Chiều nay (13/11), tại phiên thảo luận ở hội trường Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khoá XVI về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma tuý và tội phạm giai đoạn 2026-2035, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu quan tâm.
Tăng cường hiệu quả phòng, chống tội phạm
Thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Lương Tam Quang trân trọng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã có nhiều ý kiến sâu sắc, trách nhiệm đối với chủ trương đầu tư chương trình. Qua tổng hợp ý kiến thảo luận, Bộ trưởng cho biết, nhiều đại biểu tán thành sự cần thiết đầu tư, đánh giá việc tích hợp các chương trình là phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ, góp phần tăng cường hiệu quả phòng, chống tội phạm, tinh gọn và tập trung nguồn lực. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã nhất trí về sự cần thiết đầu tư và thống nhất tên gọi chương trình như Chính phủ trình.
Quang cảnh phiên họp
Giải trình về việc tích hợp chương trình, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, công tác phòng, chống ma túy không chỉ dừng lại ở đấu tranh với tội phạm ma túy mà còn bao gồm nhiều nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến y tế và an sinh xã hội. Cụ thể, các nhiệm vụ này bao gồm xác định tình trạng nghiện, tổ chức cai nghiện, điều trị, quản lý sau cai, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng và triển khai những biện pháp y tế, xã hội đặc thù. Vì vậy, việc giữ tên gọi Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 nhằm bảo đảm nhận diện đầy đủ hai nhóm nhiệm vụ, đồng thời khẳng định tính kế thừa chương trình đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết số 163.
Theo Bộ trưởng, chương trình sau tích hợp cơ bản kế thừa và giữ nguyên các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực đã được Quốc hội quyết định. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục tổ chức thực hiện, bảo đảm tính liên tục, không gián đoạn các nhiệm vụ phòng, chống ma túy. Việc tích hợp vì thế không làm gián đoạn những nhiệm vụ đang triển khai mà hướng tới tổ chức thực hiện tập trung, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Đặc biệt, trong nội dung chương trình lần này có phân định rõ nhiệm vụ giữa các cơ quan chủ trì, bảo đảm không xảy ra tình trạng đầu tư trùng lặp, chồng chéo trong quá trình thực hiện.
Đặt ra mục tiêu cho công tác phòng, chống ma túy trong tình hình mới
Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma tuý và tội phạm giai đoạn 2026-2035 được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của từng cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra cụ thể. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát theo từng nội dung chi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm và nguồn kinh phí. Nguyên tắc được đặt ra là ưu tiên sử dụng chung hạ tầng, dữ liệu và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan; không bố trí hoặc thanh toán hai lần cho cùng một nhiệm vụ. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Việc xác định cụ thể trách nhiệm, nhiệm vụ và sản phẩm đầu ra cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm tra, giám sát trong quá trình triển khai.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang báo cáo, giải trình các vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm
Về mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu và tính khả thi của chương trình, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, các mục tiêu, chỉ tiêu về phòng, chống ma túy đến năm 2030 được kế thừa theo Nghị quyết số 163 đã được Quốc hội phê duyệt. Đối với giai đoạn 2031-2035, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ căn cứ kết quả tổng kết, đánh giá việc thực hiện giai đoạn 2026-2030, diễn biến tình hình ma túy và khả năng cân đối nguồn lực để nghiên cứu, báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh, việc xây dựng mục tiêu cho giai đoạn tiếp theo phải bảo đảm tính kế thừa, thực hiện đầy đủ những mục tiêu đã được Quốc hội quyết định, đồng thời có tính tịnh tiến, khả thi và phù hợp với yêu cầu công tác phòng, chống ma túy trong tình hình mới. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu đánh giá thực chất kết quả thực hiện từng giai đoạn, gắn mục tiêu với điều kiện nguồn lực và khả năng tổ chức thực hiện, tránh xây dựng chỉ tiêu thiếu tính khả thi.
Về kinh phí thực hiện và nguyên tắc phân bổ nguồn vốn, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị ưu tiên địa bàn trọng điểm, phức tạp; khu vực biên giới, hải đảo; vùng đồng bào dân tộc thiểu số; các địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách. Theo đó, tổng nguồn lực thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2030 gồm ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn huy động hợp pháp khác.
Các đại biểu tại hội trường
Đối với giai đoạn 2031-2035, kinh phí nêu trong hồ sơ hiện là mức dự kiến định hướng cho các nhiệm vụ phòng, chống tội phạm. Sau khi tổng kết, đánh giá giai đoạn đến năm 2030, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục rà soát và báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức cụ thể, tránh tình trạng cào bằng giữa các địa phương. Đồng thời, không giao nghĩa vụ đối ứng vượt quá khả năng cân đối ngân sách của địa phương. Định hướng này thể hiện yêu cầu tập trung nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm những địa bàn thực sự cần thiết được quan tâm đầu tư phù hợp. Qua đó, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, tạo điều kiện để các địa phương triển khai nhiệm vụ phòng, chống tội phạm và ma túy sát với tình hình thực tế.
Với yêu cầu ưu tiên địa bàn nóng, phân bổ vốn có trọng tâm, tránh chồng chéo và bảo đảm nhiệm vụ liên tục, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035 hướng tới tạo sự tập trung về nguồn lực, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và cuộc sống bình yên của nhân dân.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cũng cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo, trình Quốc hội xem xét, thông qua ngay tại kỳ họp này.