Chiến dịch "500 ngày đêm": Hơn 1.400 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, thu thập 93.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ

Chiến dịch quy mô lớn nhất từ trước đến nay về tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ

Được phát động trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), "Chiến dịch 500 ngày đêm" là chiến dịch có tính toàn diện, quy mô lớn nhất từ trước tới nay nhằm tạo đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đến nay, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.425 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, có 401 hài cốt được tìm kiếm trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia.

Công tác tìm kiếm các khu mộ liệt sĩ tập thể cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tại tỉnh Tuyên Quang, lực lượng chức năng đã phát hiện 5 mộ liệt sĩ tập thể với khoảng 23 hài cốt liệt sĩ.

 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực hiện nghi thức phủ cờ Tổ quốc lên quách chứa hài cốt liệt sỹ được tìm kiếm, quy tập tại công viên Lê Thị Riêng, TPHCM

Đặc biệt, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TPHCM), lực lượng chức năng đã triển khai tìm kiếm một khu mộ liệt sĩ tập thể được hơn 100 bộ hài cốt liệt sĩ riêng lẻ, đồng thời phát hiện 32 di vật cùng 2 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể. Những phát hiện này tiếp tục mở ra hy vọng xác định danh tính cho nhiều liệt sĩ còn thiếu thông tin sau hàng chục năm.

Để thực hiện nhiệm vụ, 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số hơn 1.500 người đã được huy động, gồm 13 đội hoạt động trong nước và 19 đội hoạt động tại Lào, Campuchia.

Cùng với công tác tìm kiếm, quy tập, 13 lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ đã được tổ chức, đón nhận và an táng 735 hài cốt liệt sĩ, thể hiện sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Hơn 93.000 mẫu thân nhân liệt sĩ được thu thập phục vụ giám định ADN

Xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch 500 ngày đêm.

Đến nay, công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đã được triển khai đối với 66.013 ngôi mộ liệt sĩ trên cả nước, trong đó có 46.116 ngôi mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt gần 70%.

Đối với thân nhân liệt sĩ, đã có 93.464 mẫu sinh phẩm được thu thập, trong đó 53.036 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác đối sánh ADN.

Bên cạnh đó, 15.729 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương đã được tiếp nhận và lưu trữ phục vụ công tác giám định ADN.

Với hơn 93.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ đã được thu thập, ngân hàng gene phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang từng bước được hình thành. Đây được xem là nền tảng khoa học quan trọng, mở ra cơ hội xác định danh tính cho hàng chục nghìn liệt sĩ còn thiếu thông tin sau nhiều thập kỷ.

Việc lưu trữ, phân tích và đối sánh ADN không chỉ là câu chuyện của khoa học công nghệ, mà còn là hành trình tìm lại tên cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Mỗi mẫu ADN được đối sánh thành công sẽ mang thêm hy vọng đoàn tụ cho những gia đình vẫn đang mòn mỏi chờ đợi thông tin về người thân đã hy sinh.

Song hành với công tác tìm kiếm, quy tập và giám định ADN, nhiệm vụ rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực nghi có mộ liệt sĩ cũng đang được đẩy mạnh.

Đến nay, lực lượng chức năng đã rà phá được 8.462,16 ha trên tổng số 22.725 ha, đạt 37,24% kế hoạch. Riêng khu vực lõi tại tỉnh Tuyên Quang đã rà phá được 3.566,7 ha trên tổng số 4.460 ha, đạt gần 80%.

360 đội rà phá bom mìn với 5.183 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 máy dò và nhiều trang thiết bị chuyên dụng đã được huy động để thực hiện nhiệm vụ.

Việc rà phá bom mìn không chỉ bảo đảm an toàn cho lực lượng làm nhiệm vụ mà còn tạo điều kiện để đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại các địa bàn trọng điểm.

Tiếp tục hoàn thiện chính sách, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và hợp tác quốc tế

Trên cơ sở những kết quả bước đầu đạt được, Ban Chỉ đạo quốc gia đã xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm hoàn thành các mục tiêu của Chiến dịch.

Trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, bảo đảm đồng bộ, sát thực tiễn và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Cùng với đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong phân tích, khai thác dữ liệu liệt sĩ; đẩy nhanh thu thập, phân tích và đối sánh ADN của thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào ngân hàng gene sẽ tiếp tục được đẩy mạnh.

Các bộ, ngành, địa phương cũng sẽ tập trung rà soát, xác minh thông tin về các khu mộ liệt sĩ tập thể, tăng cường lực lượng và phương tiện phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trong trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ giám định ADN với các nước liên quan.

Công tác thông tin, tuyên truyền về Chiến dịch cũng sẽ được tăng cường nhằm lan tỏa sâu rộng ý nghĩa nhân văn của hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi chiến tranh kết thúc, vẫn còn hàng chục nghìn liệt sĩ chưa xác định được danh tính. "Chiến dịch 500 ngày đêm" vì thế không chỉ là một chiến dịch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, mà còn là hành trình đi tìm lại tên tuổi của những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi mẫu ADN được đối sánh thành công hay mỗi di vật được phát hiện đều góp phần làm trọn vẹn hơn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam và nối dài hành trình tri ân các thế hệ đã hy sinh vì đất nước.