Việt Nam - Australia hợp tác cùng nghiên cứu phát triển công nghệ y sinh tiên tiến RNA

Đây là lần đầu tiên, một viện nghiên cứu của Việt Nam đạt được thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với viện nghiên cứu hàng đầu của Australia. Viện RNA thuộc Đại học New South Wales (Australia) là trung tâm nghiên cứu khoa học y sinh hàng đầu của nước Australia, nghiên cứu chuyên sâu về khoa học và công nghệ RNA.

Lễ ký kết MoU diễn ra tại Đại học New South Wales (UNSW), Australia với sự chứng kiến của Tổng Lãnh sự Việt Nam. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Thỏa thuận đặt nền móng cho quan hệ hợp tác dài hạn giữa hai bên trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghệ RNA, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng và chuẩn bị năng lực sản xuất các sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA.

Lễ ký kết diễn ra vào thời điểm quan trọng trong hợp tác giữa 2 quốc gia, trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (từ ngày 9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024. Với chiến lược phát triển trọng tâm về đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, Việt Nam sẽ tập trung trao đổi chuyên sâu vào những lĩnh vực có tính chiến lược như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney Nguyễn Thanh Tùng đánh giá cao thỏa thuận hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA UNSW, góp phần cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Australia. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney Nguyễn Thanh Tùng, đánh giá cao việc Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA UNSW đã đạt được thỏa thuận hợp tác khoa học quan trọng và ký kết hợp tác vào thời điểm này có ý nghĩa đặc biệt, cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược.

Hợp tác khẳng định năng lực khoa học y sinh và sự chủ động của các doanh nghiệp Việt Nam đã sẵn sàng đầu tư, tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu, phát triển các công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới, để tiến tới cùng công bố các thành quả nghiên cứu và chủ động phát triển thuốc và vắc xin thay vì chỉ tiếp nhận chuyển giao khi công nghệ đã hoàn thiện như hiện nay. Đặc biệt, hợp tác với làm chủ nền tảng công nghệ lõi RNA cũng giúp rút ngắn quá trình nghiên cứu, tăng khả năng mở rộng sản xuất và chủ động ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, qua đó củng cố năng lực tự chủ và an ninh y tế quốc gia.

Các chuyên gia Viện RNA giới thiệu Phòng Thí nghiệm và Trung tâm Tiền lâm sàng của Đại học New South Wales (UNSW). Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào. Nếu DNA được ví như “bản thiết kế” thì RNA là “người đưa bản thiết kế vào sản xuất”, hướng dẫn tế bào tạo ra các protein cần thiết cho hoạt động sống. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.

Từ nền tảng RNA, các nhà khoa học có thể phát triển nhiều công nghệ khác nhau. Chẳng hạn, mRNA được sử dụng để tạo vắc xin và một số liệu pháp điều trị; siRNA giúp “tắt” các gene gây bệnh; còn gRNA hỗ trợ các công nghệ chỉnh sửa gene. Nhờ đó, RNA đang mở ra nhiều hướng điều trị mới cho ung thư, bệnh di truyền, bệnh miễn dịch, bệnh hiếm và nhiều lĩnh vực y sinh học khác.

 Viện Nghiên cứu Tâm Anh cùng Hệ sinh thái y tế Tâm Anh - VNVC có nền tảng đưa công vào nghiên cứu và phát triển thực tế tại Việt Nam. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Giá trị của hợp tác không chỉ nhằm tiếp nhận chuyển giao công nghệ như trước đây mà đột phá ở việc hai bên sẽ cùng đầu tư nhân lực và vật lực để nghiên cứu, cùng tạo ra dữ liệu và giải pháp phù hợp với đặc điểm sức khỏe, bệnh tật của con người, trong đó có chú trọng người Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Một hướng nghiên cứu được Viện RNA UNSW quan tâm là xây dựng bản đồ đột biến ung thư phổi và ung thư đại trực tràng - những bệnh đang tạo gánh nặng lớn tại Việt Nam.

Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: phát triển vắc xin mRNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng. Đây là những hướng nghiên cứu có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của hai bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Các thành tựu nghiên cứu, hợp tác quốc tế của Viện Nghiên cứu Tâm Anh được ứng dụng tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu. Từng bước phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu tiền lâm sàng và thử nghiệm lâm sàng đối với sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA có thể từng bước được triển khai tại Việt Nam.