Đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy và tội phạm
Về sự cần thiết xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 – 2035, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, Chương trình được xây dựng căn cứ Kết luận số 56 ngày 24/06/2026 của Bộ Chính trị về khẩn trương xây dựng, triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan về phòng, chống tội phạm, ma túy, đầu tư công, ngân sách Nhà nước…
Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tờ trình
Về cơ sở thực tiễn, xuất phát từ tình hình tội phạm và ma túy trong nước và thế giới diễn biến hết sức phức tạp; xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ và nhiều nguy cơ, thách thức phi truyền thống, tác động đến công tác phòng, chống tội phạm và ma túy.
Về nội dung cơ bản của Chương trình, theo Bộ trưởng Bộ Công an, Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 được chia thành 2 giai đoạn với tổng vốn đầu tư như sau: Giai đoạn 1 (2026 - 2030) có tổng vốn đầu tư là 45.301 tỷ đồng, trong đó 22.450 tỷ đồng đã được phê duyệt tại Nghị quyết 163, 22.851 tỷ đồng đề nghị bổ sung cho công tác phòng, chống tội phạm.. Giai đoạn 2 (2031 - 2035) có tổng vốn đầu tư là 18.151 tỷ đồng. Kết thúc giai đoạn 1, căn cứ kết quả thực hiện, Chính phủ báo cáo Quốc hội nguồn lực kinh phí để thực hiện giai đoạn 2 theo quy định.
Mục tiêu của Chương trình nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng, chống ma túy và tội phạm; lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã làm nền tảng; ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư trang thiết bị; thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả trong phòng, chống ma túy và tội phạm; Lấy phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở nhằm kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy.
Về giải pháp thực hiện chương trình, Bộ trưởng cho biết, Báo cáo đưa ra 6 giải pháp trọng tâm bao gồm xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; Tập trung nguồn lực và có cơ chế huy động, bố trí, phân bổ nguồn lực; Tổ chức hiệu quả bộ máy, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; Tăng cường công tác truyền thông, tuyên truyền công tác phòng, chống tội phạm; Tăng cường ứng dụng khoa học, kỹ thuật và công nghệ; Mở rộng hợp tác quốc tế.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình với tên gọi là “Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035”, trong đó giữ nguyên các nội dung về phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư và tích hợp, bổ sung các nội dung phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 – 2035, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh.
Tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình
Trình bày báo cáo thẩm tra chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 – 2035, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, UBPLTP và các cơ quan của Quốc hội tham gia thẩm tra nhận thấy Chương trình đáp ứng tiêu chí xác định chương trình mục tiêu quốc gia và thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra
Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163/2024/QH15. Chương trình cơ bản phù hợp với chiến lược phòng, chống ma túy, tội phạm; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Về mục tiêu, các chỉ tiêu chủ yếu của Chương trình; phạm vi và thời gian thực hiện Chương trình; các dự án, tiểu dự án thành phần, UBPLTP nhận thấy hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu trong dự thảo Nghị quyết cơ bản bám sát chủ trương của Đảng, đáp ứng, giải quyết các yêu cầu cấp bách, khách quan của công tác phòng, chống ma túy và tội phạm trong tình hình mới. Phạm vi, thời gian thực hiện Chương trình từ năm 2026 đến hết năm 2035, bao gồm 2 giai đoạn, giai đoạn 1 từ năm 2026 đến hết năm 2030 và giai đoạn 2 từ năm 2031 đến hết năm 2035 là phù hợp.
Bên cạnh đó, UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát một số nội dung để bảo đảm tính thống nhất, chính xác, gắn kết giữa chỉ tiêu với nhiệm vụ, hoạt động, nguồn lực thực hiện; rà soát bảo đảm các chỉ tiêu giữa 2 giai đoạn (giai đoạn 2026 - 2030 và giai đoạn 2031 - 2035) có sự kế thừa và nâng dần yêu cầu, bao quát cả lĩnh vực phòng, chống ma túy và phòng, chống tội phạm; bổ sung chỉ tiêu để bảo đảm phù hợp nghị quyết của Đảng, các quy định của pháp luật có liên quan; Việc phân nhóm các mục tiêu, chỉ tiêu cần rõ ràng, tránh giao thoa, trùng lặp.
Về các dự án, tiểu dự án thành phần, UBPLTP và một số cơ quan của Quốc hội thấy rằng còn một số nhiệm vụ có tính chất tương đồng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau; phương thức phân bổ vốn ở một số dự án còn bình quân, chưa thực sự gắn kết với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra, có số liệu về kinh phí dự toán còn chưa chính xác, cần được tiếp tục rà soát để chỉnh lý cho phù hợp, chính xác, khả thi.
Về kinh phí thực hiện Chương trình; nguyên tắc phân bổ vốn (khoản 3 và khoản 4 Điều 1 của dự thảo Nghị quyết), UBPLTP và các cơ quan của Quốc hội đề nghị rà soát, làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án thành phần; nguyên tắc, căn cứ quy định cho phép Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và tiếp tục cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung cho Chương trình trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối, bố trí phần vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác;
Đồng thời cần thuyết minh, làm rõ căn cứ xác định nhu cầu và mức kinh phí dự kiến của giai đoạn 2031 - 2035 để bổ sung trong dự thảo Nghị quyết, phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội…
Về cơ chế giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định đối với cơ chế vượt thẩm quyền của Chính phủ, UBPLTP và các cơ quan của Quốc hội đề nghị làm rõ nội dung nào cần báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định, nội dung nào Chính phủ có thể báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trong thời gian Quốc hội không họp và báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp gần nhất.
UBPLTP và một số cơ quan của Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng Chương trình tiếp tục rà soát, làm rõ mốc thời gian áp dụng, phạm vi nhiệm vụ, dự án được tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ và thẩm quyền xử lý kế hoạch, dự toán ngân sách năm 2027...