Sáng 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026.
Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tóm tắt Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thực hiện Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo hoàn thiện dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 và đã có Báo cáo số 622 báo cáo Quốc hội.
Quang cảnh phiên họp
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng báo cáo làm rõ một số nội dung. Cụ thể, đối tượng áp dụng của Nghị quyết là các công trình, dự án đã được tổ chức triển khai, đã thi công xây dựng trong thời gian từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026, bao gồm: Các dự án thuộc danh mục được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 948; Công trình, hạng mục thuộc dự án đối ứng thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT Trung tâm Hội nghị APEC; Hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, đổ, tiếp nhận chất thải phục vụ các công trình, dự án này.
“Quy định nêu trên nhằm đảm bảo xác định cụ thể và đầy đủ danh mục các dự án, công trình được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, xử lý vướng mắc theo ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Và do vậy, Chính phủ đề nghị không ban hành danh mục kèm theo Nghị quyết của Quốc hội”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ.
Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, hoàn thiện đầy đủ các dự án, công trình áp dụng Nghị quyết để báo cáo Quốc hội tại Văn bản số 622. Trên cơ sở dự án, công trình thuộc danh mục này, Chính phủ, các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang sẽ thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, thanh tra trong quá trình triển khai Nghị quyết, đảm bảo áp dụng Nghị quyết đối với các dự án, công trình thuộc phạm vi được cấp có thẩm quyền cho chủ trương, tuyệt đối không mở rộng phạm vi áp dụng hoặc tạo tiền lệ trong việc xử lý các trường hợp tương tự, phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền, đảm bảo tính linh hoạt, phát huy tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tóm tắt Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội
Về cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm đối với dự án, công trình được áp dụng cơ chế đặc thù. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện quy định về vấn đề trên theo hướng bổ sung cơ chế kiểm soát, có sự phối hợp giữa tỉnh An Giang và các bộ, ngành để xử lý vấn đề đổ thải, tiếp nhận chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng; xử lý vấn đề thu hồi, khai thác khoáng sản, tổ chức thẩm định, nghiệm thu công trình, dự án nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn về môi trường, phòng cháy chữa cháy, an toàn lao động và lợi ích của nhà nước.
“Việc áp dụng cơ chế đặc thù để miễn, giảm một số thủ tục thực chất là nhằm chuyển từ phương thức tiền kiểm sang hậu kiểm, hoàn toàn không bỏ qua hay buông lỏng quản lý, vì cơ chế này được áp dụng khi đáp ứng được đầy đủ các điều kiện, tiêu chí chặt chẽ, không nhằm mục đích thay đổi hoặc miễn nghĩa vụ của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu theo quy định của pháp luật hiện hành”, Bộ trưởng Bộ Tài Chính nhấn mạnh.
Về trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang khi thi hành Nghị quyết, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết để làm rõ trách nhiệm thi hành Nghị quyết của Chính phủ, các bộ, ngành và tỉnh An Giang, đảm bảo phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan, đơn vị theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, đồng thời thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của Chính phủ, cơ quan của Chính phủ trong việc đồng hành, phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.
Các ĐBQH tán thành việc thông qua Nghị quyết
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn còn cho biết, trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang và các nhà đầu tư đã báo cáo Quốc hội, Chính phủ về một số vướng mắc trong việc áp dụng định mức, đơn giá xây dựng của các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC, và đề nghị bổ sung cơ chế, chính sách để xử lý tại Nghị quyết. Chính phủ nhận thấy, đây là những vấn đề mới phát sinh, chưa được Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang báo cáo trong suốt quá trình xây dựng Nghị quyết, do đó đến thời điểm hiện nay chưa có cơ sở để Chính phủ đánh giá toàn diện và báo cáo cấp có thẩm quyền cho chủ trương xử lý.
“Vì vậy, để đảm bảo có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn, xem xét xử lý vướng mắc này theo đúng thẩm quyền và trình tự, thủ tục quy định, căn cứ vào Khoản 3 Điều 11 của dự thảo Nghị quyết sau khi được ban hành, Chính phủ sẽ chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang và các cơ quan liên quan đánh giá toàn diện, đầy đủ những vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp, đảm bảo cấp có thẩm quyền xem xét, cho chủ trương xử lý”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết.