Hiện đại hóa phương pháp đào tạo
Quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số toàn diện đã làm cho tình hình tội phạm diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường, với sự gia tăng của các loại tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia, tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng, cũng như sự đan xen, chuyển hóa giữa các nhóm tội phạm xâm phạm ANQG và tội phạm xâm phạm TTATXH. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới căn bản tư duy, mục tiêu và phương thức giáo dục, đào tạo trong lực lượng CAND.
Trước hết, công tác giáo dục, đào tạo không thể dừng lại ở mô hình truyền thụ kiến thức đơn thuần, mà phải chuyển mạnh sang mô hình phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của người cán bộ CSND. Trong điều kiện các phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt, sử dụng rộng rãi công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và lợi dụng không gian mạng với tính ẩn danh cao, cán bộ CSND không chỉ cần nắm vững kiến thức pháp luật, nghiệp vụ truyền thống mà còn phải có năng lực tư duy phản biện, khả năng phân tích, dự báo tình hình, xử lý linh hoạt các tình huống phức tạp phát sinh trong thực tiễn. Do đó, giáo dục, đào tạo phải hướng tới hình thành năng lực nghề nghiệp tổng hợp, khả năng thích ứng nhanh với những biến động của môi trường ANTT trong bối cảnh "thế giới phẳng".
Màu áo của Trường ĐH CSND có mặt tại các vùng sâu, vùng xa
Thứ hai, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ CSND vừa "hồng" vừa "chuyên" trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh các thế lực thù địch gia tăng hoạt động chống phá, lợi dụng những vấn đề nhạy cảm liên quan đến tinh gọn tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, sáp nhập đơn vị hành chính để xuyên tạc, kích động, đòi hỏi mỗi cán bộ CSND phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, kiên định mục tiêu, lý tưởng Cách mạng. Đồng thời, công tác giáo dục, đào tạo càng phải chú trọng rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, ý thức trách nhiệm, tinh thần thượng tôn pháp luật và khả năng tự "đề kháng" trước những cám dỗ, tiêu cực.
Thứ ba, công tác giáo dục, đào tạo trong lực lượng CAND đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và từng bước hội nhập quốc tế. Phương pháp đào tạo phải chuyển từ tiếp cận truyền thống sang phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, tăng cường thực hành, nghiên cứu tình huống, mô phỏng nghiệp vụ, qua đó giúp học viên hình thành năng lực nghề nghiệp thực chất.
Giảng viên Trường ĐH CSND cắt tóc cho con em đồng bào thiểu số tại Đồng Nai
Thứ tư, quá trình đổi mới giáo dục, đào tạo phải luôn đặt dưới sự dẫn dắt của mục tiêu giữ vững bản chất chính trị, tính cách mạng và nhân văn của giáo dục CAND. Dù hội nhập quốc tế sâu rộng đến đâu, công tác giáo dục, đào tạo vẫn phải bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, lấy tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam, hướng tới đào tạo đội ngũ cán bộ CSND có đủ "đức" và "tài", đủ năng lực và uy tín để đáp ứng yêu cầu bảo vệ ANTT trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Gắn với thực tiễn chiến đấu
Những yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao của sự nghiệp bảo vệ ANTT trong kỷ nguyên mới, việc tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo tại Trường Đại học CSND không chỉ là đòi hỏi khách quan, mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, quyết định trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và năng lực hoàn thành nhiệm vụ của lực lượng CSND trong tình hình mới.
Đổi mới mạnh mẽ tư duy và mục tiêu giáo dục, đào tạo theo chuẩn đầu ra gắn với thực tiễn chiến đấu. Bước vào kỷ nguyên mới, công tác giáo dục, đào tạo của Trường Đại học CSND cần được định hướng theo hướng lấy yêu cầu thực tiễn bảo vệ ANTT làm thước đo trung tâm, tăng cường rèn luyện "tay nghề" thực tiễn. Theo đó, phải chuyển trọng tâm từ mô hình đào tạo thiên về truyền thụ kiến thức sang mô hình phát triển toàn diện phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng và năng lực nghề nghiệp của người cán bộ CSND. Việc xác định chuẩn đầu ra cần được cụ thể hóa theo từng ngành, chuyên ngành và bậc học, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng CSND, đồng thời phản ánh đúng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Tặng gạo tận nhà cho đồng bào thiểu số
Cần chuẩn hóa, hiện đại hóa nội dung, chương trình đào tạo theo hướng mở và linh hoạt. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh tình hình ANTT biến đổi nhanh chóng, cần thường xuyên rà soát, cập nhật và hoàn thiện chương trình, giáo trình, tài liệu giảng dạy theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, đồng thời tăng hàm lượng thực tiễn. Nội dung đào tạo phải kịp thời bổ sung các tri thức mới về ANTT và phòng, chống tội phạm, nhất là các lĩnh vực đang đặt ra nhiều thách thức như tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, các thách thức an ninh phi truyền thống, qua đó giúp người học nắm bắt và thích ứng với những phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi. Cùng với đó, Nhà trường cần xây dựng chương trình đào tạo theo mô-đun, học phần linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều chỉnh, bổ sung nội dung phù hợp với yêu cầu thực tiễn và sự biến động của tình hình ANTT.
Đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá theo hướng lấy người học làm trung tâm. Trong bối cảnh yêu cầu thực tiễn đặt ra ngày càng cao đối với năng lực thực hành và khả năng xử lý tình huống của người cán bộ CSND, cần đẩy mạnh đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học. Theo đó, cần tăng cường áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như nghiên cứu tình huống điển hình, mô phỏng nghiệp vụ, diễn tập, thực hành tại cơ sở và học tập gắn với giải quyết các tình huống thực tiễn, qua đó giúp học viên rèn luyện tư duy nghề nghiệp và kỹ năng tác nghiệp trong điều kiện sát thực tế.
Giảng viên Trường ĐH CSND cùng các tác giả nhận giải thưởng chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Phát huy vai trò của nghiên cứu khoa học gắn với đào tạo và thực tiễn công tác. Nghiên cứu khoa học cần được xác định là một động lực quan trọng, trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và năng lực dự báo, tham mưu trong lĩnh vực bảo vệ ANTT. Trên cơ sở đó, cần tiếp tục đẩy mạnh gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn công tác, kịp thời làm rõ những vấn đề mới, phức tạp nảy sinh từ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm. Đồng thời, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ giảng viên, học viên và nghiên cứu sinh tích cực tham gia các đề tài khoa học các cấp, nhất là những đề tài xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của Công an các đơn vị, địa phương, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu và giải quyết vấn đề thực tiễn.
Xây dựng đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục đủ tâm, đủ tầm. Đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả đào tạo của Nhà trường. Vì vậy, cần đặc biệt chú trọng công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ, bảo đảm mỗi giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, trình độ chuyên môn sâu, năng lực nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn phong phú.
Kế thừa, phát huy giá trị truyền thống và xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, nhân văn. Theo đó, cần đẩy mạnh giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống cách mạng, danh dự và văn hóa CAND xuyên suốt toàn bộ quá trình đào tạo, coi "danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất" như một chuẩn mực giá trị cốt lõi chi phối hành vi nghề nghiệp của học viên. Đồng thời, cần tổng kết, khái quát hóa, tuyên bố những hệ giá trị cốt lõi, tiên phong để định hình những yếu tố thuộc về văn hóa truyền thống của Nhà trường. Qua đó, xây dựng môi trường giáo dục chính quy, kỷ luật, kỷ cương, mang đậm tính nhân văn.
Đại tá, TS TRẦN XUÂN TÂN - Đại úy, TS NGUYỄN CHÍ THÀNH