Công tác thông tin, tuyên truyền trong lực lượng Công an, dù là trực tiếp với Nhân dân hay qua báo chí và các nền tảng số phải được đổi mới toàn diện, phải tiếp tục và liên tục giữ thế “chủ động tấn công, dẫn dắt”. Mỗi cán bộ, chiến sĩ (CBCS), nhất là CBCS làm công tác tuyên truyền, dân vận và lực lượng an ninh cơ sở phải biết vận dụng tối đa các phương thức và nguyên lý truyền thông để nhanh chóng hòa vào Nhân dân, cốt làm sao cho dân hiểu, dân thương, dân đồng tình, dân ủng hộ…
Học tập tư tưởng trọng dân và tin dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hoạt động báo chí
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặt nền móng cho nền Báo chí Cách mạng và công tác dân vận của Cách mạng nước ta. Tư tưởng của Người là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa truyền thông đại chúng và vận động quần chúng, lấy báo chí làm phương tiện dân vận, xem mục đích của dân vận là phục vụ Nhân dân. Tư tưởng Hồ Chí Minh như sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng của lực lượng Công an Nhân dân (CAND).
“Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng” - Bác Hồ khẳng định như vậy, do đó dân vận là nhiệm vụ có tính chất quyết định thành bại của Cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Tư liệu
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người thầy của các nhà báo, là người sáng lập, trực tiếp chỉ đạo và rèn luyện nhiều thế hệ người làm báo, sáng lập tờ báo Thanh Niên (21/6/1925) - cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh Niên, tờ báo đã đặt nền móng cho nền Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Với Người, báo chí là vũ khí sắc bén của Cách mạng, làm nhiệm vụ tuyên truyền, tổ chức, động viên và cổ vũ quần chúng. Người viết báo với lời văn giản dị, ngắn gọn, dễ hiểu. Người yêu cầu nhà báo phải có lập trường chính trị vững vàng, ngòi bút phải trong sáng và tinh thần trách nhiệm cao. Báo chí phải phản ánh đúng sự thật, chống các căn bệnh như đưa tin sai lệch, thiếu khách quan hoặc xa rời thực tế…
Trung tướng, TS Mai Hoàng - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an TP.Hồ Chí Minh
Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, cần nhớ đến bài viết nổi tiếng của Bác, bài báo có tựa đề đơn giản: “Dân vận”, chỉ dài 573 từ, Bác viết năm 1949. Đây là thời điểm có những chuyển biến mới, đòi hỏi công tác vận động quần chúng của Đảng phải đi vào chiều sâu để phục vụ kháng chiến chống thực dân Pháp. Bài báo đặt vấn đề: Dân vận là gì? Ai phụ trách dân vận? Dân vận phải thế nào?
Người đưa ra khái niệm, định nghĩa dân vận: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc Chính phủ và đoàn thể giao cho”. Đó là tập hợp và huy động cho được sức mạnh của toàn dân vào các phong trào Cách mạng. Người đưa ra quy trình dân vận: Phải cho dân biết, bởi đây là quyền làm chủ của Nhân dân, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, thông tin thời sự, chính sách, cán bộ lãnh đạo, quản lý mình. Giải thích cho dân hiểu: “Trước nhất là phải tìm mọi cách giải thích cho mỗi một người dân hiểu rõ ràng: Việc đó là lợi ích cho họ và nhiệm vụ của họ, họ phải hăng hái làm cho kỳ được”. Bày cách cho dân làm: “Phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành”. Và “Trong lúc thi hành phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc, khuyến khích dân”. Sau cùng là tiến hành kiểm tra, kiểm soát.
Đồng chí Mai Hoàng, Giám đốc Công an TP.Hồ Chí Minh dẫn đầu đoàn công tác đến thăm, chúc mừng Ban Chuyên đề Công an TP.Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 100 ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/2025). Ảnh: Đức Nam
Trong bài viết đó, Người khẳng định tầm quan trọng của công tác dân vận: “Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.
Tác phẩm có thể coi là “cương lĩnh dân vận” của Đảng ta, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, cần thiết trong mọi giai đoạn Cách mạng, thể hiện rất rõ tư tưởng trọng dân và tin dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người đã chỉ ra quy trình và phương pháp dân vận, đó là “Óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”. Do vậy tác phẩm “Dân vận” của Bác còn là cơ sở lý luận để Đảng, Nhà nước ta đề ra các chủ trương, chính sách về công tác dân vận.
Công tác tuyên truyền và dân vận phải đổi mới toàn diện trong hoạt động truyền thông
Lực lượng CAND tự hào có hệ thống báo chí ngành rất vững mạnh, trong đó có Báo Công an TPHCM (nay là Chuyên đề Công an TPHCM), mà chúng ta đang kỷ niệm 50 năm ngày ra số báo đầu tiên (15/6/1976 - 15/6/2026). Đây là tờ báo có thời kỳ có số phát hành lớn nhất nước, có khi lên đến hơn nửa triệu bản/số trong những năm trước năm 2000 và cho đến nay vẫn là tờ báo lớn, có uy tín trong lòng bạn đọc. Đặc biệt với lực lượng Công an TPHCM, Chuyên đề Công an TPHCM là phương tiện thông tin, kết nối, tuyên truyền những chính sách của Đảng, Nhà nước, TPHCM, của Ngành và của Công an Thành phố đến với rộng rãi bạn đọc, góp phần rất lớn trong công tác xây dựng thế trận lòng dân, bảo vệ an ninh, trật tự, phòng, chống tội phạm.
Yêu cầu của Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm là phải đổi mới, chuyển đổi số toàn diện và tất cả các đơn vị trong Công an TPHCM đang đi đúng hướng, đặc biệt trên nền tảng số. “Lấy báo chí làm phương tiện dân vận” - tư tưởng này rất hiện đại và hiệu quả, điều này đòi hỏi Chuyên đề Công an TPHCM cũng phải chuyển đổi số, phải tiếp tục phát huy truyền thống và thế mạnh, góp phần làm cho công tác tuyên truyền, dân vận của Ngành càng đạt hiệu quả cao.
Vậy CBCS CAND học được những gì trong tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận gắn với hoạt động báo chí? Trong 6 điều Bác Hồ dạy CAND (1948) xây dựng nên tư cách người CBCS Công an Cách mạng, với những chuẩn mực đạo đức cụ thể, cho đến nay, qua 78 năm, vẫn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, bền vững và có sức lan tỏa đặc biệt trong lực lượng CAND, để từ đó tự mỗi CBCS học tập, rèn luyện và hành động.
Trong 6 điều ấy, có yêu cầu: “Đối với Nhân dân, phải kính trọng, lễ phép”. Tức là yêu cầu người CBCS CAND phải gần dân, sát dân, có như vậy mới xây dựng được thế trận lòng dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia. Đây là điểm tựa chiến lược giúp lực lượng CAND nắm bắt thông tin, chủ động phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với mọi loại tội phạm. “Thế trận lòng dân” là cơ sở để phát huy phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Khi người dân tin vào chúng ta, họ sẽ là “tai mắt”, chủ động tố giác tội phạm và bảo vệ bình yên trên địa bàn.
Trung tướng Mai Hoàng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Công an TPHCM thăm, tặng quà Tết cho cán bộ lão thành, người cao tuổi và các hoàn cảnh khó khăn ở TPHCM. Ảnh: ĐỨC NAM
Đó là lý do lực lượng Công an TPHCM phải nâng cao chất lượng toàn diện công tác dân vận, thiết lập “thế trận lòng dân” liên hoàn để làm tốt công tác phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự cơ sở một cách vững chắc.
Tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác Tuyên giáo và Dân vận của Đảng năm 2025, tổ chức ngày 19/12/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu: “Bám sát thực tiễn, “bắt đúng mạch nguồn, thấu từng nhịp đập” của đời sống Nhân dân và dư luận xã hội. Công tác này phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, nhạy bén, không để bị động, bất ngờ. Các đồng chí phải thực sự “Nghe bằng tai, hiểu bằng tâm, thuyết phục bằng lý, dẫn dắt bằng tình”; phải thực hiện cho kỳ được phương châm mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn “Nghe dân nói, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin” và trong giai đoạn hiện nay, phải “cổ vũ và cùng Nhân dân hành động”. Lấy Nhân dân là chủ thể, làm trung tâm; nắm chắc tình hình Nhân dân; sử dụng tối đa các công cụ đo lường, phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo để “lắng nghe” tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Từ đó, tham mưu cho Đảng, Nhà nước những chủ trương, chính sách hợp lòng dân, giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc ngay từ khi mới phát sinh, không để hình thành các “vùng trũng” dư luận. Công tác thông tin, tuyên truyền trên báo chí và các nền tảng số phải được đổi mới toàn diện, phải tiếp tục và liên tục giữ thế “chủ động tấn công, dẫn dắt”.
Báo chí và dân vận: sức mạnh “mềm” của lực lượng công an trong thời kỳ chuyển đổi số
Chuyển đổi số là yêu cầu rất cấp bách hiện nay, đặc biệt đối với Ngành Công an trong thời đại 4.0. Thời gian qua lực lượng Công an TPHCM đã đi đầu trong công tác chuyển đổi số, đóng góp quan trọng trong việc xây dựng chính quyền số, công dân số, chính quyền đô thị thông minh. Với quy mô dân số lớn nhất cả nước, lực lượng Công an TPHCM đã triển khai hiệu quả Đề án 06, rà soát và làm sạch dữ liệu, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu xây dựng công dân số ở một “siêu đô thị” như TPHCM.
Để đi đầu trong công tác chuyển đổi số, không chỉ ở các bộ phận chuyên môn, mà từng CBCS phải nắm vững công nghệ và ứng dụng trong phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự, đặc biệt trên không gian mạng. Đó là yêu cầu cấp bách trong kỷ nguyên số. Chuyển đổi số hiệu quả, xây dựng được thế trận lòng dân từ công tác dân vận, giúp lực lượng Công an TPHCM chủ động nhận diện từ xa, rút ngắn thời gian truy xét các băng nhóm tội phạm, đặc biệt là kiềm chế và triệt xóa tận gốc các đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao và ma túy xuyên quốc gia…
Nhờ tổ chức tốt công tác chuyển đổi số và nhờ làm công tác dân vận khéo, Công an TPHCM đã triển khai thành công nhiều mô hình phòng, chống tội phạm rất hiệu quả, như ứng dụng di động cảnh báo khẩn cấp “SOS An ninh, trật tự”; “Tổ công tác 3 trong 1” để phòng, chống tội phạm bằng những giải pháp thông minh... Những mô hình này đòi hỏi mỗi CBCS phải trở thành những người làm công tác dân vận, truyền thông khéo, gần dân, sát dân, phải được người dân tin yêu, là bạn dân trong công tác và cuộc sống, để tạo nên sức mạnh cộng đồng trong phòng, chống tội phạm trên từng địa bàn mình phụ trách.
Công an TPHCM không chỉ đấu tranh với tội phạm bằng các biện pháp cứng rắn, mà còn bằng những giải pháp thông minh, dựa trên nền tảng công nghệ và sức mạnh cộng đồng. Sự kết hợp giữa “cứng” và “mềm”, giữa “công nghệ” và “con người” để xây dựng một nền tảng an ninh Nhân dân vững chắc. Nếu không nắm công nghệ, Công an TPHCM không thể giải cứu những nạn nhân trong các vụ “bắt cóc online” một cách hiệu quả. Nếu không nắm bắt công nghệ, chúng ta không thể theo dấu và triệt phá các vụ án ma túy lớn, xuyên quốc gia, tội phạm xuyên quốc gia, các loại tội phạm trên lĩnh vực an ninh phi truyền thống.
Nhờ làm chủ công nghệ cao, chiến dịch cao điểm 45 ngày đêm đấu tranh làm sạch địa bàn, hướng tới mục tiêu xây dựng TPHCM không ma túy vào năm 2030, đã đạt những kết quả rất lớn, bóc gỡ nhiều đường dây ma túy phức tạp.
Vụ Công an TPHCM đánh sập đường dây mua bán chất xyanua cũng vậy, khi tội phạm mua bán qua mạng xã hội và các ứng dụng mua bán trực tuyến với nhiều phương thức giao dịch rất kín đáo trên không gian mạng, sử dụng tài khoản ảo, thanh toán điện tử, giao hàng qua nhiều khâu trung gian… gây khó khăn trong công tác điều tra nhưng Công an TPHCM đã phá án một cách ngoạn mục, nhờ xây dựng được thế trận lòng dân vững chắc.
Làm chủ công nghệ và tăng cường chuyển đổi số, lực lượng Công an TPHCM đã liên tục triệt phá thành công nhiều đường dây tội phạm quy mô lớn trên không gian mạng như lừa đảo qua mạng, đánh bạc trực tuyến, phát tán mã độc và bôi nhọ, tống tiền. Và cũng nhờ áp dụng công nghệ hiệu quả, Công an TPHCM đã đưa ra cảnh báo khẩn về các hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến. Những thông tin như vậy được truyền thông rất hiệu quả trên báo chí, trong đó chủ đạo qua hệ thống báo chí của lực lượng CAND, đặc biệt trên Chuyên đề Công an TPHCM, giúp thông tin tuyên truyền nhanh nhất, hiệu quả nhất các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến.
Để làm tốt công tác dân vận, công tác chuyên môn, công tác sẵn sàng chiến đấu, Bộ Công an đã phát động phong trào thi đua “Ba nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”. Phong trào đã thổi bùng luồng sinh khí mới, tạo động lực để mỗi CBCS tự soi mình, rèn luyện bản lĩnh, nâng cao tinh thần trách nhiệm, phát huy tính chủ động, sáng tạo trong công tác và chiến đấu. Phong trào là kim chỉ nam hành động, nhắc nhở mỗi CBCS Công an phải nỗ lực học hỏi, hoàn thiện bản thân, cống hiến hết mình vì sự bình yên và hạnh phúc của Nhân dân.
Trong “Ba nhất”, khái niệm “Gần dân nhất” là yêu cầu xây dựng hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an trong lòng dân. “Gần dân nhất” là phải thấu hiểu, gắn bó mật thiết và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của Nhân dân. Thực hiện tốt phương châm “trọng dân, gần dân, lúc dân cần, lúc dân khó có Công an”.
Muốn “Gần dân nhất” phải làm tốt công tác dân vận. Yêu cầu đó cho thấy tầm quan trọng của công tác dân vận, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra: “Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.
Trung tướng, TS Mai Hoàng - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an TP.Hồ Chí Minh