Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và huy động tối đa nguồn lực
Luật PTĐT gồm 5 chương, 66 điều, bao quát trên các lĩnh vực với 7 nhóm chính sách đặc thù, vượt trội thúc đẩy PTĐT đặc biệt, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2026; các chính sách ưu đãi thuế đặc thù bắt đầu áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2027. Tuy nhiên, Nghị quyết (NQ) 98 và NQ 260 của QH hết hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2027 để chuyển tiếp đồng bộ sang Luật PTĐT. Các chương trình, dự án, cơ chế tài chính đã được phê duyệt và đang triển khai trước ngày luật có hiệu lực được tiếp tục thực hiện, không phải phê duyệt lại, bảo đảm tính ổn định trong quá trình chuyển tiếp.
Phó Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Mạnh Cường thông tin, QH khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật PTĐT - đạo luật đặc biệt, lần đầu tiên được xây dựng (XD) và tổ chức thi hành nhằm phục vụ mục tiêu phát triển đô thị đặc biệt trong bối cảnh đất nước hướng đến tăng trưởng 2 con số. TPHCM là một trong những đô thị được hưởng nhiều cơ chế đặc thù từ luật này. Luật được XD nhằm kiến tạo khung thể chế mới với mức độ phân quyền mạnh hơn, tạo cơ chế để thành phố tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và huy động tối đa nguồn lực, hình thành các mô hình kinh tế mới.
Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang phát biểu
Một trong những nhóm chính sách đáng chú ý là tổ chức bộ máy, chế độ công vụ và ban hành văn bản (VB) quy phạm pháp luật. TPHCM được tự chủ quyết định (QĐ) tổng số lượng biên chế công chức, viên chức tăng thêm không quá 20% so với số biên chế Trung ương giao. Thành phố được quy định khác với VB quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở Trung ương ban hành, kể cả việc lựa chọn áp dụng cơ chế, chính sách vượt trội của các địa phương, lĩnh vực khác.
Sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền, TP được QĐ thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với luật, NQ của QH hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định, trừ các lĩnh vực thuộc chủ quyền quốc gia gồm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo. Thời hạn thí điểm tối đa 5 năm.
Trong lĩnh vực quy hoạch, XD, PTĐT và trật tự, an toàn đô thị, TP lập duy nhất một quy hoạch tổng thể. Hội đồng Nhân dân TPHCM (HĐNDTP) được phân cấp mạnh hơn trong QĐ lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch không gian ngầm, không gian tầm thấp lẫn không gian tầm cao, qua đó mở thêm dư địa khai thác hiệu quả nguồn lực tài nguyên lòng đất và trên không. Đặc biệt, luật còn quy định nhiều chính sách phát triển kinh tế và an sinh xã hội.
Ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm
Ngay trong ngày luật được thông qua (24/8), Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM đã ban hành Chỉ thị 22-CT/TU. Ngày 25/8, UBNDTP ban hành kế hoạch triển khai thực hiện luật.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, việc tổ chức thi hành luật phải chủ động, quyết liệt, đồng bộ, thực chất, hiệu quả; đồng thời quán triệt nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả”; gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; khuyến khích bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Các tập thể đạt thành tích nhận bằng khen
Thành ủy yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ quản lý tiền kiểm sang kiến tạo phát triển và hậu kiểm; khai thác tối đa các không gian phát triển mới, như không gian biển, không gian ngầm, không gian trên cao, trung tâm thương mại tự do, logistics và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Việc XD, ban hành VB quy phạm pháp luật phải bảo đảm cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn, tính khả thi cao và đặc biệt không để khoảng trống pháp lý khi luật có hiệu lực. Ngay sau khi luật được ban hành, có hiệu lực, TP phải ban hành các VB quy phạm pháp luật để triển khai. "Đây là yêu cầu rất lớn, đòi hỏi các cơ quan phải hành động khẩn trương, đồng bộ, đúng thẩm quyền, đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng", Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch UBNDTP, Ban Thường vụ Đảng ủy UBNDTP đã ban hành kế hoạch triển khai Luật PTĐT, xác định 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Nhóm nhiệm vụ thứ nhất là quán triệt, tuyên truyền, phổ biến pháp luật. UBNDTP giao Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp tuyên truyền sâu rộng, đa dạng hình thức, gắn với triển khai NQ09-NQ/TW của Bộ Chính trị; chủ động định hướng dư luận, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.
Nhóm nhiệm vụ thứ hai, XD và ban hành các VB quy phạm pháp luật. Chủ tịch UBNDTP khẳng định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Thời gian qua, UBNDTP đã chỉ đạo các sở, ngành XD, chuẩn bị cơ bản các dự thảo VB để triển khai luật. Theo kế hoạch, HĐNDTP sẽ xem xét thông qua một số NQ trong kỳ họp gần nhất, vào tháng 9 sẽ thông qua toàn bộ nội dung còn lại, bảo đảm khi luật có hiệu lực từ ngày 01/10 thì các VB dưới luật cũng được ban hành đồng bộ.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát động thi đua
Nhóm nhiệm vụ thứ ba là tổ chức thi hành các thẩm quyền được giao, chủ động tham mưu các VB cá biệt, đưa nhanh các cơ chế đặc thù, vượt trội vào thực tiễn quản lý đô thị để giải phóng nguồn lực đất đai, tài chính và tổ chức bộ máy, con người. Chủ tịch UBNDTP nêu rõ, khối lượng VB phải chuẩn bị rất lớn, gồm 168 VB quy phạm pháp luật; trong đó có 117 NQ của HĐNDTP, 48 QĐ của UBNDTP và 3 QĐ của Chủ tịch UBNDTP. Riêng tại kỳ họp gần nhất, HĐNDTP sẽ xem xét thông qua 70 NQ.
Phát động đợt thi đua cao điểm 30 ngày đêm tổ chức thi hành Luật PTĐT, Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Văn Được yêu cầu trọng tâm của đợt thi đua là khẩn trương XD, hoàn thiện, ban hành đầy đủ, đồng bộ, kịp thời các VB quy định chi tiết và hướng dẫn tổ chức thực hiện Luật PTĐT. Bên cạnh đó rà soát, tháo gỡ ngay những điểm nghẽn, vướng mắc; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, không để tình trạng luật có hiệu lực nhưng cơ chế thực hiện vẫn phải chờ đợi làm lỡ cơ hội phát triển.
30 ngày đêm là khoảng thời gian ngắn nhưng có ý nghĩa, có thể tạo chuyển biến lớn và bước nhảy vọt cho sự phát triển của TPHCM nếu TP chuẩn bị đầy đủ và hành động quyết liệt. Mỗi ngày phải có công việc được giải quyết, có sản phẩm cụ thể; mỗi nhiệm vụ phải có tiến độ; mỗi cơ quan, đơn vị phải có sản phẩm cụ thể; thi đua không phải để lấy thành tích, mà để tạo kết quả, để hành động thật, làm thật và hiệu quả thật. "Tôi kêu gọi toàn thành phố quyết tâm cao, hành động nhanh, phối hợp đồng bộ, thực hiện quyết liệt, có kết quả cụ thể và ngay từ hôm nay chúng ta cùng nhau hành động", Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
Các địa phương bắt tay vào việc ngay
Phát biểu chỉ đạo, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang yêu cầu ngay sau hội nghị, tất cả cơ quan, đơn vị phải bắt tay triển khai luật bằng những công việc cụ thể. Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang đề nghị Chủ tịch UBNDTP tập trung cụ thể hóa 240 nội dung luật trao quyền bằng 105 VB, gồm 73 NQ của HĐNDTP và 32 QĐ của UBNDTP, Chủ tịch UBNDTP. Mục tiêu đến ngày 01/10/2026 khi luật có hiệu lực, TP có đầy đủ hành lang pháp lý để triển khai ngay.
Đối với các sở, ngành, Bí thư Thành ủy yêu cầu xác định rõ những nội dung quan trọng để ưu tiên thực hiện; chủ động thiết kế giải pháp trong phạm vi thẩm quyền, thay vì chỉ đề xuất xử lý từng vấn đề riêng lẻ. Bí thư Thành ủy yêu cầu chấm dứt tình trạng VB xin ý kiến luân chuyển lòng vòng giữa các sở, ngành, kéo dài thời gian xử lý; đồng thời cho biết sẽ xem xét trách nhiệm cơ quan, đơn vị và người đứng đầu nếu tình trạng này tiếp diễn.
Bí thư Thành ủy TPHCM cho rằng nơi quyết định thành bại trong triển khai các cơ chế, chính sách là 168 xã, phường, đặc khu - nơi luật đến được với người dân và doanh nghiệp. Các địa phương phải khẩn trương XD chương trình hành động, kế hoạch xử lý vướng mắc và kiến tạo sự phát triển.
Bí thư Thành ủy TPHCM khẳng định: "Thành công không đo bằng việc được giao bao nhiêu thẩm quyền mà bằng kết quả cụ thể tạo ra từ thẩm quyền đó. Quyền hạn đã có, cơ chế đã có, thời gian không chờ đợi, việc còn lại là năng lực thực thi của chính chúng ta, đo bằng sản phẩm cụ thể qua từng địa bàn, qua thời gian" và đề nghị các địa phương bắt tay vào việc ngay.
Dịp này, 35 tập thể có thành tích đóng góp trực tiếp, tích cực vào quá trình XD dự án Luật PTĐT được tặng Bằng khen của Chủ tịch UBNDTP.
Người dân TPHCM kỳ vọng Luật Phát triển đô thị sớm đi vào cuộc sống
Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua đã mở ra cơ hội để TPHCM ngày càng phát triển. Người dân thành phố rất mong những cơ chế mới sớm được cụ thể hóa và vận dụng phù hợp để chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao...
Đảng viên Võ Kim Châu, cán bộ hưu trí phường Tăng Nhơn Phú: Cần quan tâm đến vấn đề an sinh xã hội
Triển khai thực hiện Luật Phát triển đô thị, theo tôi cần chú ý nhiều đến lĩnh vực an sinh xã hội, bảo đảm mức sống tối thiểu và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Luật này sẽ giúp thành phố tiếp tục đẩy mạnh chính sách an sinh xã hội. Thành phố được chỉ định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý mà không phụ thuộc vào một số quy định hiện hành. Qua đó tạo điều kiện để thành phố đẩy nhanh việc xây dựng nhà ở xã hội. Hiện nay người lao động có nhu cầu về phương diện này rất cao nhưng nguồn cung lại không đủ. Chính vì thế, đây là tín hiệu rất đáng mừng cho những người thu nhập thấp có chỗ ở ổn định để an cư lạc nghiệp.
Luật cũng giúp thành phố kết nối, phát huy tốt hơn những lợi thế hiện có và chuyển hóa các lợi thế ấy thành sức mạnh phát triển mới. Thành phố hướng tới một đô thị lớn về quy mô, có chất lượng quản trị cao, hạ tầng kết nối, kinh tế sáng tạo, văn hóa giàu bản sắc và con người ở vị trí trung tâm. Đó là cách Thành phố mang tên Bác tiếp tục phát huy truyền thống tiên phong, góp phần định hình một mô hình mới trong phát triển đô thị.
Chị Vũ Thị Thu Thủy: TPHCM rất cần một luật riêng để thành phố phát triển
TPHCM hiện có khoảng trên 14 triệu người, tiếp tục là địa phương có đông dân nhất cả nước. Để thành phố tiếp tục có cơ hội phát triển rất cần có luật riêng phù hợp với một thành phố năng động. Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua mở ra mức độ phân quyền mạnh hơn cho TPHCM đồng thời tạo cơ chế để huy động được mọi nguồn lực phát triển mô hình đô thị mới.
Việc thông qua luật này sẽ tạo điều kiện để TPHCM không chỉ có thêm cơ chế mới mang tính đặc thù, mà còn hình thành khung thể chế mới giúp thành phố có thêm cơ hội ban hành những luật mới phù hợp với một thành phố năng động, song song với việc xác định được các danh mục và xây dựng những văn bản phù hợp, có thể bao quát những nội dung được phân quyền theo luật...
Tôi đánh giá cao các cơ chế về trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, người tài được quy định trong luật. Theo tôi, khi thực hiện chính sách này, thành phố cần xác định rõ người có tài năng có thể được trao quyền đến đâu; lúc đánh giá cũng nên nhìn vào kết quả công việc, sản phẩm cụ thể và giá trị tạo ra cho thành phố. Đặc biệt, TPHCM là nơi có đông công nhân, người lao động từ nhiều địa phương đến làm việc, vì thế phát triển đô thị cần bắt đầu từ những nhu cầu thiết thực, gần gũi với cuộc sống của người lao động.
NGÂN LINH - NGUYỄN HIẾU - VĂN TOÀN