Tìm thấy 3 hài cốt liệt sĩ tại xã Thường Tân
Những ngày qua tại ấp Lạc An 3, xã Thường Tân, TPHCM (thuộc huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương trước đây), một cuộc tìm kiếm hài cốt các Anh hùng Liệt sĩ được Bộ Tư lệnh TPHCM khẩn trương triển khai từ những thông tin do chính quyền địa phương và người dân cung cấp. Theo những nguồn tin được lưu giữ, truyền lại qua nhiều năm, tại khu vực giếng nước cũ của làng có một khu mộ tập thể. Đây được cho là nơi an táng các Liệt sĩ hy sinh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, vào các năm 1968 và 1970.
Ngày 17/8, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ TPHCM tổ chức triển khai nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập tại khu vực này. Theo thông tin thu thập được, khu mộ tập thể có 5 Liệt sĩ, trong đó 2 Liệt sĩ đã có thông tin, 3 Liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Tuy nhiên, việc xác định chính xác vị trí hài cốt sau hơn nửa thế kỷ là nhiệm vụ không dễ dàng. Trải qua thời gian dài, cảnh quan và địa hình khu vực đã có nhiều thay đổi, những dấu tích của chiến tranh cũng dần bị xóa nhòa. Đặc biệt, vị trí nghi vấn nằm sâu dưới khu vực giếng cũ, đòi hỏi lực lượng làm nhiệm vụ phải xử lý một khối lượng đất rất lớn.
TPHCM đã tìm thấy 3 hài cốt Liệt sĩ tại xã Thường Tân
Từ vị trí do người dân cung cấp, cán bộ, chiến sĩ từng bước đào sâu, mở rộng phạm vi tìm kiếm. Mỗi lớp đất được đưa lên đều được kiểm tra cẩn trọng. Những dấu tích dù nhỏ cũng được chú ý, bởi đó có thể là manh mối quan trọng để xác định nơi các Liệt sĩ đang nằm lại. Sau 2 ngày triển khai, lực lượng làm nhiệm vụ đã xử lý gần 1.000m3 đất, mở rộng khu vực miệng giếng gần 10m và đào sâu khoảng 10m.
Sự kiên trì ấy đã mang lại kết quả. Đến ngày 18/8, lực lượng chức năng phát hiện 3 bộ hài cốt Liệt sĩ tại khu vực tìm kiếm. Việc tìm thấy 3 bộ hài cốt đặc biệt có ý nghĩa khi theo thông tin do chính quyền xã Thường Tân và người dân địa phương cung cấp, trong số 5 Liệt sĩ được an táng tại khu mộ tập thể này có 3 Liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Suốt nhiều năm qua, người dân địa phương vẫn thường xuyên chăm sóc, hương khói tại khu vực được cho là nơi các Liệt sĩ yên nghỉ. Qua bao năm tháng, mong mỏi của người dân vẫn là các cơ quan chức năng sớm tìm thấy, quy tập đầy đủ hài cốt, xác định danh tính để đưa các anh về an táng theo quy định, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân.
Hiện Bộ Tư lệnh TPHCM và các lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm nhằm quy tập các hài cốt Liệt sĩ còn lại để không có ai hy sinh vì đất nước bị lãng quên. Song song với quá trình tìm kiếm, những bước xác minh, lấy mẫu giám định ADN cũng được tiến hành cẩn trọng, khoa học nhằm làm rõ thông tin danh tính của các Liệt sĩ để phục vụ công tác an táng và tìm kiếm thân nhân Liệt sĩ.
Quy tập 379 bộ hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng
Cùng với việc triển khai nhiệm vụ tại xã Thường Tân, Đội Quy tập hài cốt Liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM đang tiếp tục đẩy mạnh triển khai công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Có mặt tại Công viên Lê Thị Riêng vào ngày 19/8, chúng tôi ghi nhận công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ vẫn được các cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh TPHCM và lực lượng làm nhiệm vụ tiến hành khẩn trương.
Trên khu vực tìm kiếm rộng lớn, máy móc liên tục hoạt động, từng lớp đất được bóc tách đào lên, di chuyển ra ngoài để mở rộng phạm vi tìm kiếm. Tại những vị trí nghi vấn, công việc được thực hiện chậm hơn, tỉ mỉ hơn. Cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng quan sát từng lớp đất, từng dấu tích xuất hiện, với yêu cầu không để bỏ sót bất cứ thông tin nào có thể liên quan đến hài cốt, di vật của các Liệt sĩ.
Từ ngày 23/6 đến hết ngày 19/8/2026, tại Công viên Lê Thị Riêng, lực lượng chức năng đã phát hiện, quy tập 379 bộ hài cốt Liệt sĩ. Trong đó, Khu A có 2 vị trí mộ tập thể, Khu B có 6 vị trí. Có 206 bộ hài cốt Liệt sĩ có di vật đã được đội quy tập thu thập, bảo quản để phục vụ quá trình xác minh. Sau hàng chục năm, những dấu tích còn lại có ý nghĩa đặc biệt, góp thêm căn cứ cho việc nhận diện, xác định danh tính Liệt sĩ và tìm kiếm thân nhân.
Công viên Lê Thị Riêng nằm trên đường Cách Mạng Tháng Tám, TPHCM. Trước đây, khu vực này gắn với Nghĩa trang Đô Thành, còn được biết đến với tên Nghĩa trang Chí Hòa. Sau năm 1975, nghĩa trang được giải tỏa, khu vực dần được chỉnh trang và xây dựng thành công viên. Cuộc tìm kiếm tại đây bắt nguồn từ quá trình nghiên cứu các nguồn tư liệu lịch sử, trong đó có hình ảnh ghi lại việc chôn cất những chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, kết hợp với lời kể của các nhân chứng. Từ những dấu vết trong hình ảnh, tài liệu, bản đồ và thông tin nhân chứng, lực lượng chức năng từng bước xác minh khu vực chôn cất năm xưa. Từng vị trí nghi vấn được đào tìm, phạm vi tìm kiếm tiếp tục được điều chỉnh, mở rộng căn cứ vào những dấu tích phát hiện trên thực địa.
Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt Liệt sĩ Thành phố, nhấn mạnh mỗi thông tin liên quan đến nơi chôn cất Liệt sĩ đều có giá trị đặc biệt, cần được kiểm tra và xác minh thận trọng. Theo đó, cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng tham gia được yêu cầu phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, tổ chức tìm kiếm khoa học, cẩn trọng, tỉ mỉ và chính xác. Quá trình khảo sát, đào tìm phải được tiến hành kỹ lưỡng, không bỏ sót khu vực nghi vấn cũng như bất cứ dấu vết, thông tin có giá trị nào.
Những ngày tháng Tám, mưa khiến đất nặng hơn, những hố đào sâu trở nên khó tiếp cận hơn. Nhưng tại xã Thường Tân hay Công viên Lê Thị Riêng, công việc tìm kiếm hài cốt các Anh hùng Liệt sĩ vẫn tiếp diễn với nhịp độ khẩn trương, tỉ mỉ để đón các anh trở về với đồng đội, gia đình và quê hương. Đó không chỉ là trách nhiệm của các lực lượng thực hiện nhiệm vụ mà còn là sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
TPHCM xác minh vị trí chôn cất Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai
Ngày 20/8, Bộ Tư lệnh TPHCM cho biết, đã tiếp nhận đơn kiến nghị của bà Lê Nguyễn Hồng Minh (ảnh, con gái cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong và Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai, cố Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn) về việc xác minh, công nhận vị trí chôn cất Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai.
Theo Bộ Tư lệnh TPHCM, trong đơn, bà Lê Nguyễn Hồng Minh đề xuất các cơ quan chức năng xem xét, xác nhận vị trí chôn cất và lập hương án tưởng niệm Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai. Sau khi tiếp nhận đơn, Bộ Tư lệnh TPHCM đã có văn bản đề nghị UBND phường Tân Định tổ chức thu thập thông tin, khảo sát và xác định vị trí được cho là nơi chôn cất Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai. Việc xác minh được thực hiện trên cơ sở thông tin, tài liệu và kiến nghị do gia đình cung cấp.
Liên quan đề xuất lập hương án tưởng niệm, Bộ Tư lệnh TPHCM cho biết sẽ chờ kết quả khảo sát, xác minh của UBND phường Tân Định và các cơ quan chức năng. Trường hợp xác định được vị trí chôn cất Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai, Bộ Tư lệnh TPHCM sẽ đề xuất Sở VHTT TPHCM chủ trì, phối hợp các sở, ban, ngành liên quan tham mưu UBND TPHCM xem xét, chỉ đạo thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ và quy định.
Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt Liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng
Trước đó, ngày 12/6, bà Lê Nguyễn Hồng Minh (87 tuổi) đã có đơn gửi đến các cơ quan Đảng, Nhà nước và Thành ủy, UBND TPHCM đề xuất xác nhận vị trí chôn cất các chiến sĩ Cách mạng tiêu biểu. Trong đơn, bà Lê Nguyễn Hồng Minh cho biết, theo các tư liệu lịch sử, ngày 28/8/1941, thực dân Pháp xử bắn các nhà lãnh đạo Võ Văn Tần, Hà Huy Tập, Nguyễn Hữu Tiến và Nguyễn Thị Minh Khai tại khu vực Giếng Nước ở Hóc Môn (nay gần vị trí Bệnh viện Hóc Môn, TPHCM). Đến nay, mộ phần của Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai vẫn chưa được xác định.
Bà Lê Nguyễn Hồng Minh đã tổng hợp được nhiều chứng cứ và thông tin đáng tin cậy rằng Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai và các đồng chí đã được chôn cất tại nghĩa trang Đất Thánh Chà cũ (nay nằm ở góc đường Võ Thị Sáu và Thạch Thị Thanh, phường Tân Định, TPHCM). Nay khu vực này đã trở thành khu dân cư, do đó bà Lê Nguyễn Hồng Minh không yêu cầu cơ quan chức năng đào bới, giải tỏa nhà cửa để tìm hài cốt vì sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống người dân. Bà mong muốn cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, xác minh và công nhận khu vực nghĩa trang Đất Thánh Chà cũ là nơi chôn cất Liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai. Từ đó, gia đình mong muốn được lập một hương án hoặc bia tưởng niệm tại khu vực đất trống còn sót lại để gia đình có nơi thắp nhang, tưởng nhớ, đồng thời là nơi giáo dục truyền thống cho thế hệ sau.
MINH KHÔI