Ông kể: "Trần Y lúc đó phụ trách bệnh viện Liên Cơ trong rừng, gọi cho tôi, báo tin: "Chị Ba có lệnh đi công tác đặc biệt. 5 giờ chị đã phải lên đường. Anh tranh thủ gặp chị được không?". Nghe tin, tôi xin phép anh Hai Chiến, ẵm con qua Ban Dân y gặp Hoa được 15 phút. Lúc đó, mới 3 giờ sáng, Hoa đã chuẩn bị tư thế xuống đường. Hoa nhìn tôi, cái nhìn sâu thẳm, cất lời:
- Em đi. Anh có băn khoăn gì không? Tôi hỏi lại:
- Em có băn khoăn gì không? Lặng đi một lúc, Hoa nói:
- Nhiệm vụ Đảng giao nặng nề. Em chỉ lo không biết mình có hoàn thành không?
Tôi động viên em:
- Dựa vào tập thể, em sẽ vượt qua.
Hoa hôn con, ôm chặt tôi rồi khoác túi lên đường. Mãi sau này tôi mới biết em đảm đương một công việc thật khó khăn. Hoa xâm nhập nội đô, làm giao liên kiêm y tá đưa lực lượng ta tiến quân vào nội thành Sài Gòn. Địch phản công dữ dội. Có những việc rất khó, thật vượt quá sức mình, đâu phải chỉ dựa vào tập thể mà làm được. Trong rừng tuy thiếu thốn, gian khổ nhưng còn có đồng đội. Vào nội đô, chiến trường xa lạ, đường phố là trận địa, những ngóc ngách, hẻm hốc đều giăng sẵn nguy hiểm. Nhiều cánh quân gần như bị xóa sổ. Có quá nhiều người hy sinh trong trận xuống đường năm ấy.
Liệt sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa
Vợ tôi bên Ban Dân y hy sinh. Còn bên cơ quan Đoàn Thanh niên, chị Tư Dũng - vợ anh Ba Vũ - phụ trách cơ quan Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng cũng hy sinh... Chiến tranh đã cướp đi của tôi người vợ dũng cảm, hồn hậu, trung kiên. Chiến tranh là mất mát. Tôi tự nhủ phải vượt qua đau thương, trụ lại dưới cánh rừng, nuôi niềm tin ngày chiến thắng. Tôi phải sống để thay Hoa nuôi con và làm những điều Hoa chưa kịp làm...".
Người đàn ông ở tuổi 90 khóc nghẹn. Hình ảnh người vợ xuống đường chiến dịch Mậu Thân năm ấy chưa bao giờ phai mờ trong ký ức ông...
Nguyễn Thị Kim Hoa sớm tham gia Cách mạng (1962), được đào tạo từ hộ lý lên y tá, phục vụ đơn vị vũ trang Mặt trận R và An toàn khu liên tục trong 6 năm, được lãnh đạo hết sức tín nhiệm vì tinh thần trách nhiệm cao. Đầu năm 1967, Nguyễn Thị Kim Hoa được chọn đi dự khóa bồi dưỡng đào tạo y sĩ, thực tập tại bệnh viện ATK-R
Tháng 12/1967, do yêu cầu bổ sung cấp bách y sĩ cấp cứu chiến thương cho đơn vị vũ trang xuống đường, với tư cách một đảng viên, Kim Hoa đã xung phong nhận nhiệm vụ, dù lúc đó con gái đầu lòng của chị chưa tròn 3 tuổi.
Bé Nguyễn Thị Hạnh (đứng hàng sau, bên phải), con gái nữ Liệt sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa. Mẹ hy sinh khi Hạnh mới 3 tuổi, em cùng các bạn lớn lên trong rừng, cho đến ngày hòa bình...
Trên đường hành quân vào quận 6 Sài Gòn, thấy việc chuẩn bị cấp cứu chiến thương còn sơ sài, Kim Hoa rất lo lắng. Chị bàn với Bộ chỉ huy tìm nguồn bổ sung. Tới đâu Kim Hoa cũng tìm đến y tá địa phương hỏi chia lại thuốc men bổ sung cho túi thuốc đơn vị.
Tại chiến trường quận 6, Kim Hoa tận tình cứu chữa thương binh trong lửa đạn, bình tĩnh, gan dạ, dũng cảm. Trưa mùng 8 Tết, địch bắn cối 106,7 ly cấp tập vào đội hình đơn vị. Một chiến sĩ bị miểng cối lớn đâm vào cơ thể, vô cùng đau đớn. Kim Hoa động viên đồng đội rồi bình tĩnh giải phẫu bằng cách gây tê. Chị dùng lưỡi lam rạch vết thương, gắp mảnh cối ra, giải quyết vết thương nhanh gọn.
Liệt sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa, sinh năm 1945, quê xã Nhị Bình, Châu Thành, Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), tham gia Cách mạng tháng 01/1962. Đơn vị tham gia: Cơ quan Trung ương Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam. Chị là y tá. Tháng 8/1966, chị được điều về công tác tại Ban Căn cứ Trung ương Cục (ATK - R), được kết nạp Đảng tháng 12/1967. Cuối tháng 12/1967, chị được điều động xuống T4, tham gia đơn vị vũ trang Ban Kinh tài Phân khu VI thuộc T4 (Sài Gòn - Gia Định), y sĩ đơn vị. Chị tham gia chiến dịch Mậu Thân đợt 1 tại quận 6 và đã hy sinh vào ngày 14/02/1968, tại ấp 2 xã An Lạc, huyện Bình Chánh, vùng ven đô Sài Gòn - Gia Định. Sau ngày hòa bình, hài cốt nữ Liệt sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM.
Qua mấy trận chống địch phản kích tại đường Hậu Giang và đường Lý Chiêu Hoàng, Kim Hoa ra tận tuyến đầu băng bó thương binh, kịp thời cứu sống nhiều đồng đội.
Trong trận chống địch phản kích ác liệt ngày 14/02/1968 tại ấp 2, xã An Lạc, đơn vị vũ trang kinh tài bị thương vong nặng nề (11 đồng chí hy sinh, 12 người bị thương), Kim Hoa bám sát trận địa, dìu chiến sĩ bị thương vào hầm cách trận địa không đầy 100m rồi băng bó cấp cứu từng người. Suốt từ 9 giờ sáng đến chiều tối, chị liên tục cấp cứu thương binh, chuyển thương binh xuống xuồng trên rạch An Lạc. Đến nửa đêm, mặc dù y sĩ Kim Hoa có thể theo các xuồng đưa thương binh về hậu cứ, nhưng còn vài thương binh không đủ xuồng chở đi, chị quyết định ở lại chăm sóc cho anh em an tâm, chờ xuồng đến rước tiếp. Khi Kim Hoa đang lo hồi sức cho một thương binh tên Bích, một trái pháo địch bắn trúng sân nhà, Kim Hoa và thương binh Bích trú ở chân cây rơm đều hy sinh.
Các chiến sĩ của Quân khu 9 đưa HCLS lên chuyến bay ra Hà Nội thực hiện giám định danh tính Liệt sĩ
Y sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa là người thứ 11 trong đơn vị vũ trang kinh tài hy sinh anh dũng trong trận chống địch phản kích, bảo vệ an toàn Chỉ huy sở của Bộ Chỉ huy Tiền phương II.
Ông Nguyễn Hậu (Sáu Hậu) - nguyên Chánh Văn phòng Ban Kinh tài phân khu VI - T4, nguyên Chánh Văn phòng UBND TPHCM đã viết về chị với tất cả sự trân trọng và trung thực về một tấm gương anh hùng của đồng đội và đề nghị truy tặng danh hiệu xứng đáng cho Nguyễn Thị Kim Hoa, ghi ngày 18/8/2008: "Đồng chí Nguyễn Thị Kim Hoa là một đảng viên trung kiên dũng cảm, một y sĩ chiến trường tận tụy, quên mình vì đồng đội. Đồng chí đã theo tiếng gọi của Đảng, gác tình cảm riêng tư, gởi lại đứa con đầu lòng ấu thơ vô cùng yêu thương cho chồng chăm sóc, dứt tình cảm mẫu tử thiêng liêng ra chiến trường.
Dù có cơ hội để trở về hậu cứ, có cơ hội để gặp lại con gái bé bỏng của mình, nhưng đồng chí vẫn nén lòng, quyết định ở lại chiến trường săn sóc, cấp cứu đồng đội, phục vụ chiến trường đến hơi thở cuối cùng. Đồng chí Nguyễn Thị Kim Hoa xứng đáng với tám chữ vàng "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang". Và ông Nguyễn Hậu - đồng đội của chị Nguyễn Thị Kim Hoa còn sống sót sau cuộc chiến tranh đề nghị: "Căn cứ vào thành tích công tác, chiến đấu và tinh thần tận tụy, hy sinh cao cả của đồng chí Nguyễn Thị Kim Hoa, chúng tôi đề nghị lãnh đạo các cấp xem xét hình thức tuyên dương truy tặng xứng đáng cho đồng chí”.
Chuyến bay đặc biệt đưa hơn 8.453 mẫu HCLS ra Hà Nội giám định ADN
Sáng 21/10, tại khu vực quân sự sân bay TP.Cần Thơ, Bộ Tư lệnh Quân khu 9 phối hợp với Quân chủng Phòng không - Không quân và các tỉnh, TP.Cần Thơ, An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương và vận chuyển, bàn giao 8.453 mẫu sinh phẩm hài cốt Liệt sĩ (HCLS) phục vụ giám định ADN, xác định danh tính Liệt sĩ. Đây là đợt vận chuyển thứ 12, đồng thời là lần thứ 2 các mẫu sinh phẩm được vận chuyển bằng máy bay quân sự.
Phát biểu tại buổi lễ, Trung tướng Hồ Văn Thái, Chính ủy Quân khu 9, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các Anh hùng Liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Theo Trung tướng Hồ Văn Thái, thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, lực lượng vũ trang Quân khu 9 đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và Nhân dân địa phương triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt và thu thập thông tin về Liệt sĩ. Tính đến ngày 21/10, Quân khu 9 đã tìm kiếm, quy tập được 1.104 HCLS, trong đó có 748 hài cốt trong nước và 356 hài cốt tại Campuchia, đạt 122,66% chỉ tiêu năm 2026 và 76,13% chỉ tiêu của Chiến dịch 500 ngày đêm. Đặc biệt, ngày 10/10, lực lượng vũ trang Quân khu 9 đã hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ Liệt sĩ chưa có thông tin tại toàn bộ 107 Nghĩa trang Liệt sĩ trên địa bàn. Các lực lượng đã khai quật 41.231 mộ, đạt 100% kế hoạch, trong đó có 31.963 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và 9.268 mộ không đủ điều kiện. Công tác lấy mẫu hoàn thành sớm gần 7 tháng so với thời hạn của Chiến dịch 500 ngày đêm. Chính ủy Quân khu 9 nhấn mạnh, những kết quả đạt được không chỉ thể hiện trách nhiệm và lòng biết ơn đối với các thế hệ đã ngã xuống, mà còn là nghĩa tình sâu nặng của lực lượng vũ trang và Nhân dân Đồng bằng Sông Cửu Long đối với những người con đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc.
Sáng 21/10, sau phút mặc niệm và nghi thức dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng Liệt sĩ, các đại biểu thực hiện nghi thức đưa những mẫu sinh phẩm HCLS lên máy bay vận tải quân sự CASA-C295 để chuyển ra Hà Nội bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội (Bộ Quốc phòng) phục vụ công tác giám định ADN. Trước đó, qua 11 đợt vận chuyển, Quân khu 9 đã bàn giao 23.557 mẫu sinh phẩm HCLS phục vụ giám định ADN.
(CATP) Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cùng già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ". Trong các cuộc kháng chiến trường kỳ, niềm tự hào ấy càng trở nên rực rỡ. Những người phụ nữ Việt Nam không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là những đoá hoa lửa, đã viết nên những trang sử hào hùng, dung hòa giữa sự kiên cường phi thường và lòng tận tụy hy sinh thầm lặng giữa mưa bom bão đạn. Đã hơn nữa thế kỷ trôi qua nhưng những câu chuyện của họ vẫn còn được nhắc mãi, khiến lớp lớp cháu con thêm tự hào về những người phụ nữ Việt Nam anh dũng, kiên cường, bất khuất.