừng tăng lên từng ngày: thêm 3 hài cốt ngày 10/7, 5 bộ hài cốt trong ngày 09/7. Và tất cả bắt đầu từ sáng 06/7 - ngày lễ triển khai chính thức công tác tìm kiếm, khi 7 bộ hài cốt đầu tiên cùng nhiều di vật được đưa lên khỏi lòng đất. Ngay trong buổi sáng hôm đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang và nhiều đồng chí nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đến chỉ đạo, tự tay di quan các hài cốt Liệt sĩ về khu Nhà truyền thống trong công viên.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo kiểm tra thực địa nơi tìm thấy hài cốt các Anh hùng Liệt sĩ

Món quà thiêng liêng cho lòng thủy chung

Trong quá trình khai quật tại công viên Lê Thị Riêng, lực lượng chức năng quy tập được một nhóm hài cốt cùng nhiều di vật của các chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Đối chiếu tài liệu, hiện vật và hồ sơ bước đầu, một trong những danh tính được xác định có liên quan đến Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Dòng chữ trên giấy tờ dù bị ố mờ nhưng vẫn còn đọc rõ đã mở ra hy vọng đưa người lính trở về với gia đình sau gần 60 năm. Công an tỉnh Tây Ninh đã nhanh chóng phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức lấy mẫu sinh phẩm ADN cho hai người em trai của Liệt sĩ là ông Huỳnh Văn Mười và ông Huỳnh Văn Nhỏ, ngụ xã Vàm Cỏ.

Cũng chính cái tên Huỳnh Văn Quên khắc trên di vật còn chạm tới một số phận khác, cách công viên Lê Thị Riêng hơn 60km. Trong căn nhà nhỏ ở xã Mỹ Yên, tỉnh Tây Ninh (Long An cũ), bà Nguyễn Thị Lệ, 79 tuổi vẫn nâng niu chiếc nhẫn và đôi bông tai cũ - kỷ vật còn lại của một lời hứa hôn từ gần 60 năm trước. Trước trận Tết Mậu Thân 1968, bà Lệ và Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là đôi thanh niên cùng quê Tân Trụ, yêu nhau rồi hẹn ước nên duyên chồng vợ. Ông vào trận, chiến đấu và hy sinh, không tìm thấy xác. Tin dữ đến trước ngày cưới, để lại một người vợ chưa cưới cùng lời thề dang dở. Suốt 58 năm, không một đám cưới danh chính ngôn thuận, bà vẫn tự xem mình là người đã có chồng, ở vậy thờ phụng, gánh vác giỗ chạp, chăm sóc cha mẹ chồng lúc ốm đau như một nàng dâu thực thụ.

Sau gần 60 năm sống và thờ người chồng chưa cưới là Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, bà Nguyễn Thị Lệ đã được chính thức công nhận là vợ Liệt sĩ và hưởng các chính sách từ ngày 01/8/2026

Ngày 18/7, bà Lệ chính thức được Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh công nhận là vợ Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, được cấp giấy chứng nhận thân nhân Liệt sĩ và hưởng trợ cấp hằng tháng kể từ ngày 01/8/2026. Quyết định trên được căn cứ theo hồ sơ Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên (Bằng Tổ quốc ghi công 2P.944b theo Quyết định số: 04/TTga ngày 02/01/1978 của Thủ tướng Chính phủ) và đề nghị của UBND xã Vàm Cỏ. Bà Lệ được cấp giấy chứng nhận thân nhân Liệt sĩ số hồ sơ (LAN/LS 7.248) và được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng, gồm mức trợ cấp tuất hằng tháng là 2.789.000 đồng/tháng và mức trợ cấp tuất nuôi dưỡng hằng tháng (vợ Liệt sĩ sống cô đơn không nơi nương tựa) là 2.231.000 đồng/tháng. Tổng cộng là 5.020.000 đồng/tháng.

Cũng theo quyết định, bà Lệ còn được truy lĩnh trợ cấp tháng 7/2026, tính từ tháng Sở Nội vụ ban hành quyết định này. Trước đó, vào sáng cùng ngày, UBND xã Vàm Cỏ (tỉnh Tây Ninh) đã tổ chức buổi lấy ý kiến gia đình Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để làm hồ sơ đề nghị công nhận bà Nguyễn Thị Lệ là vợ Liệt sĩ. 6 người thân trong gia đình Liệt sĩ đã đồng ý ký vào hồ sơ xác nhận làm thủ tục công nhận bà Lệ là vợ Liệt sĩ, gồm ông Huỳnh Văn Nhỏ, ông Lê Văn Xem, người cô ruột và ba người em ruột khác của Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Việc bà Nguyễn Thị Lệ được công nhận là vợ Liệt sĩ không chỉ bảo đảm chế độ, chính sách đối với thân nhân người có công mà còn là sự ghi nhận đầy ý nghĩa đối với tình yêu, lòng thủy chung và sự hy sinh thầm lặng của bà trong 58 năm qua.

Từ một dòng chữ khắc vội trên di vật dưới lòng đất công viên Lê Thị Riêng đến tấm giấy chứng nhận danh phận cho một người phụ nữ đã chờ đợi cả đời, hành trình dài này cho thấy, mỗi bộ hài cốt được tìm thấy không chỉ là kết quả của công tác chuyên môn, mà còn là sự trở về của một người con với Tổ quốc, với gia đình - là lời giải đáp muộn màng nhưng vẹn tròn cho những cuộc chờ đợi kéo dài hơn nửa thế kỷ. Với bà Lệ, tấm giấy chứng nhận ấy không chỉ là khoản trợ cấp an sinh, mà còn là sự thừa nhận danh phận thiêng liêng cho cả một đời gìn giữ, thủy chung. Sẽ không có một tấm lòng hy sinh thầm lặng nào vì Tổ quốc bị lãng quên. Và ở công viên Lê Thị Riêng, dưới từng lớp đất vẫn đang được lật mở, những cuộc đoàn tụ trọn vẹn như thế vẫn đang tiếp tục chờ được gọi đúng tên.

Tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các Liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước Nhân dân

Nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), chiều 17/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn công tác đã đến dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài Tổng Bí thư Trần Phú; Nhà Bia tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968; Nhà quàn hài cốt các Liệt sĩ; nơi thờ Anh hùng Liệt sĩ Lê Thị Riêng và Anh hùng Liệt sĩ Trần Văn Kiểu.

Sau lễ dâng hương, dâng hoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác đến thăm, kiểm tra hiện trường, nghe báo cáo tiến độ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ, đồng thời động viên, tặng quà cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại công viên Lê Thị Riêng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực hiện nghi thức phủ cờ Tổ quốc tri ân các Anh hùng Liệt sĩ tại Nhà quàn hài cốt các Liệt sĩ 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam, tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính các Liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng trước Tổ quốc, trước Nhân dân; là lương tri, nguyện vọng của mỗi người dân Việt Nam. Nhân dân ta, Đảng ta không bao giờ quên những người đã hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đó là đạo lý và truyền thống văn hóa Việt Nam. Mỗi bộ hài cốt Liệt sĩ được tìm thấy hôm nay không chỉ là một kết quả của công tác chuyên môn, mà còn là sự trở về của một người con với Tổ quốc, với gia đình; là sự trở về của một phần lịch sử; là sự khẳng định đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước đánh giá rất cao tinh thần trách nhiệm của Ban Chỉ đạo Quốc gia, Bộ Quốc phòng, Thành ủy, UBND TPHCM, Quân khu 7, các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, các nhân chứng lịch sử cùng đông đảo Nhân dân đã chung sức thực hiện nhiệm vụ đầy ý nghĩa này. Đặc biệt, việc huy động nhiều nguồn tư liệu trong nước và quốc tế; ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại; kết hợp giữa tư liệu lịch sử, lời kể nhân chứng và khảo sát thực địa đã mở ra hướng đi mới trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, đây là mô hình rất đáng trân trọng, cần được nghiên cứu, tổng kết và nhân rộng. Những kết quả bước đầu tại công viên Lê Thị Riêng cho thấy chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng rằng, nếu có quyết tâm chính trị cao, có phương pháp khoa học đúng đắn, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của Nhân dân thì nhiều địa điểm có hài cốt Liệt sĩ còn lại trên cả nước sẽ tiếp tục được tìm thấy.