Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026: Kiến tạo Thành phố công nghiệp thế hệ mới

TPHCM sẵn sàng đón đầu làn sóng công nghiệp mới!

Sáng 26/10, Ngày Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation Day 2026) diễn ra với chủ đề “Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới”, mở đầu chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026. Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Mở - SoiHub chủ trì, phối hợp với Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NACENTECH), Bộ KH-CN và Công ty CP Công nghệ Viễn thông Sài Gòn (SAIGONTEL), Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TPHCM (HCMC C4IR) tổ chức.

TPHCM đang từng bước kiến tạo mô hình thành phố công nghiệp thế hệ mới 

Tham dự chương trình có ông Trương Minh Huy Vũ - Phó Chủ tịch UBND TP.HCM; ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ; Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an; đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong và ngoài nước; nhằm thúc đẩy hợp tác, chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, góp phần hình thành những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Trương Minh Huy Vũ - Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh việc lựa chọn đổi mới sáng tạo làm nội dung mở đầu trong chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 có ý nghĩa đặc biệt đối với định hướng phát triển của TP. Theo đó, sau ngày 01/7/2025, khi không gian phát triển được mở rộng, TPHCM đứng trước những thời cơ mới để tái cấu trúc nền kinh tế, tổ chức lại không gian công nghiệp và hình thành các ngành sản xuất có hàm lượng khoa học, công nghệ cao. Trong bối cảnh đó, đổi mới sáng tạo không thể chỉ dừng lại ở những hoạt động nghiên cứu riêng lẻ mà phải trở thành động lực xuyên suốt, được tích hợp vào các ngành, lĩnh vực và toàn bộ mô hình phát triển của Thành phố.

Open Innovation Day 2026 mở đầu chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 

Ông Trương Minh Huy Vũ cho biết, TPHCM đã có sự chuẩn bị tương đối toàn diện về thể chế, định hướng phát triển, nguồn nhân lực và hạ tầng để đón đầu làn sóng công nghiệp mới. Đặc biệt, trong quy hoạch tổng thể đang được hoàn thiện, dự kiến trình và ban hành trong tháng 11/2026, TPHCM xác định công nghiệp công nghệ cao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là những động lực phát triển chủ yếu trong giai đoạn tiếp theo.

“Thành phố hiện có hơn 26 năm phát triển Khu Công nghệ cao, cùng hệ thống các khu công nghệ thông tin tập trung, hơn 80 trường đại học và trên 40 vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo công nghệ. Đây là những nền tảng quan trọng để kết nối nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp công nghệ có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Trương Minh Huy Vũ chia sẻ.

Theo ông Trương Minh Huy Vũ, một trong những lợi thế nổi bật của TPHCM sau khi mở rộng địa giới hành chính là khả năng phát triển những không gian công nghiệp quy mô lớn. Trước đây, Thành phố từng đặt mục tiêu phát triển thêm hơn 4.000ha đất công nghiệp nhưng gặp nhiều khó khăn do chi phí đất đai cao và quỹ đất hạn chế. Việc mở rộng không gian phát triển sang các khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây đã tạo điều kiện để Thành phố giải quyết những “điểm nghẽn” này.

Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia nhằm góp phần hình thành những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế

Trong định hướng quy hoạch mới, TPHCM sẽ từng bước chuyển đổi các khu công nghiệp tại khu vực đô thị hiện hữu sang những chức năng phù hợp hơn, đồng thời phát triển các không gian công nghiệp quy mô lớn tại Bắc Tân Uyên, Châu Đức và những địa bàn có lợi thế. TP định hướng hình thành các khu công nghiệp công nghệ cao, khu nông nghiệp công nghệ cao và hệ thống 11 khu công nghệ số tập trung. Việc phát triển hạ tầng công nghiệp cũng được gắn với hệ thống năng lượng, trong đó chú trọng năng lượng mặt trời, điện gió ngoài khơi và các nguồn năng lượng mới.

Đồng thời, TP đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với quy mô vốn 500 tỷ đồng, tạo thêm nguồn lực hỗ trợ các hoạt động ươm tạo, nghiên cứu và phát triển những ý tưởng công nghệ mới. TP cũng định hướng huy động nguồn lực từ đầu tư công, hợp tác công tư và khu vực tư nhân để chuẩn bị hạ tầng, tạo điều kiện đón các nhà đầu tư công nghiệp.

Trí tuệ nhân tạo và công nghệ làm động lực tăng trưởng

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho rằng việc kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới đặt ra yêu cầu phải làm chủ công nghệ, phát triển năng lực công nghiệp trong nước và tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao bằng trí tuệ Việt Nam. Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo nền tảng nâng cao năng suất lao động, tăng cường năng lực tự chủ công nghệ và hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Phương tiện bay không người lái (UAV) có nhiều tiềm năng phát triển.

Trên tinh thần đó, ba định hướng chính sách quan trọng cần được tập trung triển khai là làm chủ công nghệ chiến lược, lấy AI và sản xuất thông minh làm động lực nâng cao năng suất, đồng thời mở rộng không gian thử nghiệm cho các công nghệ và mô hình kinh doanh mới. Trong đó, các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, phương tiện bay không người lái (UAV), hệ thống tự hành và sản xuất thông minh được xác định có nhiều tiềm năng phát triển.

Đối với công nghiệp bán dẫn, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, một nhà máy chế tạo chip bán dẫn quy mô nhỏ và 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử sản phẩm bán dẫn; doanh thu toàn ngành đạt trên 25 tỷ USD mỗi năm. Đáng chú ý, Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo được ban hành ngày 28/8/2026 đặt mục tiêu đến năm 2030, quy mô kinh tế AI đạt khoảng 6% GDP, giá trị xuất khẩu các sản phẩm, dịch vụ và giải pháp AI đạt khoảng 5 tỷ USD.

Việt Nam cũng hướng đến phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu AI, hình thành nền tảng điều phối năng lực tính toán AI quốc gia; đào tạo 10.000 nhân lực AI chất lượng cao và trang bị kiến thức, kỹ năng AI cơ bản cho 10 triệu lao động. Đặc biệt, chiến lược xác định xây dựng ba trung tâm AI tại Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ

Bên cạnh AI và bán dẫn, kinh tế tầm thấp được đánh giá là lĩnh vực có khả năng mở ra không gian tăng trưởng mới, kết nối công nghệ điều khiển, phần mềm, AI và công nghiệp chế tạo. Việc ứng dụng UAV trong logistics, nông nghiệp, quản lý hạ tầng, cứu hộ, cứu nạn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo điều kiện hình thành những thị trường công nghệ mới, đi đôi với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh.

Ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp triển khai công nghệ mới. Theo cơ chế hiện hành, thời gian thử nghiệm tối đa là ba năm. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn những vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ. Dự kiến, cơ chế sandbox sửa đổi sẽ có hiệu lực vào tháng 3/2027, theo hướng tăng cường phân quyền cho địa phương, mở rộng điều kiện để doanh nghiệp tham gia thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo.

Đây được xem là cơ hội để TPHCM tiên phong xây dựng những không gian thử nghiệm công nghệ mới, nhất là trong lĩnh vực AI, UAV, hệ thống tự hành và sản xuất thông minh, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý rủi ro, an toàn và an ninh trong quá trình triển khai. Ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh, điều quan trọng sau mỗi hội nghị là các doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà đầu tư phải kết nối được với nhau, hình thành các dự án hợp tác, sản phẩm công nghệ cụ thể và có thời hạn triển khai rõ ràng. Cùng với đó, các cơ quan quản lý cần tiếp tục đồng hành, hướng dẫn thực thi chính sách, tháo gỡ vướng mắc để những kết quả nghiên cứu, thiết kế và thử nghiệm sớm được ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Ban tổ chức đã công bố các hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới

Với TPHCM, thành phố công nghiệp thế hệ mới không đơn thuần là nơi tập trung các nhà máy hiện đại, mà phải là một hệ sinh thái phát triển đồng bộ, trong đó hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lõi, năng lượng xanh, logistics và nguồn nhân lực chất lượng cao được kết nối, bổ trợ lẫn nhau. Đó cũng là mô hình phát triển mà sản xuất được dẫn dắt bởi dữ liệu và công nghệ, hoạt động nghiên cứu gắn liền với thương mại hóa, còn chính quyền đóng vai trò kiến tạo, chủ động mở đường cho những mô hình và phương thức phát triển mới.

Thông qua Ngày Đổi mới sáng tạo mở 2026, TPHCM tiếp tục khẳng định quyết tâm tận dụng lợi thế về thể chế, không gian phát triển, hạ tầng và nguồn nhân lực để thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước hình thành các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Từ những định hướng chiến lược đến các cơ chế, chính sách cụ thể, hành trình kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới đang mở ra cơ hội để TPHCM tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.