Kết nối các miền đất
Mỗi đô thị mang một sắc thái riêng, gắn với điều kiện tự nhiên, truyền thống sản xuất và lợi thế kinh tế khác nhau. Bài toán đặt ra với An Giang không chỉ là xây dựng những đô thị ngày càng hiện đại, mà quan trọng hơn là tổ chức được mạng lưới liên kết, để nguồn lực của từng địa phương được phát huy, tạo thành sức mạnh chung.
Quyết định số 676/QĐ-UBND ngày 24/02/2026 của UBND tỉnh về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh An Giang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định định hướng phát triển đa cực, gắn các đô thị với những tiểu vùng và hành lang kinh tế. Trong cấu trúc ấy, Rạch Giá giữ vai trò trung tâm hành chính, kinh tế, thương mại, dịch vụ và đầu mối quan trọng của kinh tế biển. Long Xuyên là đô thị tăng trưởng, gắn với giáo dục, y tế, đào tạo, chế biến nông sản và logistics nông nghiệp. Phú Quốc phát huy lợi thế biển đảo, du lịch và dịch vụ chất lượng cao. Châu Đốc gắn với du lịch văn hóa, tín ngưỡng, thương mại biên giới và trung chuyển hàng hóa, trong khi Hà Tiên có điều kiện kết nối kinh tế ven biển với thương mại biên giới và du lịch.
Cùng với các trung tâm này, Kiên Lương, Giồng Riềng và An Biên góp phần mở rộng mạng lưới phát triển, kết nối khu vực dân cư, vùng sản xuất và các hành lang kinh tế. Mỗi đô thị có chức năng riêng, không thể phát triển theo một khuôn mẫu giống nhau. Điều quan trọng là xác định đúng vai trò, tạo sự bổ trợ, tránh đầu tư phân tán và cạnh tranh nguồn lực theo cách cục bộ.
Một góc đô thị Long Xuyên nhìn từ trên cao
Tại buổi làm việc về định hướng phát triển các đô thị động lực ngày 05/8/2026, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng sử dụng hình ảnh "con tàu động lực", trong đó Phú Quốc là mũi tàu, các đô thị hạt nhân còn lại góp phần tạo nên những tọa độ phát triển. Hình ảnh này không chỉ gợi lên vị thế của từng đô thị, mà còn nhấn mạnh yêu cầu phối hợp trong một chỉnh thể thống nhất. Mũi tàu mở hướng đi, nhưng để con tàu tiến xa, từng bộ phận phải vận hành nhịp nhàng, cùng hướng về mục tiêu chung.
Theo định hướng của tỉnh, phát triển 8 đô thị động lực phải lấy con người làm trung tâm, thúc đẩy tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Muốn vậy, hạ tầng giao thông cần kết nối đồng bộ giữa đường bộ, đường thủy, cảng và các đầu mối vận tải; quy hoạch đô thị phải gắn với vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến, thương mại và dịch vụ. Khi hàng hóa lưu thông thuận lợi, doanh nghiệp có điều kiện giảm chi phí, nâng sức cạnh tranh, còn vùng sản xuất có thêm cơ hội tiếp cận thị trường.
Từ góc nhìn của người dân, ông Trần Minh Luân (người dân phường Long Xuyên) mong muốn giao thông đồng bộ, môi trường sống sạch đẹp, tình trạng ngập nước và rác thải được xử lý tốt hơn. Ông cũng kỳ vọng người dân có thêm việc làm tại chỗ, được tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục chất lượng và có nhiều không gian sinh hoạt cộng đồng. Những mong muốn thiết thực ấy cho thấy giá trị của đô thị không chỉ nằm ở công trình mới hay quy mô đầu tư, mà phải được đo bằng những đổi thay trong cuộc sống.
Khơi thông nguồn lực
Quy hoạch mở ra tầm nhìn, nhưng để biến tầm nhìn thành hiện thực, An Giang cần nguồn lực đủ mạnh cùng năng lực tổ chức thực hiện hiệu quả. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, vấn đề không chỉ là huy động được bao nhiêu vốn, mà quan trọng hơn là đầu tư vào đâu để tháo gỡ "điểm nghẽn", mở rộng không gian phát triển và tạo sức lan tỏa lâu dài.
Trung tâm đô thị Long Xuyên với mật độ dân cư và công trình xây dựng khá cao
Theo Quyết định số 676/QĐ-UBND ngày 24/02/2026, tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân ít nhất 11% mỗi năm, GRDP bình quân đầu người từ 6.300USD và tỷ lệ đô thị hóa vượt 50% vào năm 2030. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm dự kiến đạt khoảng 650.000-700.000 tỷ đồng. Những mục tiêu này đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác điều hành, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư.
Trong chỉ đạo phát triển các đô thị động lực ngày 05/8/2026, tỉnh đặt ra yêu cầu rà soát, trình duyệt 27 quy hoạch phân khu và hoàn tất thủ tục đối với 28 danh mục dự án kêu gọi đầu tư tại Rạch Giá, Long Xuyên, Châu Đốc và Hà Tiên. Các dự án có tổng diện tích hơn 873ha, tổng vốn dự kiến gần 118.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030. Quy mô nguồn lực kỳ vọng huy động là rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu chuẩn bị kỹ về quy hoạch, quỹ đất, thủ tục pháp lý và điều kiện triển khai. Từ danh mục dự án đến công trình thực tế vẫn là chặng đường đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và trách nhiệm rõ ràng.
Tại Long Xuyên, việc phát huy vai trò trung tâm dịch vụ và logistics cần gắn kết vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến cùng thị trường tiêu thụ. Bà Đoàn Thị Hương Hà (Chủ tịch UBND phường Long Xuyên) cho biết, địa phương định hướng phát triển hạ tầng thương mại, kho vận, chợ đầu mối; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, cải thiện môi trường sống và thu hút đầu tư tạo việc làm. Định hướng này cho thấy phát triển đô thị không chỉ cần hạ tầng phục vụ kinh doanh, mà còn phải bảo đảm dịch vụ thiết yếu và môi trường sống thuận lợi để thu hút, giữ chân nguồn nhân lực.
Một góc đô thị Châu Đốc bên sông với công viên ven bờ và hệ thống công trình dân cư, dịch vụ
Trong khi đó, Châu Đốc có điều kiện phát huy mối liên hệ giữa du lịch văn hóa, tín ngưỡng, thương mại biên giới và dịch vụ. Ông Huỳnh Bửu Toàn (Chủ tịch UBND phường Châu Đốc) nhấn mạnh, định hướng phát triển sản phẩm du lịch gắn với thương mại, kinh tế đêm và dịch vụ phụ trợ; tăng cường kết nối giao thông với khu vực biên giới Campuchia và các tuyến liên vùng. Nếu được tổ chức đồng bộ, những hoạt động này có thể mở rộng cơ hội kinh doanh, tạo thêm việc làm và giúp các địa bàn lân cận cùng tham gia chuỗi dịch vụ.
Để các định hướng đi vào thực tiễn, đầu tư công cần phát huy vai trò dẫn dắt, ưu tiên những công trình then chốt có khả năng tháo gỡ "điểm nghẽn" và tạo điều kiện thu hút nguồn lực xã hội. Giao thông kết nối vùng sản xuất với thị trường, hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và không gian công cộng cần được đầu tư trên cơ sở nhu cầu thực tế, hiệu quả kinh tế, xã hội và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bên cạnh nguồn vốn, chất lượng quản trị và kỷ luật thực thi có ý nghĩa quyết định. Mỗi dự án cần có tiến độ cụ thể, trách nhiệm rõ ràng; những vướng mắc về thủ tục, mặt bằng và hạ tầng kết nối phải được nhận diện, xử lý kịp thời. Hiệu quả thu hút đầu tư không chỉ nằm ở số lượng dự án hay tổng vốn dự kiến, mà phải được đo bằng tiến độ triển khai, năng lực sản xuất hình thành, việc làm được tạo ra và giá trị thực tế đóng góp cho địa phương.
Phát triển vì người dân
Tầm vóc của một đô thị không chỉ được nhận diện qua những công trình mới, những tuyến đường rộng mở hay diện mạo ngày càng khang trang, mà còn qua những đổi thay trong cuộc sống người dân. Đó là khi nông sản có thêm cơ hội đến với thị trường, doanh nghiệp thuận lợi mở rộng sản xuất, người lao động có việc làm ổn định và các gia đình được tiếp cận tốt hơn với dịch vụ y tế, giáo dục. Đó còn là những con đường sạch đẹp, không gian xanh và môi trường sống trong lành.
Với An Giang, 8 đô thị động lực mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển trên một vùng đất giàu tiềm năng, từ đồng bằng, sông nước đến biên giới, biển và hải đảo. Mỗi đô thị có một thế mạnh, một vai trò riêng, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở khả năng bổ trợ cho nhau, mở rộng cơ hội cho những vùng đất xung quanh. Thành quả phát triển không nên chỉ dừng lại trong địa giới đô thị, mà cần lan tỏa đến nông thôn, vùng biên giới, ven biển và hải đảo, nơi người dân cũng gửi gắm kỳ vọng về cuộc sống ngày càng đủ đầy.
Con đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Quy hoạch cần đi cùng nguồn lực, đầu tư phải gắn với hiệu quả, còn mỗi chủ trương cần được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể trong đời sống. 8 đô thị động lực chỉ thực sự phát huy vai trò khi kết nối được các vùng kinh tế, khơi thông nguồn lực và tạo thêm cơ hội phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp, người lao động và người dân.
Trên vùng đất An Giang đang mở rộng không gian phát triển, sức bật của 8 đô thị động lực không chỉ được gửi gắm trong những bản quy hoạch hay những công trình đang chờ hình thành, mà còn trong khát vọng vươn lên của mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp và mỗi người dân. Khi những miền đất được kết nối, nguồn lực được khơi thông và thành quả phát triển được sẻ chia, diện mạo mới của đô thị sẽ đi cùng những mùa làm ăn thuận lợi, những mái nhà thêm ấm no và niềm tin vào tương lai. Đó cũng là thước đo cho một An Giang phát triển năng động, hài hòa và bền vững.